III SA/Kr 46/21

WyrokWSA w Krakowie2021-05-31

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Ewa Michna, Marta Kisielowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, opierając się na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i nie badając wyczerpująco stanu faktycznego sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego niezbędnego do oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto, organ I instancji oparł swoją decyzję na niekonstytucyjnym przepisie, a uzasadnienie decyzji organu II instancji było wadliwe i nie pozwalało na kontrolę merytoryczną rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką posiadającą umiarkowany stopień niepełnosprawności, który następnie został zmieniony wyrokiem sądu na znaczny. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na niekonstytucyjność przepisu różnicującego prawo do świadczenia w zależności od momentu powstania niepełnosprawności oraz na brak wystarczającego dowodu na to, że zakres opieki uniemożliwia skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Renata Czeluśniak Sędziowie: SWSA Ewa Michna ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2021 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2020 r., [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Decyzją z dnia 16 listopada 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2020 r. w sprawie odmowy przyznania B. P. (dalej: "skarżący") świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką H. P. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1 i § 2a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 17 ust. 1, ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej: "u.ś.r.") oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 19 czerwca 2020 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką H. P. Wskazał, że prowadzi z matką wspólne gospodarstwo, sprawuje całodobową opiekę nad matką, pomaga jej w czynnościach życia codziennego z uwagi na niedowład prawej ręki. Ponadto zajmuje się domem, sprząta, pierze, przygotowuje posiłki, robi zakupy, pali w piecu, zapewnia wizyty lekarskie, w razie konieczności zawozi matkę do lekarza. Matka skarżącego jest po operacji usunięcia śledziony, ma problemy hematologiczne i kardiologiczne. Choruje na osteoporozę, ma uszkodzony kręgosłup, jest po złamaniu nogi, dwukrotnym złamaniu ręki. Ma problemy z poruszaniem się i utrzymaniem równowagi. Skarżący jest kawalerem, poza nim matka H. P. ma jeszcze pięcioro dzieci. H. P. jest wdową. Z orzeczenia z dnia 10 lipca 2019 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wynika, że H. P. posiada orzeczony stopień niepełnosprawności umiarkowany. W orzeczeniu wskazano, że nie dotyczy jej konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczeniem z dnia 18 września 2019 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności utrzymał w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Wyrokiem z dnia 26 maja 2020 r. (sygn. akt [...]) Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w ten sposób, że zaliczył odwołująca H. P. do znacznego stopnia niepełnosprawności. W dniu 19 czerwca 2020 r. w drodze rozmowy telefonicznej, został przeprowadzony wywiad środowiskowy. Wskazano w nim, że skarżący sprawuje opiekę nad matką w zakresie codziennych czynności, tj.: podawania posiłków, sprzątania, robienia zakupów, prania, podawania leków, załatwiania spraw lekarskich- umawiania wizyt, zawożenia do lekarza, wykupywania recept. Pomoc w zakresie higieny osobistej zapewnia siostra skarżącego. Rodzeństwo nie jest jednak w stanie na stałe opiekować się matką ze względu na obowiązki rodzinne i zawodowe. H. P. jest osobą przewlekle chorą, wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu, nie jest na tyle sprawna, żeby samodzielnie opuszczać miejsce zamieszkania. Z uwagi na stan zdrowia, H. P. wymaga całodobowej opieki, którą zapewnia jej syn, a konieczność sprawowania opieki nad matką wiąże się z rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącego. Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...] Wójt Gminy orzekł o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że w sprawie występuje negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ niepełnosprawność H. P. powstała po 81 roku życia. W odwołaniu od decyzji skarżący nie zgodził się z decyzją organu I instancji i wniósł o przyznanie wnioskowanego świadczenia od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, tj. od marca 2019 r. W uzasadnieniu wskazał, że jest zobowiązany do alimentacji matki H. P., sprawuje całodobową opiekę nad matką, co uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia, a pozostałe zobowiązane do alimentacji osoby, nie są w stanie sprawować całodobowej opieki nad H. P. Skarżący zarzucił także oparcie rozstrzygnięcia na przepisie art. 17 ust. 1 b u.ś.r., który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, został uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad dorosłą osobą niepełnosprawną ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Decyzją z dnia 16 listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ I instancji wydał rozstrzygnięcie na podstawie niekonstytucyjnej normy art. 17 ust. 1 b u.ś.r., co w ocenie Kolegium stanowi naruszenie prawa materialnego, a także naruszenie art. 6 k.p.a. Organ wskazał, że z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Z wywiadu środowiskowego oraz składanych przez wnioskodawcę oświadczeń nie można wywnioskować, że faktycznie zakres opieki, jakiej wymaga H. P., jest taki, że uniemożliwia skarżącemu podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie. Organ wskazał, że czynności takie jak pranie, gotowanie, umawianie wizyt lekarskich, dbanie o ogrzewanie, nie odbiegają od czynności, które wykonują ludzie pracujący i równocześnie sprawujący opiekę nad osobami starszymi. Organ ustalił, że pozostałe dzieci, które są również zobowiązane do alimentacji H. P., zamieszkują w tej samej miejscowości lub w miejscowości sąsiedniej. W ocenie organu to powoduje, że osoby zobowiązane do alimentacji mogą podzielić się opieką nad H. P., w sposób, który nie będzie kolidował z podjęciem zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze godzin. Stan zdrowia osób zobowiązanych do alimentacji (jeżeli sami nie legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności) co do zasady nie powinien stanowić przeszkody do o charakterze obiektywnym. W ocenie organu z obowiązków alimentacyjnych względem rodziców nie zwalniają również obowiązki zawodowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7, art. 76 § 1, art. 77 §1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, w sposób sprzeczny z zasadami logiki, wiedzy oraz doświadczenia życiowego, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom wywiadu środowiskowego oraz orzeczenia o niepełnosprawności, mimo że dokument ma moc dokumentu urzędowego, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nim stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności wymogu sprawowania stałej opieki nad osobą posiadającą znaczny stopień niepełnosprawności w związku z ograniczeniem możliwości samodzielnej egzystencji za nieudowodnioną; - art. 107 §3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji; - art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, bez należytego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału w sprawie. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 17 u.ś.r. i wskazał, że decyzja opiera się na błędnym przyjęciu, że osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji, jest w stanie samodzielnie funkcjonować w określonym wymiarze, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organy, że nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a zakresem sprawowanej przez skarżącego opieki. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione Sąd uznał za zasadne. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, jeżeli osoba uprawniona rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podstawowym zatem wymogiem do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania, w rezultacie nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z 17 października 2020 r., I OSK 1148/20, CBOSA). Słusznie organ II instancji stwierdził, że ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r, pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r. I OSK 516/19, CBOSA). W każdej indywidualnej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia bądź zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13, CBOSA). Trzeba wskazać, że zgodnie z art. 3 pkt 22 u.ś.r. ilekroć w ustawie jest mowa zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. W rezultacie, chodzi o wykluczenie możliwości zatrudnienia nawet w niepełnym wymiarze czasu. Stwierdzić należy, że u.ś.r. nie zawiera definicji "sprawowania opieki", tym niemniej z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece, musi ona być stała lub długoterminowa. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 2454/11, CBOSA). Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej (ciągłej) lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest więc ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną, tj. ustalenie wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Takich ustaleń faktycznych nie można jednak utożsamiać z oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Należy podkreślić, że o ile konieczność stałej lub długotrwałej opieki na osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, to dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj, ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Z tego powodu skoro w toku postępowania w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie podlegają ocenie, wynikające z orzeczenia o niepełnosprawności wskazania dotyczące osoby niepełnosprawnej (w kontekście ustalenia zakresu sprawowania rzeczywistej opieki nad taką osobą), to tym samym nie ma podstaw ku temu, aby dla ustalenia charakteru i wymiaru sprawowanej opieki organ miał obowiązek przeprowadzenia przeciwdowodu przeciw treści tego orzeczenia (por. wyrok NSA z 18 maja 2021 r., I OSK 275/21, CBOSA). W ocenie Sądu organ administracji publicznej rozstrzygając sprawę, nie może dokonywać jedynie pobieżnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, nie może w szczególności wydać decyzji odmownej dla strony bez wnikliwego ustalenia czy w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. W toku postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ powinien ustalić przede wszystkim: jaki jest zakres opieki sprawowanej przez skarżącego, zwłaszcza w świetle informacji, że w czynnościach higienicznych pomaga matce córka, nie skarżący. Organ powinien ustalić jaki jest rzeczywisty stan zdrowia osoby podlegającej opiece, czy wymaga ona stałej pomocy w codziennym funkcjonowaniu, czy może samodzielnie się poruszać, korzystać z łazienki, czy też wymaga pomocy we wszystkich czynnościach, organ powinien ustalić również czy pozostałe osoby zobowiązane do alimentacji, są w stanie uczestniczyć w opiece nad matką. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że współzobowiązani do alimentacji H. P. mogą podzielić się obowiązkami alimentacyjnymi ciążącymi na nich względem matki, a w takiej sytuacji stan zdrowia współzobowiązanych (jeżeli sami nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), co do zasady nie powinien stanowić przeszkody o charakterze obiektywnym. Przy czym tej okoliczności nie ustalił ani organ I, ani II instancji. Organy nie zbadały, czy współzobowiązani posiadają orzeczenie o niepełnosprawności, ani czy ich sytuacja zdrowotna umożliwia im opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako dowolne traktuje się ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym, albowiem zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r., I GSK 1319/20, CBOSA). Organ nie ustalił również losów wniosku o skarżącego o przyznanie zasiłku opiekuńczego (złożonego w dniu 19 czerwca 2020 r., w aktach administracyjnych), a niewątpliwie okoliczność ta powinna być ustalona przez organ prowadzący postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził, że organy I, ani II instancji nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego niezbędnego do oceny spełnienia przesłanek przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Należy również wskazać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji dotknięte jest wadami – w jednym miejscu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosi, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, a nadto w przeprowadzonym postępowaniu nie wyjaśnił wszechstronnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co uniemożliwiło merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia. Z kolei, w innym miejscu uzasadnienia organ wskazał, że mimo wadliwej wykładni art. 17 u.ś.r., decyzja organu I instancji jest co do zasady prawidłowa, a analiza akt prowadzi do wniosku, że skarżący oraz jego rodzeństwo są w stanie sprawować opiekę nad H. P. w sposób, który umożliwiałby pogodzenie pracy zawodowej oraz sprawowanej opieki. Zwrócić też należy uwagę, że w części uzasadnienia decyzji Kolegium analizuje sytuację "wnioskodawczyni", a nie "wnioskodawcy". Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że uzasadnienie decyzji winno spełniać rolę edukacyjną w stosunku do adresatów decyzji oraz innych podmiotów, a także powinno umożliwiać kontrolę poprawności decyzji, w tym również przez Sąd, który nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia decyzji o oznaczonej treści. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga zatem logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska, co umożliwia jego kontrolę nie tylko przez stronę będącą adresatem wydanego rozstrzygnięcia lecz również przez sąd (por wyrok WSA w Poznaniu z 29 kwietnia 2021 r., III SA/Po 680/20, CBOSA). Sąd uchylił również decyzję organu I instancji, ponieważ została ona oparta na błędnej wykładni art. 17 ust. 1 b u.ś.r., a w rezultacie organ I instancji w ogóle nie badał pozostałych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podziela stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji dotyczące wykładni art. 17 ust. 1 b u.ś.r., a także stanowisko, że nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu, która utraciła przymiot konstytucyjności w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. K 38/13). W rezultacie, organy rozpatrując wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać czy wnioskodawca spełnia warunki przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r. z wyłączeniem części tego przepisu, która została uznana za niekonstytucyjną. Ponownie rozpatrując sprawę, organ dokonania ustaleń faktycznych niezbędnych dla oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazanych w art. 17 u.ś.r. na podstawie całokształtu okoliczności sprawy w sposób wskazany w wyroku i uzasadni rozstrzygniecie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło