III SA/Kr 464/06
WyrokWSA w Krakowie2007-04-25
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zmianach w operacie ewidencji gruntów i budynków, wprowadzająca zmiany w części kartograficznej na podstawie załącznika graficznego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli dokument ten nie posiada klauzuli potwierdzającej jego przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji wprowadzającą zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów na podstawie załącznika graficznego, jest wadliwa. Załącznik ten, mimo że stanowi integralną część decyzji, nie posiada klauzuli potwierdzającej jego przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co jest wymogiem prawa materialnego. Brak ten oznacza, że dokumentacja nie przeszła wymaganej kontroli i nie może stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący S. Ć. wniósł o sprostowanie przebiegu granicy działki nr 1 w operacie ewidencji gruntów, tak aby teren zabudowany na tej działce od ulicy sięgał 60 metrów. Organy administracji (Starosta, a następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) wprowadziły zmiany w części opisowej i kartograficznej operatu dotyczące konfiguracji działek 1-4, ale odmówiły sprostowania granicy działki 1 w żądany sposób. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty Powiatu, orzekając jednocześnie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Piotr Lechowski (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi S. Ć. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia 10 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
Decyzją z dnia 10 marca 2006 r. znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] , po rozpatrzeniu odwołania S. Ć., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] orzekającą o: 1. wprowadzeniu w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] , gmina [...] zmiany konfiguracji działek 1, 2, 3 i 4 zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralną część decyzji,
2. odmowie "sprostowania" przebiegu granicy działki 1 względem działek 2, 3, 4 w ten sposób, by zasięg gruntu zabudowanego na działce 1 od ul.[...] wynosił 60 m.
W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano przepisy art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 7 "b" ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz.2027).
Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Wnioskiem datowanym na dzień [...] marca 2005 r., a sprecyzowanym w dniu [...] czerwca 2005 r, S. Ć., jako właściciel nieruchomości obj. KW [...] , składającej się m.in. z działki Nr 1 wniósł o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu Stare Bukowno zmiany konfiguracji granicy działki 1 względem działek 2, 3 i 4, w ten sposób, że działka 1 powinna obejmować budynki mieszkalne i gospodarcze znajdujące się na obszarze działek 2 i 3, a usytuowane w odległości ok.60 m od ulicy [...] w [...] .
Uzasadniając wniosek S. Ć. podnosił, że na rzecz jego poprzedniczki prawnej – matki – R. Ć.– wydano dnia [...] .08.1979 akt własności ziemi Nr [...] stwierdzający nabycie nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi obejmującej m.in. działkę 1. Wnioskodawca powołując się na następstwo prawne z tytułu notarialnej umowy darowizny z dnia [...] .11.2001 r. podnosił, że do aktu własności ziemi j.w. Nr [...] nieprawidłowo wkreślono na mapie granice zabudowanej budynkami Nr [...] działki 1, które winny przebiegać ok. 60 m od ul. [...] i obejmować budynki mieszkalne i gospodarcze.
Starosta Powiatu Olkuskiego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. odmówił wprowadzenia żądanej zmiany w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów. Rozpatrując sprawę w następstwie odwołania S. Ć., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], decyzją z dnia [...] października 2005 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał na potrzebę doprowadzenia do zgodności części kartograficznej z częścią opisową operatu ewidencji gruntów, uwzględniając wszystkie aspekty objęte wnioskiem w tym również przeprowadzoną nową klasyfikację na tym terenie, która nie narusza interesów wnioskodawcy.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] orzekł o:
I. wprowadzeniu zmiany przedmiotowej w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] , gmina [...] , polegającej na sprostowaniu konfiguracji działek 1, 2, 3, 4 zgodnie z Aktami Własności Ziemi Nr : [...] , [...] , [...] , [...] i materiałami źródłowymi państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przedstawiając zmiany przebiegu granic na załączniku graficznym stanowiącym integralną część zaskarżonej decyzji.
II. wprowadzeniu zmiany przedmiotowej w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Stare Bukowno, gmina Bukowno polegającej na ujawnieniu:
dla działki 1 o pow. 0,2351 ha następujących użytków gruntowych: B o pow. 0,0762 ha, RIVb o pow. 0.0221 ha, RV o pow. 0,0487 ha, RVI o pow. 0,0755 ha, PsIV o pow. 0,0126 ha,
dla działki 2 o pow. 0,1250 ha następujących użytków gruntowych : RIVb o pow. 0,0250 ha, RV o pow. 0,0157 ha, RVI o pow. 0,0711 ha, PsIV o pow. 0,0132 ha,
dla działki 3 o pow. 0,1250 ha następujących użytków gruntowych : RIVb o pow. 0,0275 ha, RV o pow. 0,0159 ha, RVI o pow. 0,0682 ha, PsIV o pow. 0,0134 ha,
dla działki 4 o pow. 0,1250 ha następujących użytków gruntowych : RIVb o pow. 0,0291 ha, RV o pow. 0,0165 ha, RVI o pow. 0,0661 ha, PsIV o pow. 0,0133 ha,
III. odmówił sprostowania przebiegu granicy działki 1 względem działek 2, 3, 4, w ten sposób, by zasięg gruntu zabudowanego na działce 1 od ulicy [...] wynosił 60 m.
Za podstawę swego rozstrzygnięcia Starosta [...] przyjął ustalenia, że działka Nr 5 o pow. 0,6101 ha była ujawniona już w operacie ewidencji gruntów dla obrębu [...] , przyjętym do państwowego zasobu za Nr [...] . Działka ta, wraz z działkami 25, 113 i 8 wpisana była w pozycji 9 rejestru jako własność B. M..
Dnia [...] .12.1978 r. wydany został a.w.z. nr [...] stwierdzający nabycie przez H. M. działek 10, 3 o pow. 0,1250 ha, i 11 wraz z zabudowaniami w całości (dom mieszkalny).
Aktem własności ziemi z [...] .09.1978 Nr [...] stwierdzono nabycie przez Z. J. i K. J. szeregu działek z zabudowaniami (dom mieszkalny, stodoła, zabudowania gosp.) o łącznej pow. 1,2997 ha, w tym działek 4 i 12.
Aktem własności ziemi Nr [...] z dnia [...] .08.1979 stwierdzono nabycie przez R. Ć. własności działek 8, 1, 13 i 14 o łącznej pow. 0,9359 ha, z zabudowaniami w całości (dom mieszkalny, zabud. gospodarcze).
Aktem własności ziemi z dnia [...] .10.1979 Nr [...] stwierdzono nabycie przez J. M. działek 2 o pow. 0,1250 ha, 15 o pow. 0,2105 ha, i 16 o pow. 0,2303 ha.
Stwierdzono, że B. M. testamentem z [...] .05.1974 rozdysponowała majątkiem na rzecz dzieci, na rzecz których następnie wydano akty własności ziemi.
Ustalił dalej Starosta, że w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej brak jest szkiców i map podziałowych dla celów uwłaszczenia w zakresie działki 5 , jak również że dokumentacja uwłaszczeniowa zawiera akty własności ziemi, wykazy zmian i protokoły przesłuchania, ale nie zawiera szkiców i map podziałowych.
Natomiast na podstawie zapisów rejestru ewidencji pod pozycją 9, ustalono rodzaje użytków gruntowych działki 5 przed jej podziałem. Z wykazu zmian wynikało, że cały użytek budowlany i sad (B/RV o pow. 0,721 ha i S/RV o pow. 0,0382) został zawarty w działce 1. Użytki rolne miały wszystkie działki.
Ustalono dalej, że podział działki 5 nie został wprowadzony na mapę ewidencyjną w czasie kompleksowego wywłaszczenia, nie był też wkartowany na mapę gleboznawczej klasyfikacji gruntów z 1985 r. Został naniesiony dopiero prawdopodobnie podczas odnowy operatu ewidencji [...] w 1990 r., w ten sposób, że granice działki przebiegają na całej długości działki 5 poczynając od ul. [...] .
W toku postępowania wyjaśniającego Starosta [...] ustalił, że opis działki 1 wraz z mapą znajdują się w aktach księgi wieczystej KW [...] , przedstawia tę działkę również z konfiguracją przebiegającą od ul. [...] , ale dane z map o użytkach gruntowych i posadowieniu budynku mieszkalnego drewnianego wskazują, że sąsiednie działki 2, 3 i 4 nie sięgały ul. [...] . Odtworzenie konfiguracji działek przy uwzględnieniu danych o rodzajach użytków nastąpiło w tzw. systemie MicroStation. Jednakże dane o rodzajach i powierzchni użytków nie dawały podstawy, do usytuowania granicy działki 1 z działkami 2, 3 i 4 w odległości 60 m od ul. [...].
Opierając się na tych ustaleniach Starosta Olkuski z powołaniem m.in. na przepisy § 44 pkt. 2, § 45, § 46 ust. 1, § 47 ust. 3 i 68 ust. 1 pkt. 1 i 2, ust. 3 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) orzekł w decyzji o wprowadzeniu zmian opisanych punktem I i II, oraz w punkcie III o odmowie wprowadzenia żądanej przez S. Ć. zmiany, co do przebiegu granicy działki 1 względem działek 2, 3 i 4.
Od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożył odwołanie Pan S. Ć., wnosząc "o uchylenie decyzji w części III dotyczącej odmowy określenia gruntu zabudowanego na działce 1 od ulicy [...] na odległość 60 metrów".
W uzasadnieniu odwołania, skarżący zarzucił że odmowa określenia gruntu zabudowanego na działce 1, w taki sposób by jego zasięg od ulicy [...] wynosił 60 metrów jest sprzeczna ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz ze stanem faktycznym na gruncie, którego użytkowanie nie uległo zmianie od roku 1980. Nie kwestionując załącznika graficznego do zaskarżonej decyzji, skarżący podnosił również, że w dniu przeprowadzania w terenie wizji lokalnej przez pracowników Starostwa wskazał na gruncie przebieg granicy terenu zabudowanego na działce 1.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrując odwołanie, dokonał ponownej oceny zebranego materiału dowodowego, przyjął za własne ustalenia organu I instancji i wskazał, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków podjął działania zmierzające do prawidłowego określenia przebiegu granic działki 1 względem działek 2, 3, 4 położonych w obrębie [...] , gmina [...] w celu doprowadzenia do zgodności części kartograficznej – mapy ewidencji gruntów i budynków z częścią opisową – rejestrem gruntów i stanem prawnym ustanowionym Aktami Własności Ziemi Nr : [...] , [...], [...] , [...].
Podkreślono iż, organ I instancji dokonał w dniu [...] grudnia 2005 r. w terenie oględzin nieruchomości w obecności zainteresowanych stron, na których wykonał 8 zdjęć obrazujących faktyczny sposób użytkowania oraz spisał protokół z wizji terenowej. Przeprowadzone oględziny miały na celu sprawdzenie rodzaju użytków (teren zabudowany – B, sad – S) przedstawionych na mapach: gleboznawczej klasyfikacji gruntów i ewidencji gruntów i budynków, natomiast nie obejmowały ustalenia ich zasięgu.
W dniu [...] grudnia 2005 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną na okoliczność toczącego się postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany przedmiotowej w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] , przy uczestnictwie stron postępowania z udziałem pracownika Urzędu Miasta [...] występującego w charakterze świadka w zakresie uwłaszczenia działek 1, 2, 3, 4, wówczas w latach 70-tych prowadzącego administracyjne postępowanie uwłaszczeniowe między innymi dla obrębu [...] w gminie [...] . Złożone zeznania pracownika Urzędu Miasta [...] , potwierdzają sposób wydzielenia działki 1 w postępowaniu uwłaszczeniowym przedstawionym w materiałach źródłowych : tj. Aktach Własności Ziemi wraz z protokołami przesłuchań, wykazie zmian gruntowych z dnia 21.07.1978 r. będących wynikiem podziału działki 5 o pow. 0,6101 ha na działki 1 o pow. 0,2351 ha, 2 o pow. 0,1250 ha, 3 o pow. 0,1250 ha, 4 o pow. 0,1250 ha. W dokumentacji uwłaszczeniowej nie odnaleziono załączników graficznych obrazujących wyżej opisany podział. W protokole spisanym z odbytej rozprawy administracyjnej pracownik Urzędu Miasta [...] oświadcza, że "podział działki 5 został wykonany w sposób następujący : do działki 1 włączony użytek B i S w całości, pozostałe użytki R z działki 5 podzielono na 4 równe części co dało powierzchnię 1250 m². Zatem działka 1 ma powierzchnię : B 721 m², S 382 m², grunt orny 1250 m² co daje sumę 2351 m². Działki 2, 3,4 mają powierzchnię 1250 m². Wszystkie strony w tamtym okresie nie wniosły żadnych wątpliwości czy zastrzeżeń do wydanych AWZ"
Ze zgromadzonych akt sprawy jak również z samego uzasadnienia zaskarżonej w części III decyzji wynika, że podział działki 5 w postępowaniu uwłaszczeniowym nie został wprowadzony do części kartograficznej na mapę ewidencji gruntów, natomiast AWZ zostały wprowadzone do rejestru gruntów. Świadczy o tym mapa z wyłożenia klasyfikacji gleboznawczej gruntów z roku 1985, na której figurowała cała działka 5 . Podział działki 5 na działki 1, 2, 3, 4 na mapę ewidencyjną błędnie wniesiono z przebiegiem granic dla wszystkich działek na całej długości nieruchomości począwszy od ulicy [...], niezgodnie z ustalonym przebiegiem granic w postępowaniu uwłaszczeniowym, prawdopodobnie podczas odnowy operatu ewidencji gruntów obrębu [...] w 1990 roku.
Organ I instancji , przy sprostowaniu przebiegu granicy działki 1 względem działek 2, 3, 4 oparł się na posiadanych materiałach źródłowych, tj. : operacie pomiarowym założenia ewidencji gruntów dla obrębu [...] przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] (szkice polowe z bezpośredniego pomiaru granic nieruchomości – działki 5 i użytków B i S), mapie klasyfikacji gleboznawczej gruntów z roku 1966 i z roku 1985 zatwierdzonej decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] .06.1985 r., zachowanej dokumentacji postępowania uwłaszczeniowego i na tzw. platformie MicroStation opracował dokumentację geodezyjną w systemie informatycznym w postaci załącznika graficznego stanowiącego integralną część decyzji z dnia [...] .01.2006 r.
Organ I instancji, stosownie do przepisu ust. 1 pkt. 2 załącznika Nr 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r., z uwagi na niespełnione kryteria sadu ustanowione przez ustawodawcę, dotychczasowy użytek S/RV prawidłowo zaliczył jako klasoużytek – RV.
Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy powołanego rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków regulują zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, posługując się kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Stosownie do § 44 pkt. 2 do zadań starosty należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi. W pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków, mieści się zatem także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów bazy danych ewidencyjnych.
Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, bowiem pomierzone użytki (tereny zabudowane) B i S (sad) na osnowę w roku 1966, zaktualizowane w ramach nowej klasyfikacji gleboznawczej gruntów, których zasięg nie uległ zmianie, zostały prawidłowo skartowane na mapach analogowych : klasyfikacji gleboznawczej gruntów i ewidencji gruntów jak również te same wyniki pomiaru przyjęto do opracowania informatycznego mapy ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] , gmina [...] , na bazie której opracowano dokumentację – załącznik graficzny, którego odwołanie nie kwestionuje a stanowi integralną część zasadnej w całości decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], wydanej na podstawie materiałów źródłowych, w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył S. Ć.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisów art. 7, 8, 35, 77 i 78 kpa. Skarżący podniósł, że akta dowodzą, iż Urząd Miejski w [...] , a następnie Starostwo ponoszą winę za nieprawidłowości zawarte w dokumentach uwłaszczeniowych i "beztroski, nieodpowiedzialny podział działki 5 , co doprowadziło do chaosu prawnego wśród zainteresowanych spadkobierców".
Zdaniem skarżącego postępowanie było tendencyjne.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Przypomniano, że podział działki 5 dokonany w postępowaniu uwłaszczeniowym nie był ujawniony w części kartograficznej operatu ewidencji, a został naniesiony na mapę niezgodnie z przebiegiem granic ustalonych w postępowaniu uwłaszczeniowym, prawdopodobnie podczas odnowy operatu ewidencji w 1990 r. Organ podtrzymał stanowisko, że zebrane dowody a w szczególności wykaz zmian gruntowych z postępowania uwłaszczeniowego świadczą, że żądanie usytuowania granicy działki 1 w odległości 60 m od ulicy [...] pozostaje w sprzeczności z dowodami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Sądy administracyjne w myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn.zm.) – dalej ustawa p.p.s.a. – sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 125 ) stanowi, że powyższa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sprawując tę kontrolę pod względem zgodności z prawem, sąd stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. – rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana według powyższych zasad kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż skarga jest uzasadniona aczkolwiek ze względów całkowicie odmiennych niż zarzuty przytoczone na jej poparcie.
Zaskarżona decyzja zapadła w tzw. postępowaniu ewidencyjnym. W świetle zarzutów skargi celowe jest przybliżenie przepisów regulujących istotę postępowania, w którym zapadła zaskarżona decyzja.
Zgodnie z przepisem art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne(tj. Dz.U. z 2000 r Nr 100, póz. 1086) – dalej ustawa – istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest Starosta (art. 22 ust. 1). Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1) oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy – w odniesieniu do gruntów – dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt. 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt. 1) dotyczą wykazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – innych osób fizycznych lub prawnych w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części.
Powyższe informacje o gruntach, budynkach i lokalach ( zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe) zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 § 1 ustawy). Określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, czyniły to przepisy obowiązujące od 3 czerwca 2001 r Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, póz 434) – dalej Rozporządzenie.
Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia (§ 44 in) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt. 2). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć.
Stosownie do przepisów § § 20 ust. 1 i 2, 21 ust. 1 i 2, § 22 ust. 1 i 6, częściami składowymi operatu ewidencyjnego są tzw. operat geodezyjno – prawny (wg. poprzednich przepisów opisowy) i operat opisowo – kartograficzny (wg. poprzednich przepisów – część kartograficzna). Podstawowym składnikiem części geodezyjno prawnej operatu ewidencji gruntów jest rejestr gruntów, zaś podstawowym składnikiem części opisowo – kartograficznej operatu jest stosowny fragment mapy ewidencyjnej. W prawidłowo prowadzonym operacie ewidencji dane z obu części operatu są wzajemnie zgodne.
W świetle powyższego, zgłoszone przez skarżącego żądanie zmiany konfiguracji granicy działki ewid. 1 względem działek 2, 3 i 4 prawidłowo zakwalifikowane zostało przez organy jako żądanie zmiany w części opisowo – kartograficznej operatu ewidencji gruntów.
Zarazem jednak żądana zmiana nie może pozostawać w sprzeczności z aktualnym stanem prawnym. Ten stan prawny wyznaczają wpisy do ksiąg wieczystych oparte na aktach własności ziemi wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 21, poz. 250 z późn.zm.) – już nieobowiązujących. Istota uregulowań tej ustawy, polegała na stwierdzeniu nabycia z mocy prawa, w drodze aktów własności ziemi mających charakter decyzji administracyjnych (art. 12) , nieruchomości według stanu ich posiadania w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 4 listopada 1971 r. (art. 1 i 21).
Zarazem przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (obecnie tj. Dz.U. z 2004 r Nr 208, poz. 2128) wyłączył od 1 stycznia 1992 r. stosowanie przepisów kpa, dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub uchylenia ostatecznych decyzji wydanych na podstawie wyżej wskazanej ustawy z 27 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
Oznacza to, iż nie znajduje żadnego oparcia w przepisach prawa materialnego oczekiwanie skarżącego, iż w postępowaniu ewidencyjnym organy prowadzące ewidencję zaktualizują stan prawny, według stanu władania działką 1 istniejącego w roku 1974 czy 1980. Jeżeli skarżący w postępowaniu przed sądem powszechnym uzyska tytuł prawny do działki 1 o innej jeszcze konfiguracji, niż objęta aktem własności ziemi, to wówczas na podstawie przedłożonego takiego tytułu będzie mógł domagać się wprowadzania zmiany podmiotowo przedmiotowej.
Do czasu ewentualnej zmiany stanu prawnego co do działki w. 1, przedmiotem zmian ewidencji gruntów, mogła być tylko jej aktualizacja polegająca na "odtworzeniu" w obowiązującym operacie ewidencji gruntów – w jego części kartograficznej działki 1 w takich granicach i w takiej konfiguracji by odpowiadało to aktowi własności ziemi z dnia [...] .08.1979 Nr [...] , natomiast nie jest dopuszczalne korygowanie tego aktu według stanu władania innego niż istniejący w dniu [...] listopada 1971 r.
Z tych względów zaakceptować należy stanowisko organów ewidencji i przyjęty sposób zbierania i oceny materiału, który wykazał, że przyjęta w części kartograficznej przy odnowieniu operatu w 1990 r. konfiguracja działki 1 względem sąsiednich działek również wywodzących się z działki 5 , pozostaje w sprzeczności z materiałami, które stanowiły podstawę wydania decyzji uwłaszczeniowej i z rejestru gruntów.
Wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów zgodnie z przepisami rozporządzenia nastąpić może w dwojakim trybie. Albo w trybie czynności materialno-technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust. 2 i 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 48 ust. 1 i 2 zwłaszcza pkt. 6 (Rozporządzenia), o którym organ tylko zawiadamia (§ 49 ust. 1), albo w drodze decyzji (47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę rozstrzygnięcia zgodnie z przepisem § 47 ust. 3 rozporządzenia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją wprowadzającą zmianę lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. W takim postępowaniu zapadła zaskarżona decyzja.
Opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji czynności organów ewidencji podjęte w celu zebrania materiału dowodowego i przyjęte w oparciu o ten materiał ustalenia, nie potwierdzają podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów art. 7, 8, 35, 77 i 78 i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z przepisem art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawę do uchylenia decyzji.
Z tych względów zarzuty skargi były bezzasadne.
Jednakże przepisy § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 oraz ust. 3 Rozporządzenia z 21 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowią, że opracowanie geodezyjno-kartograficzne może stanowić podstawę wprowadzenia zmian wówczas gdy jest przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zawiera wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, która wprowadza zmiany przedmiotowe w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów co do działek 1, 2, 3 i 4 "zgodnie z załącznikiem graficznym stanowiącym integralna część decyzji". Rozstrzygnięcie decyzji nie określa danych identyfikujących ten dokument geodezyjny.
Wprawdzie, z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że za dokument taki organy uważają "dokumentację geodezyjną opracowaną na platformie MicroStation w systemie informatycznym w postaci załącznika graficznego do decyzji...", a na karcie 180 akt znajduje się dokument oznaczony jako "załącznik graficzny do decyzji [...] , to dokument ten nie zawiera klauzuli stwierdzającej jego przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ani też nie odzwierciedla zmian danych ewidencyjnych.
Przepis art. 40 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że gromadzenie i prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, kontrola opracowań przyjmowanych do zasobu oraz udostępnianie tego zasobu należy do wskazanych dalszą częścią przepisu organów nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Na podstawie tego przepisu wydane zostało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 w sprawie określenia rodzaju materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz.U. Nr 49, poz.493). Brak opatrzenia klauzulą o przyjęciu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, mapy – załącznika graficznego na k. 180 akt adm., oznacza brak dowodu, iż dokument stanowi własność Skarbu Państwa (§ 2 in fine rozporządzenia w zw. z § 4 ust. 1 pkt. 10). Zarazem brak klauzuli o przyjęciu do zasobu dokumentacji geodezyjno-kartograficznej oznacza brak stwierdzenia, że dokumentacja ta poddana została kontroli w zakresie przewidzianym § 9 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków w udostępnianiu tych baz (Dz.U. Nr 78, poz. 837). Zgodnie z powołanym przepisem przekazywana do zasobu dokumentacja podlega kontroli m.in. w zakresie przestrzegania zasad wykonywania prac, osiągnięcia wymaganych dokładności, zgodności ze standardami technicznymi, czy kompletności przekazywanych materiałów.
Przewidziany zatem § 46 ust. 2 pkt. 2 Rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków wymóg by mające stanowić podstawę wprowadzania zmiany opracowania geodezyjno-kartograficzne było przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jest wymogiem prawa materialnego.
Z tych względów zaskarżone decyzje dotknięte były wadą naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania. Ta okoliczność powoduje, iż uchyleniu ulegają decyzje II i I-szej instancji w całości mimo, iż skarżący w istocie kwestionował, tylko punkt III decyzji organu I instancji, tj. w zakresie odległości północnej granicy działki 1 (na odcinku wspólnym z działkami 2, 3 i 4) do drogi publicznej (ulicy) i to ze względu na przyjęte przez niego kryterium użytkowania działki wg. stanu od 1980 r., a nie samą zasadę zmian i konfiguracji działki 1.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w I punkcie sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 Lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Treść uchylonych decyzji wywołała potrzebę opartego na przepisie art. 152 powołanej ustawy stwierdzenia, że nie mogą być wykonane.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło