III SA/Kr 479/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie. II. zasądza od organu na rzecz skarżącego W. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonych kosztów postępowania. Zaskarżonym przez W. W. (dalej skarżący) postanowieniem z dnia 5 lutego 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 – 2 i 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] 2017 r. nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł. za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Marszałek Województwa wydał w dniu [...] 2017 r. decyzję nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 3 października 2017 r. w trybie art. 43 k.p.a. (dorosłemu domownikowi). Skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Marszałka Województwa pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Do wniosku załączył odwołanie z tej samej daty (nadanie obu pism na Poczcie Polskiej nastąpiło w dniu 15 grudnia 2017 r.). Wyjaśnił w treści wniosku, że był przekonany, iż zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji organu I instancji, w dniu 13 października 2017 r. nadał w Urzędzie Pocztowym odwołanie, które zostało zarejestrowane pod numerem przesyłki [...]. Dodał, że odwołanie wysłał w jednej kopercie wraz z pismem dotyczącym sprostowania decyzji Marszałka Województwa, znak: [...]. W związku z otrzymaniem w sprawie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej upomnienia [...] z daty 14 listopada 2017 r. skarżący podjął się wyjaśnień w sprawie wniesienia odwołania. Z uzyskanej z Departamentu Transportu i Komunikacji odpowiedzi wynikało, że w kopercie nadanej w dniu 13 października 2017 r. nie znajdowało się odwołanie od decyzji z dnia 27 września 2017 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W związku z tym skarżący uznał, że niezachowanie terminu do wniesienia odwołania było przez niego niezawinione i niezależne, gdyż pozostawał w przekonaniu, iż wysłał w jednej kopercie dwa pisma. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu opisanego na wstępie postanowienia podniosło, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie wszystkie przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a. Podniesiono, że zasadniczą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Kolegium zwróciło uwagę, że samo wniesienie przez skarżącego prośby nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, iż nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Kolegium za podstawę rozstrzygnięcia przyjęło wyjaśnienia organu I instancji, że w przesyłce nadanej w dniu 13 października 2017 r. nie zostało nadane odwołanie od decyzji nr [...]. Argumenty skarżącego o tym, że był przekonany, iż odwołanie zostało wysłane wraz z pismem dotyczącym sprostowania decyzji Marszałka nr [...] w ocenie Kolegium nie uprawdopodabniają, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego. Zdaniem Kolegium skarżący nie wykazał, że uchybienie terminu do złożenia odwołania było spowodowane wystąpieniem przeszkody, która uniemożliwiła zachowanie terminu do złożenia odwołania. Okoliczności uprawdopodabniającej brak winy skarżącego w uchybieniu terminu nie stanowi przekonanie skarżącego, że wcześniej złożył odwołanie od decyzji. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił Kolegium: - wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 i 2 oraz 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło Kolegium do poczynienia w zaskarżonym postanowieniu całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, a dodatkowo zinterpretowanie stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżącego, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu strony, - wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 58 i 59 k.p.a. poprzez niedanie wiary wyjaśnieniom złożonym przez stronę, - wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak podstawy faktycznej i prawnej, co uniemożliwia właściwe zapoznanie się z motywami działania organu, zrozumienie ich motywów i w rezultacie ustosunkowanie się do nich w sposób rzeczowy. Skarżący wniósł więc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W treści skargi skarżący zwrócił uwagę, że Kolegium oparło się bezkrytycznie na wyjaśnieniach organu I instancji i pominęło w zupełności przedstawiony przez skarżącego dowód w postaci potwierdzenia nadania w dniu 13 października 2017 r. przesyłki pocztowej. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie k.p.a.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak stanowi § 2 ww. przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do treści § 3 ww. przepisu przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Analiza powyższych uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest łączne spełnienie określonych w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przesłanek, tj. uprawdopodobnienie przez stronę, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełnienie czynności, dla której był przewidziany termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego zgodzić się należy, że stanowiskiem Kolegium, iż wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, gdyż z treści powołanego przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że to strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, iż przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy bowiem przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Przypomnieć więc należy, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy wykazane zostanie, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią należytej (odpowiedniej) staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W ocenie Sądu dokonana jednakże przez Kolegium w zaskarżonym postanowieniu ocena w kwestii winy lub jej braku w uchybieniu terminu przez skarżącego do wniesienia odwołania jest pobieżna i przedwczesna. Wprawdzie podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że organ ma nie przeprowadzać w tym względzie postępowania wyjaśniającego, to jednakże przy twierdzeniach skarżącego, iż w jednej przesyłce pocztowej, oprócz pisma odnośnie sprostowania decyzji, nadał również odwołanie od kwestionowanej decyzji, nie można było w inny sposób zweryfikować tych twierdzeń skarżącego, jak poprzez ustalenie i potwierdzenie, na Dzienniku Podawczym organu I instancji jakie dokumenty i w jakiej ilości wpłynęły do organu w przesyłce nadanej w dniu 13 października 2017 r. o nr [...]. Każda przesyłka w urzędzie jest rejestrowana w Książce korespondencji przychodzącej wraz z adnotacjami ile dokumentów i jakie się w niej znajdowały. Treść pisma Departamentu Transportu i Komunikacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa z dnia 7 grudnia 2017 r. wątpliwości, czy nastąpiło uprawdopodobnienie przez skarżącego uzasadniające uwzględnienie jego wniosku, nadal nie rozwiewa. Jest ono niewystarczające. Nie można bowiem na tym etapie postępowania wykluczyć z całą pewnością i takiej sytuacji, że odwołanie to może się znajdować w aktach sprawy dotyczącej odstępstwa od warunków określonych w zezwoleniu nr [...], a póki co takiej informacji w tym zakresie nie mamy. Nie chodzi więc tutaj bynajmniej o powody naruszenia terminu i poszukiwanie przyczyn złożenia wniosku o przywrócenie terminu, lecz o ocenę, czy twierdzenia skarżącego są wiarygodne i czy brak było rzeczywiście obiektywnych przeszkód, które nie mógł skarżący przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto osoba zainteresowana przywróceniem terminu powinna nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, ale jednocześnie wykazać, iż zachowała siedmiodniowy, nieprzywracalny termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W tej ostatniej kwestii także nie wiadomo do końca, czy przyczyna ta ustała z chwilą otrzymania upomnienia, czy też z chwilą, kiedy skarżący otrzymał odpowiedź z Departamentu Transportu i Komunikacji Urzędu Marszałkowskiego Województwa z dnia 7 grudnia 2017 r., gdzie z chwilą jego otrzymania i zapoznania się (11 grudnia 2017 r.) przeświadczenie skarżącego o nadaniu odwołania w jednej przesyłce wydaje się, że się skończyło. Z powyższych względów – naruszenia przepisów postępowania – art. 58 § 1 i 2 w zw. z artykułami: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).