III SA/Kr 464/04

WyrokWSA w Krakowie2006-04-25

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Bożenna Blitek, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rejestrujący pojazd może dokonać rejestracji na rzecz jednego wspólnika spółki cywilnej, mimo że pojazd jest własnością spółki, a następnie umorzyć postępowanie w sprawie prawidłowej rejestracji wobec sprzedaży pojazdu przez tego wspólnika osobie trzeciej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ II instancji nie miał racji, umarzając postępowanie w sprawie prawidłowej rejestracji pojazdu. Sprzedaż pojazdu przez jednego wspólnika spółki cywilnej, który nie był do tego uprawniony, nie czyni postępowania bezprzedmiotowym. Każdy pojazd powinien mieć nieprzerwany ciąg legalnych właścicieli i rejestracji opartych na zgodnych z prawem dowodach własności. Wobec tego, że decyzja o rejestracji na rzecz jednego wspólnika była wadliwa, a sprzedaż dokonana przez niego osobie trzeciej była nieważna z powodu braku uprawnień, należało uchylić zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Spółka cywilna zakupiła autokar, który został zarejestrowany na jednego wspólnika (A. K.) i współwłaściciela (M. M.). Po wycofaniu się M. M. ze spółki, A. K. na podstawie aneksów do umowy spółki, uzyskał decyzję o przerejestrowaniu pojazdu wyłącznie na siebie. Następnie A. K. sprzedał pojazd osobie trzeciej. Organ rejestrujący wznowił postępowanie na wniosek M. M., ale odmówił uchylenia swojej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe wobec sprzedaży pojazdu. M. M. zaskarżył tę decyzję do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie: WSA Bożenna Blitek spr. WSA Tadeusz Wołek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 25 lutego 2004r. Nr : [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu po wznowieniu postępowania I uchyla zaskarżoną decyzję , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania . Jak wynika z akt sprawy - w dniu [...] listopada 1997r. zawarto umowę spółki cywilnej między K. A. a M. M. , w której określono udziały wspólników po [...] % każdego z nich (k. 3). Spółka ta o nazwie Firma Usługowo Handlowa [...] s.c. zakupiła w dniu [...] października 1999r. autokar wycieczkowy [...] typ [...] rok produkcji 1991 (K. 10). W dniu [...] października 1999r. zostały przeprowadzone badania techniczne pojazdu będącego własnością "[...]" s.c. Firma Usługowo - Handlowa K. A., M. M. (k. 12). Na wniosek obu wspólników autokar został zarejestrowany w dniu [...]10.1999r. (k. 16). Z dowodu rejestracyjnego pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] wynika, że organ rejestrujący wpisał jako właściciela na pierwszej stronie A. K., a na stronie trzeciej, w adnotacjach urzędowych, oznaczono współwłaściciela jako WSP – M. M. (k. 21). Aneksem Nr 1 do umowy spółki cywilnej z dnia [...] października 2001 r. do spółki wszedł nowy wspólnik H. K. i udziały poszczególnych wspólników określono w sposób następujący: K. A. [...]%, M. M. [...]% i H. K. [...]%. Aneksem Nr 2 do umowy spółki cywilnej z dnia [...] października 2001 r. zrezygnował i wycofał swoje udziały ze spółki M. M., a udziały pozostałych w spółce wspólników zostały określone na: K. A. [...]% i H. K. [...]%. Decyzją z dnia [...] .02.2003r. organ rejestrujący – S. C. dysponujący w/w aneksami Nr 1 i Nr 2 do umowy spółki (co wynika z pisma z dnia [...].10.2003r. - k. 30) na wniosek A. K. z dnia [...]. 01.2003r. (k. 20) i za zgodą Banku [...] S.A. I Oddział w C. za zmianę dowodu rejestracyjnego z wykreśleniem współwłaściciela M. M. (k. 28) - dokonał rejestracji przedmiotowego autokaru [...], model [...] na A. K. jako wyłącznego właściciela samochodu (k. 25), który następnie sprzedał tenże pojazd W. P. Starosta [...] pismem z dnia [...].04.2003r. zawiadomił Starostwo Powiatowe w C. o zarejestrowaniu tego autokaru na rzecz nowego właściciela (k. 29). W związku z pismami M. M. - Postanowieniem z dnia [...].10.2003r. do [...] Starosta [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...].02.2003r. w sprawie przerejestrowania przedmiotowego pojazdu. Decyzją z dnia [...].12.2003r. Starosta [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] .02.2003r. Na uzasadnienie podano, że po wystąpieniu M. M. ze spółki - A. K. i za zgodą pozostałych wspólników mógł dysponować majątkiem spółki", a nadto, że zgodnie z art. 871 kodeksu cywilnego "występującemu ze spółki wspólnikowi wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki a ponadto taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki". Skoro, zdaniem tego organu, M. M. po opuszczeniu spółki może dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń od pozostałych wspólników spółki cywilnej, to brak podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 kpa. W wyniku odwołania od "tej decyzji M. M. - Decyzją z dnia 25.02.2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, uchyliło decyzję Starosty Powiatu C. z dnia [...] lutego 2003 roku w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] model [...] i umorzyło postępowanie przed organem I instancji. Na uzasadnienie podano, że organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji w przedmiocie interpretacji art. 871 § 1 kodeksu cywilnego. Organ zwrócił uwagę, że decyzja o wskazaniu jako właściciela A. K. nie była prawidłowa, a "zmiana rejestracji winna być dokonana poprzez wpisanie jako współwłaścicieli wszystkich wspólników spółki cywilnej, a w dacie zmiany rejestracji pojazdu byli to: A. K. i H. I . Jednakże organ ten uznał, że wobec bezspornego faktu zbycia pojazdu na rzecz osoby trzeciej - "merytoryczne orzekanie w dniu dzisiejszym o dokonywaniu prawidłowej rejestracji pojazdu na skutek złożonego przez Pana A. K. wniosku jest bezprzedmiotowe" i na tej podstawie w oparciu o art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie zmiany rejestracji prowadzone przed organem I instancji na wniosek A. K. Z decyzją tą nie zgodził się M. M. który zarzucił, że A. K. dokonał sprzedaży autokaru, mimo iż takiej sprzedaży powinni dokonać wszyscy współwłaściciele (z treści skargi wynika, że skarżący siebie uważa za współwłaściciela mimo opuszczenia spółki), a nadto, że "zarejestrowany może być jedynie pojazd, co do którego uregulowana jest kwestia prawa własności". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło ojej oddalenie uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Uczestnik A. K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona, chociaż nie z tych względów, jak chciałby skarżący. Ma rację - zdaniem Sądu - organ II instancji w zakresie swego stanowiska w przedmiocie rozliczeń z występującym wspólnikiem określonym w art. 871 kc: "§ 1. Wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca, się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia - wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. § 2. Ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników , jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki". Ma także rację - zdaniem Sądu - organ II instancji odnośnie stwierdzenia, że decyzja z dnia [...] lutego 2003r. o wskazaniu jako właściciela A. K. nie była prawidłowa, a "zmiana rejestracji winna być dokonana poprzez wpisanie jako współwłaścicieli wszystkich wspólników spółki cywilnej, a w dacie zmiany rejestracji pojazdu byli to: A. K. i H. K.". Jednak nie ma racji organ - zdaniem Sądu - o ile stwierdza, że wobec sprzedaży przedmiotowego pojazdu na rzecz osoby trzeciej - "merytoryczne orzekanie w dniu dzisiejszym o dokonywaniu prawidłowej rejestracji pojazdu na skutek złożonego przez Pana A. K. wniosku jest bezprzedmiotowe", albowiem w wyniku treści zaskarżonej decyzji powstała sytuacja, w której pozostaje w obrocie prawnym decyzja z dnia [...].10.1999r. o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz A. K. i M. M. jako współwłaścicieli. Jednocześnie istnieje umowa sprzedaży tego autokaru dokonana wyłącznie przez A. K. na rzecz osoby trzeciej, która to umowa stanowiła podstawę zarejestrowania pojazdu na rzecz tej osoby trzeciej. Z powyższego stanu wynika, że osoba trzecia nabyła pojazd od nieuprawnionego. Stan ten nie może rodzić bezprzedmiotowości postępowania, gdyż każdy pojazd winien posiadać nieprzerwany ciąg legalnych właścicieli i ciąg rejestracji opartych na zgodnych z prawem dowodach własności. Według art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 551 z późn. zm.): "Rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu (...)" Z powyższego względu, bez znaczenia w niniejszej sprawie jest okoliczność, że pojazd został sprzedany, jeśli sprzedaży dokonała osoba nieuprawniona (nadto brak dokumentu, o udzieleniu stosownego pełnomocnictwa przez wspólnika H. K.), chociaż konsekwencją prawidłowego przerejestrowania tego autokaru na rzecz prawnych właścicieli - wspólników spółki w dniu rejestracji – [...] lutego 2003r. powinno być - z urzędu - powiadomienie organu, który dokonał rejestracji na rzecz tej osoby trzeciej. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. Na mocy powołanych przepisów w związku z art. 145 § 1 kpa oraz w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. -jak w pkt II wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło