III SA/Kr 475/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 14 marca 2012r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją dwie decyzje z dnia [...] 2012r., nr [...] z tym, że odnośnie decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną - w zakresie w jakim ustala datę początkową statusu bezrobotnego Decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] Prezydent Miasta uznał M. K. za osobę bezrobotną z dniem 31 stycznia 2012 r. W tym samym dniu Prezydent Miasta wydał decyzję o takim samym numerze – Nr [...] - o odmowie przyznania M. K. od dnia 31 stycznia 2012 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy. Organ I instancji podał, iż z przedstawionych w dniu rejestracji dokumentów wynika, że bezrobotny nie spełnia warunków określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. nie wykazał posiadania w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania 365 dni zatrudnienia ani też innych okresów zaliczanych do nabycia prawa do zasiłku. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. M. K. wniósł o przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnych. Odwołujący się podniósł, że kilkukrotnie próbował się zarejestrować w Urzędzie Pracy, jednak za pierwszym razem nie miał ważnego dowodu osobistego, a za drugim brakowało wpisu. Dopiero w lipcu 2011 r. urzędniczka przejrzała komplet dokumentów, wzięła numer konta bankowego i wbiła do książeczki zdrowia pieczątkę potwierdzającą ubezpieczenie zdrowotne. Odwołujący się nie otrzymał wówczas żadnej decyzji i dopiero w styczniu 2012 r. podczas rozmowy z Kierownikiem Grodzkiego Urzędu Pracy dowiedział się, że nie ma prawa do zasiłku. Odwołujący się podał, że jest to dla niego stresująca sytuacja, gdyż nie może zapewnić bytu swojej rodzinie, a nadto bez swojej winy został pozbawiony prawa do zasiłku. Decyzją z dnia 14 marca 2012 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a oraz ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), Wojewoda podał, że utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2012 r. Nr [...] o odmowie przyznania M. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy. Organ II instancji zaznaczył, że zdarzeniem mającym istotne znaczenie w przedmiocie ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnego jest rejestracja w powiatowym urzędzie pracy, gdyż to od dnia dokonania czynności rejestracji liczony jest 18-miesięczny okres, który jest badany pod kątem spełnienia przesłanek do zasiłku dla bezrobotnych. Organ ten podkreślił, że nie każda wizyta w powiatowym urzędzie pracy jest równoznaczna z rejestracją osoby bezrobotnej. Zgodnie bowiem art. 33 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, rejestracja bezrobotnych następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych dla ustalenia ich statusu i uprawnień. Wojewoda wskazał, że w rozporządzeniu z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy Minister Gospodarki i Pracy określił, że osoba rejestrująca się zobowiązana jest do przedłożenia określonych dokumentów, wypełnienia karty rejestracyjnej oraz do poświadczenia własnoręcznym podpisem w obecności pracownika powiatowego urzędu pracy prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych przez niego w karcie rejestracyjnej. Zgodnie natomiast z § 4 tego rozporządzenia, rejestracja bezrobotnego oraz poszukującego pracy następuje w dniu przedłożenia dokumentów, o których mowa w § 3 ust. 1 i 2, po poświadczeniu przez bezrobotnego lub poszukującego pracy własnoręcznym podpisem prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych w karcie rejestracyjnej. Organ II instancji podał, że M. K. zarejestrował się jako osoba bezrobotna w dniu 31 stycznia 2012 r. Zdaniem organu, potwierdza to wydana 31 stycznia 2012 r. decyzja Prezydenta Miasta o uznaniu wyżej wymienionego za osobę bezrobotną od 31 stycznia 2012 r. Wojewoda stwierdził, że wprawdzie w odwołaniu M. K. podniósł, że kilkakrotnie podejmował czynności w celu rejestracji, ale ostatecznie rejestracji nie dokonał i nie przedstawił też żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń o zgłoszeniu się do Grodzkiego Urzędu Pracy w celu rejestracji. Organ zaznaczył, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek adnotacji świadczących o podejmowanych przez odwołującego się próbach rejestracji wcześniej niż 31 stycznia 2012 r. W takiej sytuacji – zdaniem organu II instancji - badany okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania to w przypadku M. K. okres od 30 lipca 2010 r. do 30 stycznia 2012 r. W okresie tym odwołujący się posiadał 238 dni podlegających zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku, zamiast wymaganych co najmniej 365 dni. Oznacza to, zdaniem Wojewody, że M. K. nie spełnił przesłanek koniecznych do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Równocześnie organ zaznaczył, że przepisy zostały tak sformułowane, że nie przewidują jakichkolwiek odstępstw od zawartych w nich zasad i nie dają organom administracji żadnych uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłku bezrobotnemu ze względu na jego sytuację życiową lub materialną. W skardze na powyższą decyzję Wojewody skarżący M. K. podniósł, że 8 lipca 2012 r. pracownik Urzędu Pracy przyjął od niego komplet dokumentów wymaganych przy rejestracji, poprosił o numer konta bankowego celem przelania pieniędzy, wbił pieczątkę do książeczki zdrowia, wydał terminarz następnych wizyt oraz podpisał dokumenty. Na dowód powyższego skarżący przedstawił kserokopię posiadanych dokumentów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, że kilkakrotnie podejmował on czynności w celu rejestracji i twierdzenia, że rejestracja została dokonana już 8 lipca 2011 r. organ II instancji podał, że zgodnie z oświadczeniem Kierownika Referatu Ewidencji Grodzkiego Urzędu Pracy skarżący nie zgłosił się w tym referacie ani 8 lipca 2011 r. ani 13 lipca 2011 r., a stawił się 8 lipca 2011 r. do rejestracji na stanowisku nr [...], ale ostatecznie rejestracja nie została dokonana, w związku z czym nie wydano decyzji ustalającej uprawnienia statusowe i zasiłkowe. Sąd stwierdza z urzędu, ze do skargi M. K. dołączył m.in. kserokopię "Informacji" Grodzkiego Urzędu Pracy przekazanej M. K. wraz z wpisanym terminem kolejnej wizyty w tym Urzędzie, w pokoju nr [...] w dniu 13 lipca 2011 r. w godz. 8:00 – 14:00 (k. 3 – 4) oraz kserokopię swojej legitymacji ubezpieczeniowej z wpisem w dziele "Poświadczenie o uprawnieniu do świadczeń leczniczych" statusu skarżącego: "bezrobotny" opatrzonym datą "2011–07–08" oraz podpisem i pieczątką Grodzkiego Urzędu Pracy (k. 6). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.) organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Sądu, skarga M. K. jest uzasadniona. Niespornym w niniejszej sprawie jest kwestia podstawy prawnej uznawania osób za bezrobotne wraz z kwestią przyznawania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Tę podstawę prawną stanowi ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), która stanowi m.in.: "Art. 2. 1. Ilekroć w ustawie jest mowa o: (...) 2) bezrobotnym - oznacza to osobę (...) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli (...)." "Art. 71. 1. Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy (...), jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (...)." Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest data, z którą skarżący M. K. powinien zostać uznany za osobę bezrobotną. Zdaniem organów obu instancji, jest to dzień 31 stycznia 2012 r., w którym skarżący przedstawił organowi dokumenty niezbędne do uznania go za taką osobę. Zdaniem skarżącego natomiast, datą tą powinien być konkretny dzień lipca 2011 r., w którym zgłosił się do Grodzkiego Urzędu Pracy przedstawiając dokumenty, a najpóźniej dzień 8 lipca 2011 r., która to data została wpisana przez ten Urząd do jego legitymacji ubezpieczeniowej wraz z oznaczeniem jego statusu: "bezrobotny". Zdaniem Sądu, istotnym w sprawie jest właśnie wpis do legitymacji ubezpieczeniowej M. K. dokonany w dniu 8 lipca 2011 r. przez Grodzki Urząd Pracy stwierdzający w sposób urzędowy status skarżącego jako "bezrobotny". Z jakiego powodu Urząd nie wydał decyzji uznającej skarżącego za osobę bezrobotną z tym właśnie dniem jest – zdaniem Sądu - wewnętrzną sprawą tego Urzędu związaną z organizacją jego pracy. W żadnym jednak razie obywatel nie może ponosić negatywnych dla siebie konsekwencji w sytuacji złego zorganizowania pracy urzędu, czy niewłaściwej pracy zatrudnionych w nim urzędników. Co najmniej niezrozumiałym jest twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę jakoby "skarżący nie zgłosił się w tym referacie ( ...) 8 lipca 2011 r., (...) a stawił się 8 lipca 2011 r. do rejestracji". Mając na względzie stanowisko organów, Sąd zwraca uwagę na to, że utrata pracy jest dla każdego obywatela faktem niezwykle stresującym, tym bardziej, jeśli w związku z utratą pracy zagrożony jest byt jego rodziny. Pracownicy urzędów pracy, do których w takiej sytuacji zgłaszają się obywatele w poszukiwaniu zatrudnienia powinni mieć pełne rozeznanie co do zachowań ludzkich w tego rodzaju sytuacjach stresowych i bez względu na zachowanie obywatela powinni wykonywać prawidłowo swoje obowiązki. Jak się wydaje, na postawie akt sprawy, dla pracownika urzędu pracy mającego zarejestrować skarżącego jako bezrobotnego w lipcu 2011 r. istotnym była kwestia zmiany zameldowania skarżącego z K ul. P 30 na K ul. P 28, niezgodna z posiadanym dowodem osobistym. Sąd zauważa, że taka zmiana zameldowania nie powinna stanowić problemu, albowiem – zgodnie z przytoczonym wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. - nie zmieniała ona właściwości powiatowego urzędu pracy. Nadto, nawet gdyby przyjąć, że z powodu określonego zachowania skarżącego nie doszło do formalnego zarejestrowania go w Grodzkim Urzędzie Pracy, to nie sposób nie zauważyć, że pracownik tego Urzędu powinien mieć świadomość, że dokonał wpisu do legitymacji ubezpieczeniowej M. K. stwierdzającego, że posiada on od dnia 8 lipca 2011 r. status bezrobotnego i w związku z tym, to pracownik powinien podjąć starania o dokonanie wykreślenia tego wpisu jako dokonanego przedwcześnie, a więc stwierdzającego status skarżącego niezgodnie z obowiązującym prawem. Tak się jednak nie stało. W chwili obecnej nie sposób więc przyjąć za prawdziwą wersji organu, która nie została potwierdzona żadnymi dokumentami, w przeciwieństwie do stanowiska skarżącego popartego przedłożoną przez niego dokumentacją. Nadto Sąd zauważa, że organ wydał dwie decyzje w tej samej dacie i o takim samym numerze. Z treści odwołania skarżącego wynika, że domaga się on przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, co jednak wiąże się w tym wypadku ściśle z kwestionowaniem przez niego daty uznania go za osobę bezrobotną. W tej sytuacji organy nie mogą nie zauważyć celu odwołania się skarżącego, a mając wątpliwości powinny wyjaśnić tę kwestię ze stroną skarżącą w taki sposób, aby skarżący nie poniósł negatywnych dla siebie skutków związanych z niewłaściwym rozumieniem pojęć mających skutki prawne. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy wezmą pod uwagę stanowisko Sądu zaprezentowane w tej sprawie i wyjaśnią w sposób jednoznaczny, czy do uznania skarżącego za osobę bezrobotną doszło w dniu 8 lipca 2011 r. – zgodnie z wpisem dokonanym przez Grodzki Urząd Pracy do legitymacji ubezpieczeniowej skarżącego - czy też jeszcze wcześniej, jak sugeruje to skarżący i po ustaleniu daty, z jaką powinien być on uznany za osobę bezrobotną, organy ponownie dokonają stosownych ustaleń w zakresie jego prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W oparciu o powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającymi ją dwiema decyzjami organu I instancji z dnia [...] 2012 r., nr [...] z tym, że odnośnie decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną – w zakresie w jakim ustala datę początkową statusu bezrobotnego i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.