III SA/Kr 458/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Dorota Dąbek SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 7 lutego 2012r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej w zakresie zaliczenia A. P. do II grupy inwalidztwa i orzeczenia o częściowej niezdolności do pracy postanawia: odrzucić skargę A. P. w dniu 14 marca 2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (dalej, jako "Rejonowa Komisja") z dnia 7 lutego 2012 r. Nr [...], którym uchylono orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (dalej, jako "Terenowa Komisja") z dnia [...] 2011 r. Nr [...] równocześnie orzekając o rozpoznaniu u skarżącego schorzenia powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej (kategoria zdrowia N) i zaliczając go do drugiej grupy inwalidzkiej z częściową niezdolnością do pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. P. wniósł o uchylenie orzeczenia Rejonowej Komisji z dnia 7 lutego 2012 r. w zakresie dotyczącym częściowej niezdolności do pracy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącego ustalenia faktyczne, wbrew temu, co twierdzi Rejonowa Komisja, prowadzą do wniosku, iż jest on całkowicie niezdolny do pracy, albowiem orzeczona II grupa inwalidztwa w zasadzi u niego jest równoznaczna z całkowitą niezdolnością do pracy. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Komisja wniosła o odrzucenie skargi, albowiem w jej ocenie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00, postanowienie z dnia 31 maja 2001 r. sygn. akt II SA/Kr 387/01) oraz Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 27 października 1999 r. sygn. akt III ZP 9/99) w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową, skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach." Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarga A. P. podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak bowiem wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), które. Sąd w całości podziela: "Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odmienne grupy. Pierwsza, obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP i poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego." Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 z późn. zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.). Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając na uwadze te dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy uchwałą podjętą w składzie 7 Sędziów - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27.10.1999 r. III ZP 9/99 stwierdził, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Z uzasadnienia uchwały wynika, że art. 177 Konstytucji RP stanowi, że sądy powszechne (w tym sądy pracy i ubezpieczeń społecznych) sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów, co oznacza domniemanie drogi sądownictwa powszechnego. Tym samym regułą jest rozstrzyganie spraw przez sądy powszechne, "a to między innymi przemawia przeciwko rozszerzającej wykładni regulacji dotyczących kognicji sądownictwa administracyjnego w sprawach dotyczących stwierdzenia inwalidztwa oraz związku chorób, a także wypadków z taką lub inną służbą". Stanowisko to zostało podzielone w Postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06.11.2000 r. OSA 1/2000, który stwierdził, że "od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 1992 r. Nr 4 poz. 16 ze zm.), w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje". W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczących ustalenia określonych schorzeń i ich związku ze służbą wojskową podlegają kontroli sądów powszechnych w postępowaniu o prawo do świadczeń przysługujących z powyższych tytułów, o ich zakres i wysokość i z tego względu skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niedopuszczalna. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, iż skarga A. P. odnośnie do decyzji w części dotyczącej zaliczenia go przez Rejonową Komisje do II grupy inwalidztwa i orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy, nie ma charakteru sprawy administracyjnej, od której służyłaby skarga do sądu administracyjnego. Podstawą prawną postanowienia jest art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.