III SA/Kr 473/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi "A" Unia Hurtowni Farmaceutycznych Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 31 marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Skarżąca A Unia Hurtowni Farmaceutycznych , Spółka z o.o. w [...] w dniu [...].2000 zgłosiła wg SAD nr [...] do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar - preparaty witaminowe - deklarując ich do kodu PCN 3004 50 10 O ze stawką cel na 0%. W związku z naruszeniem warunków tranzytu Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].2000 r. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe i: - określił kwotę długu celnego w wysokości 0,00 zł, - określił kwotę odsetek za zwłokę w wysokości 0,00 zł, - wymierzył opłatę manipulacyjną w wysokości [...] zł, - wymierzył opłatę manipulacyjną dodatkową w wysokości [...] zł - oraz objął towar wnioskowaną procedurą. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny obliczył kwotę długu celnego przy zastosowaniu stawki celnej 0% , nie wskazując kodu PCN Taryfy celnej. Decyzja ta stała się prawomocna. W związku z wątpliwościami co do zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym klasyfikacji taryfowej importowanego towaru , Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wznowił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie , a następnie decyzją z dnia [...].2003 r. uchylił ww. decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2000 r. w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego , kwoty odsetek za zwłokę i zastosowanej stawki celnej oraz kodu PCN i ustalając dla zaimportowanego towaru kod PCN 2106 90 98 O określił kwotę długu celnego w wysokości [...] zł Dyrektor Izby Celnej w [...] , po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji , w dniu [...].2003 r. uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzył postępowanie w sprawie. W dniu [...].2003 r. Dyrektor Izby Celnej wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2000 r. , a następnie decyzją z dnia [...].2000 r. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej organu l instancji. W jej uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że organ l instancji w decyzji będącej przedmiotem prowadzonego postępowania nie uwzględnił zmiany zgłoszenia celnego co do kodu PCN tj. zastosowano kod PCN 3004 50 10 O , zamiast 2106 90 98 ., co stanowi - jego zdaniem - naruszenie prawa , które jednak nie ma charakteru rażącego. W wydanej decyzji Dyrektor Izby Celnej pouczył skarżącą , że " decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. W przypadku jej niezgodności z prawem , służy stronie prawo wniesienia skargi , w terminie 30 dnia od dnia doręczenia decyzji , bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Krakowie ." Skarżąca odwołała się od ww. decyzji wnosząc na podstawie art.233 § 1 pkt.2 lit.a Ordynacji podatkowej o jej uchylenie , a następnie o umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...]. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja narusza art.2 i 7 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie , w wyniku czego naruszono zasadę praworządności oraz zasadę zaufania przedsiębiorców do organów Państwa Ponadto - zdaniem skarżącej - ww. decyzja rażąco narusza przepisy o postępowaniu , a w szczególności art.262 Kodeksu celnego w związku z art.120, 121, 123, 124,125,127,128,210 § 1 pkt.4,5,6 i 7 , art.210 § 2 i § 4 , art.247 § 1 pkt3 , 248 § 3 Ordynacji podatkowej przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz art.208 § 1 Ordynacji podatkowej i art.274 Kodeksu celnego przez ich niezastosowanie. Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z dnia 31.03.2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pouczenia i w tym zakresie orzekł , że powinno być : " stosownie do treści art.262 1 § 1 Kodeksu celnego od niniejszej decyzji przysługuje stronie prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Celnej w [...] w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania. ". Organ celny pouczył skarżącą również o treści art.222 Ordynacji podatkowej. W pozostałym zakresie Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ celny stwierdził , że błędne zaklasyfikowanie importowanego towaru do leków ( PCN 3004 50 10 00 ) zamiast do przetworów spożywczych ( PCN 2106 90 98 O ) nie nosi cech rażącego naruszenia prawa , bowiem zaklasyfikowanie tych preparatów nie jest " oczywiste , wyraźne , bezsporne, niewątpliwe , czy dające się łatwo stwierdzić ", lecz wymaga od organów celnych przeprowadzenia wnikliwej i szczegółowej analizy. Odpowiadając na zarzut skarżącej braku podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że celem tego postępowania było zbadanie , czy dokonanie błędnej klasyfikacji taryfowej importowanego towaru , a w konsekwencji zastosowanie nieprawidłowej stawki celnej oraz ustalenie nieprawidłowej kwoty długu celnego stanowiło zwykłe naruszenie prawa , czy przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa , z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. W związku z tym zarzut skarżącej w tym zakresie jest nieuzasadniony . Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia zasady praworządności oraz zasady zaufania przedsiębiorców do organów Państwa , organ celny stwierdził , że fakt, iż skarżąca nie jest zadowolona z podjętego rozstrzygnięcia nie oznacza naruszenia zasady praworządności . Z kolei w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji sytuacja prawa skarżącej nie uległa zmianie , a zatem trudno uznać zarzut naruszenia drugiej z zasad za uzasadniony. Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się również z zarzutem skarżącej , że w sprawie powinien mieć zastosowanie art.208 § 1 Ordynacji podatkowej , a zatem postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie , którego celem było ustalenie , czy nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy taryfikacji towaru celnego , w żadnym razie nie można uznać za bezprzedmiotowe. Organ celny zgodził się z zarzutem skarżącej , iż w zaskarżonej decyzji dokonano błędnego pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia . Mając jednak na uwadze , że skarżąca mimo błędnego pouczenia złożyła odwołanie od przedmiotowej decyzji w terminie i na zasadach zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa , Dyrektor Izby Celnej odstąpił od sprostowania błędnego pouczenia o prawie do zaskarżenia decyzji , uchylając w tej części to rozstrzygnięcie 1 orzekając w tym zakresie. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której skarżąca wniosła o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2003 r., lub o ich uchylenie . Zaskarżonym decyzjom skarżąca zarzuciła naruszenie art.2 i 7 Konstytucji RP przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie , w wyniku czego naruszono zasadę praworządności oraz zasadę zaufania przedsiębiorców do organów Państwa Ponadto skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art.233 § 1 pkt.2 lit.a Ordynacji podatkowej przez zastosowanie trybu reformacyjnego zamiast trybu sprostowania decyzji w części dotyczącej pouczenia o prawie odwołania na podstawie art.213§ 1 i 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo przez błędne uznanie , iż decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w [...] zawiera wadę tj. błędnie zaklasyfikowała importowany towar do pozycji PCN 3004 zamiast do PCN 2106 taryfy celnej. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektor Izby Celnej posiada uprawnienia wyłącznie kasacyjne , co oznacza - zdaniem skarżącej -iż przeprowadza postępowanie zmierzające do ustalenia istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art.247 § 1 Ordynacji podatkowej . Nie może natomiast rozstrzygać co do istoty sprawy , o którym rozstrzygnięto w kwestionowanej decyzji. W dalszej części skargi skarżąca podniosła, że w dacie odprawy nie było wątpliwości , że leki z grupy [...] powinny być klasyfikowane do pozycji PCN 3004 Taryfy celnej. Stanowisko skarżącej potwierdzają dowody przedstawione przez nią w toku postępowania wznowieniowego, a które zostały pominięte przez organ celny. Ponadto skarżąca zarzuciła , że Dyrektor Izby Celnej nie wskazał w uzasadnieniu decyzji poprzedzającej zaskarżone rozstrzygnięcie , jakie konkretne przepisy prawa materialnego zostały jego zdaniem naruszone w decyzji wydanej przez Dyrektora Urzędu Celnego w [...] w zakresie taryfikacji spornych leków , czym naruszył art.124 i art.210§ 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto w ocenie skarżącej okoliczność , że nie stanowi rażącego naruszenia prawa zastosowanie błędnego kodu Taryfy celnej powinna być znana organowi celnemu II instancji przed wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej , tym bardziej , że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego była wcześniej przedmiotem badania w postępowaniu wznowieniowym . Z tego względu - zdaniem skarżącej - z uwagi na treść art.120 Ordynacji podatkowej , nie powinno być w ogóle wszczynane postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W przypadku wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z urzędu i nie ujawnienia po przeprowadzeniu takiego postępowania żadnej z wad kontrolowanej decyzji , o jakich mowa w art.247 Ordynacji podatkowej, organ celny powinien orzec o umorzeniu wszczętego przez siebie postępowania nieważnościowego . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w kwestii zasadności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] oraz w kwestii naruszenia art.2 i 7 Konstytucji RP oraz art.120 , art.121. art.122 , art.123 Ordynacji podatkowej . W odpowiedzi na zarzut zastosowania przez organ odwoławczy trybu reformacyjnego zamiast trybu sprostowania decyzji w części dotyczącej pouczenia o prawie odwołania na podstawie art.213 w związku z art.235 ordynacji podatkowej , Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zarzut ten jest zasadny , jednak mając na uwadze , że skarżąca pomimo błędnego pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...].2003 r. złożyła odwołanie w ustawowym terminie i na zasadach zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa i nie poniosła z tytułu omyłki organu celnego negatywnych konsekwencji , należy stwierdzić , że uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt.1 ww. ustawy tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu , jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 31.03.2004 r. , na mocy której organ celny uchylił swoją wcześniejszą decyzję w części dotyczącej pouczenia i w tym zakresie orzekł, a w pozostałej części tj. odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2000 r. - utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. W związku z powyższym należy stwierdzić , że jakkolwiek uzasadniony jest zarzut skarżącej co trybu sprostowania decyzji w części dotyczącej pouczenia o prawie odwołania , jednak - jak wykazał organ celny w odpowiedzi na skargę -skarżąca nie poniosła z tego tytułu żadnych negatywnych konsekwencji . Mimo błędnego pouczenia odwołała się od decyzji z dnia [...].2003 r. w sposób prawidłowy , zgodny z przepisami prawa. Skarżąca , poza samym faktem naruszenia prawa , nie wykazała , że miało to wpływ na wynik sprawy . Ta okoliczność wyklucza możliwość uchylenia decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowego z powodu podniesionego w skardze zarzutu naruszenia trybu rektyfikacyjnego . Uchybienie to również nie można uznać za rażące naruszenie prawa skutkujące uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art.145§ 1 pk.2 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak słusznie podniosła skarżąca , w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektor Izby Celnej posiada uprawnienia wyłącznie kasacyjne , co oznacza iż przeprowadza postępowania zmierzające do ustalenia istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art.247 § 1 Ordynacji podatkowej . Nie może natomiast rozstrzygać co do istoty sprawy , o którym rozstrzygnięto w kwestionowanej decyzji. Stanowisko skarżącej nie jest jednak konsekwentne , bowiem w dalszej części skargi pisze , że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo przez błędne uznanie , iż decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w [...] zawiera wadę tj. błędnie zaklasyfikowała importowany towar do pozycji PCN 3004 zamiast do PCN 2106 taryfy celnej , a dalej - że w dacie odprawy celnej takich wątpliwości nie było . A zatem w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji skarżąca odnosi się do meritum sprawy, do klasyfikacji towaru celnego , pomimo , iż jak sama podniosła , to nie w tym postępowaniu kwestia taryfikacji powinna być rozstrzygana. Skarżąca nie wykazała , jak wymaga tego art.145 ww. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , że ustosunkowanie się do kwestii taryfikacji towaru celnego w uzasadnieniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej miało wpływ na wynik sprawy . Także i to uchybienie organu celnego nie można uznać za rażące naruszenie prawa . Za uzasadniony należy także uznać zarzut skarżącej , co do sposobu rozstrzygnięcia postępowania wszczętego z urzędu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej , jednak ta okoliczność również nie miała wpływu na wynik sprawy . Odmowa uchylenia decyzji ostatecznej , jak i umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w istocie powodują , że kwestionowana decyzja - w rozpatrywanej sprawie jest to decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] 2000 r. - pozostała w mocy , a zatem w tym znaczeniu wynik sprawy dla skarżącej nie uległ zmianie . Dyrektor Izby Celnej był uprawniony do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i z uprawnienia tego skorzystał. Ta okoliczność -wbrew zarzutom skargi - nie stanowi naruszenia prawa . Dodać należy , że organ celny po wszczęciu tego nadzwyczajnego postępowania odmówił uchylenia decyzji ostatecznej , co oznacza , że sytuacja prawna skarżącej nie uległa zmianie , gdyż w obrocie prawnym była i pozostała decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2000 r. (dodajmy - korzystna dla skarżącej). Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy , w tym wszczęcie z urzędu i prowadzenie postępowania wznowieniowego , a w 9 dni później - o stwierdzenie nieważności decyzji , w których ostatecznie zostały wydane decyzje pozostawiające w obrocie prawnym rozstrzygnięcie Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...].2000 r. , naruszają zasadę zaufania do organów Państwa . Jakkolwiek postępowania te były prowadzone na podstawie przepisów prawa , jednak przepisów tych nie wolno traktować jako narzędzie do walki ze stronami , ale jako środek do realizacji zasad Państwa prawa. W związku z powyższym należy stwierdzić , że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana z uchybieniem przepisów , o których wyżej mowa , jednak nie uzasadniały one uwzględnienia skargi . Nie każde uchybienie i nie każda wada uzasadnia uchylenie decyzji . Tylko naruszenie prawa , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy lub miało wpływ na wynik sprawy , albo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji może spowodować uwzględnienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień , w związku z tym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie , dlatego należało orzec jak w sentencji.