III SA/Kr 471/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych – po wznowieniu postępowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata W. K. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Decyzją z dnia 04.03.2005r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].01.2005r. znak: [...] (wydane po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...].01.2005r.) w którym uchylone zostały: • decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].07.2001r. znak [...] orzekająca o przyznaniu K. Z. z dniem [...].06.2001r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy w wysokości i na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu na okres uzupełniający do 18 miesięcy, • decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...].06.2002r. znak [...] o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].06.2002r. z powodu wyczerpania okresu jego pobierania. Równocześnie tą samą decyzją wydaną w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie przyznania K. Z. od dnia [...].06.2001r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres uzupełniający do 18 miesięcy z powodu niespełnienia warunków określonych w art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.). Powyższe decyzje wydane zostały na tle następującego stanu faktycznego, wskazanego w uzasadnieniu decyzji i zasadniczo niespornego: K. Z. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Grodzkim Urzędzie Pracy w K. w dniu [...].11.2000r., z prawem do zasiłku od dnia [...].12.2000r. Decyzją z dnia [...].06.2001r. orzeczono o utracie przez K. Z. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...].06.2001r. z powodu wyczerpania okresu jego pobierania. W dniu [...].07.2001r. został złożony przez K. Z. wniosek o przedłużenie okresu pobierania zasiłku z uwagi na to, że mąż skarżącej będąc osobą bezrobotną pobierał zasiłek od [...].12.1999r. i od dnia [...].06.2000r. utracił go z powodu wyczerpania okresu jego pobierania. W tym okresie małżonkowie Z. mieli na utrzymaniu córkę A. Z. ur. [...].[...].1987r. Sytuacja ta odpowiadała dyspozycji art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi że "okres pobierania zasiłku (...) wynosi 18 miesięcy dla bezrobotnych, którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. W oparciu o ten przepis Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].07.2001r. przyznał K. Z. prawo do zasiłku na okres uzupełniający do 18 miesięcy. Skarżąca K. Z. zasiłek pobierała do dnia [...].05.2002r., gdyż decyzją z dnia [...].06.2002r. orzeczono o utracie ze względu na upływ maksymalnego okresu jego pobierania. W dniu [...].06.2002r. w Grodzkim Urzędzie Pracy w K. zostało przedstawione zaświadczenie wydane przez Urząd Skarbowy K. z dnia 12.06.2002r. z którego wynikało, że Z. Z. figurował w roku 2001 w ewidencji podatników zryczałtowanego podatku dochodowego od dnia 01.01.1998r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług instalatorstwa elektrycznego. Na tej podstawie decyzją z dnia [...].09.2004r. znak [...] – po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia [...].06.2004r., Prezydent Miasta K. uchylił decyzję z dnia [...].12.1999r. o uznaniu Z. Z. z dniem [...].12.1999r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a także decyzję o utracie przez Z. Z. prawa do zasiłku od [...].06.2000r. z powodu wyczerpania okresu jego pobierania i utracie statusu bezrobotnego z dniem 01.09.2001r. w związku z przyznaniem zasiłku stałego wyrównawczego. Równocześnie Prezydent Miasta K. w tej samej decyzji w/w orzekł o odmowie uznania Z. Z. z dniem [...].12.1999r. za osobę bezrobotną oraz przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych. Decyzja powyższa, wydana w trybie art. 151 § 1 pkt 2 stała się prawomocna i ostateczna, albowiem Z. Z. nie wniósł od niej odwołania. W związku z tak ukształtowanym stanem faktycznym organ zatrudnienia pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...].01.2005r., powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 8 wznowił także postępowanie w sprawach K. Z. dotyczących przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych na okres uzupełniający do 18 miesięcy oraz utraty tego zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. W dniu [...].01.2005r. wydana została przez organ pierwszej instancji opisana na wstępie decyzja w której uchylone zostały decyzje wydane w sprawach objętych wznowieniem postępowania. Działając w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa organ orzekł o odmowie przyznania K. Z. prawa do zasiłku na okres uzupełniający do 18 miesięcy. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że decyzja o zasiłku na okres uzupełniający została wydana w oparciu o decyzje na mocy których mąż skarżącej Z. Z. uzyskał status bezrobotnego, prawo do zasiłku oraz w oparciu o decyzje o utracie przez niego zasiłku z powodu wyczerpania ustawowego okresu jego pobierania. Uchylenie tych decyzji odpowiada dyspozycji art. 145 § 1 poz. 8 kpa, który stanowi, że "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli: decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione". W sytuacji gdy po wznowieniu postępowania uchylone zostały decyzje przyznające status bezrobotnego i prawo do zasiłku Z. Z., odpadły także przesłanki z art. 25 ust. 1 pkt 3 lit b) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzasadniające przyznanie K. Z. prawa do zasiłku na okres uzupełniający. W odwołaniu od tej decyzji K. Z. podniosła zarzuty odnoszące się do decyzji z dnia [...].09.2004r. w sprawach dotyczących Z. Z.. Mianowicie zarzuciła, że jej mąż uzyskał status bezrobotnego w związku z utratą pracy i nie wiedział, że fakt iż figuruje w rejestrze podatników jest przeszkodą w uzyskaniu statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. W rzeczywistości Z. Z. nigdy nie rozpoczął działalności zgłoszonej do ewidencji nie uzyskiwał dochodów i w związku z tym podatek nie był odprowadzany. Zasiłek dla bezrobotnych wypłacany mężowi skarżącej a później także jej, był jedynym źródłem utrzymania rodziny, do czasu kiedy jej mąż uzyskał prawo do renty. Organ odwoławczy utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy podzielił stanowisko i argumentację wskazaną w uzasadnieniu decyzji. Wobec tego, że odpadł jeden z warunków koniecznych do przyznania prawa do zasiłku na okres uzupełniający, wymienionych w art. 25 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu w stosunku do skarżącej. Przepis ten jest bezwzględnie obowiązujący i nie przewiduje jakichkolwiek odstępstw od zawartych w nim zasad oraz nie daje organom żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłków dla bezrobotnych np. ze względu na ciężką sytuację życiową lub materialną lub specyficzne okoliczności danej sytuacji. Powyższa decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której K. Z. wniosła o jej uchylenie celem ponownego rozpoznania. Przedmiotem ponownego rozpoznania, jak wynika z treści skargi powinna stać się prawomocna i ostateczna decyzja Prezydenta Miasta K. , która zapadła w dniu [...].09.2004r. w stosunku do męża skarżącej Z. Z., a od której skargi nie złożył. Decyzja ta jednak stała się podstawą wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie i wydania niekorzystnej dla skarżącej decyzji. Przedstawiona w skardze argumentacja odwołuje się do art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu który nie wyklucza uznania za bezrobotnego osobę figurującą w rejestrze jako prowadzącą działalność gospodarczą, jeżeli faktycznie działalności tej od dnia zarejestrowania do wyrejestrowania nigdy nie podjęła. Ponadto w skardze przedstawiona została trudna sytuacja osobista i materialna rodziny skarżącej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zakres kognicji sądowoadministracyjnej wyznacza treść art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem tzn. wyłącznie wg kryterium legalności. Oznacza to, że punktem odniesienia dla sądu jest obiektywny porządek prawny. Przepis ten koresponduje z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, gdzie wymieniono naruszenia prawa. Mowa tu o naruszeniach "prawa materialnego", "naruszeniu prawa" lub "naruszeniu przepisów postępowania". Należy w tym kontekście wskazać na przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., ograniczający rozstrzyganie do granic danej sprawy (choć niezależnie od zarzutów, wniosków i podstawy prawnej skargi). Granicę rozpatrywanej sprawy wyznacza zakres decyzji organu pierwszej instancji, której podstawą materialnoprawną jest przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Decyzja ta wydana została w trybie art. 151 §1 pkt 2 kpa, co oznacza iż w granicach niniejszej sprawy zawiera się ocena podstawy wznowienia postępowania. Odnosząc się do tej ostatniej kwestii należy stwierdzić, że w sytuacji gdy uchylone zostały decyzje odnoszące się do statusu osoby bezrobotnej i przyznania Z. Z. prawa do zasiłku, organ trafnie ustalił że zachodzą określone w art. 145 § 1 pkt 8 kpa podstawy do wznowienia postępowania. Natomiast okoliczność, że ponowna decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].09.2004r. [...] została wskazana jako podstawa wznowienia postępowania, nie daje uprawnień do kontroli tej decyzji w ramach rozpatrywanej sprawy. Zarzuty podnoszone w odwołaniu i skardze K. Z., mogły być skutecznie podniesione w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji. Kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, nie dostarczyła określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. podstaw do jej uchylenia. Organy prawidłowo zastosowały wynikający z przepisów art. 145 § 1 pkt 8 i 151 § 1 pkt 2 kpa tryb postępowania. Nie budzi też wątpliwości dokonana przez organy wykładnia art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi koniunkcję warunków od których uzależnione jest prawo do zasiłku na okres uzupełniający do 18 miesięcy. Jednym z tych warunków jest posiadanie przez bezrobotnych małżonków prawa do zasiłku, utrata przez jednego z nich tego prawa z powodu upływu okresu na jaki został przyznany. Warunek ten na skutek uchylenia decyzji dotyczących Z. Z. nie został spełniony, a w konsekwencji brak było podstaw, jak wykazało postępowanie toczące się na skutek wznowienia, do wydania decyzji o przyznaniu K. Z. zasiłku na okres uzupełniający. Z uwagi na powyższe skarga uległa oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.