III SA/Kr 481/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-12-09

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo Prezydenta Miasta informujące o braku podstaw do przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej, w sytuacji sporu co do spełnienia kryteriów określonych w uchwale rady gminy, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Pisemne zawiadomienie wnioskodawcy o niespełnieniu przesłanek określonych w uchwale rady gminy, stanowiące jednostronną, władczą ocenę organu, jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego. Jednakże, wniesienie skargi na taką czynność wymaga uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, a jego niewyczerpanie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. T. od lat stara się o lokal mieszkalny z zasobu Gminy Miejskiej. Pismem z dnia 2 kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta poinformował ją o braku podstaw do przyznania lokalu, wskazując na niespełnienie kryteriów określonych w uchwale Rady Miasta dotyczącej zasad wynajmowania lokali. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się przyznania jej prawa do lokalu. Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi, argumentując niewyczerpaniem środków zaskarżenia i brakiem wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a także o oddalenie skargi, wskazując na niespełnienie przez skarżącą kryteriów niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.
Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucić.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Kr 481 / 09 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie : WSA Bożenna Blitek WSA Elżbieta Kremer spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. T. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 2 kwietnia 2009 r. Nr : [...] w przedmiocie braku spełnienia kryteriów, określonych w uchwale Rady Miasta, do przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej postanawia : s k a r g ę o d r z u c i ć . Skarżąca M. T. od szeregu lat czyni starania o uzyskanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej, składając w tej sprawie szereg pism. Z otrzymywanych odpowiedzi wynika, że zgodnie z uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej, nie jest uprawniona do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, albowiem nie mieszka w lokalu w którym jest zameldowana na pobyt stały tj na os. A 11/29., z kolei aby mogła ubiegać się o pomoc mieszkaniową ze względów społecznych niezbędne jest dołączenie do akt sprawy prawomocnego wyroku orzekającego o występowaniu przemocy w rodzinie. Pismem z dnia 2 kwietnia 2009r. adresowanym do skarżącej (odebranym przez skarżącą 7 kwietnia 2009r.), a podpisanym z up. Prezydenta przez z-cę Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa została ponownie poinformowana o braku podstaw prawnych do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego. Równocześnie w piśmie tym skarżąca została pouczona, że na podstawie § 20 ust. 6 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej, istnieje możliwość złożenia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W dniu 27 kwietnia 2009r. skarżąca, za pośrednictwem Gminy Miejskiej, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na pismo, określone w skardze jako decyzja, z dnia 2 kwietnia 2009r. doręczone 7 kwietnia 2009r. Zaskarżyła powyższą decyzję w części dotyczącej nie przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy, błędne ustalenie stanu faktycznego, a także naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię tj § 14 ust. 2 uchwały Rady Miasta Nr [...]. Wniosła o zmianę decyzji poprzez ustalenie, że przysługuje jej prawo do lokalu mieszkalnego na podst. § 14 ust. 2 uchwały. Podniosła, że na podstawie powyższej uchwały Prezydent może w uzasadnionych względami społecznymi przypadkach wyrazić zgodę na zawarcie umowy najmu lokalu. W odpowiedzi na skargę, Prezydent Miasta wniósł o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie. Uzasadniając odrzucenie skargi podniósł, że skargę zgodnie z art. 52 p.p.s.a. można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżąca nie spełniła wymogu uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie takie, ani w przepisanym terminie jak i po upływie terminu nie zostało do organu skierowane. Uzasadniając oddalenie skargi organ podniósł, że zgodnie z treścią uchwały Rady Miasta Nr [...], wnioski o najem lokalu komunalnego rozpatrywane są według miejsca stałego zameldowania wnioskodawców dokumentujących niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i niskie dochody. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy Miejskiej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie mieszka w lokalu w którym jest zameldowana na pobyt stały tj. os. A 11/29, zamieszkuje bowiem w lokalu położonym os. A 10/41. który wynajmuje. Zatem skarżąca nie spełnia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, które jest jedną z podstaw do ubiegania się o mieszkanie z zasobu Gminy Miejskiej. Podniesiono również, że uprawnienia wynikające z § 14 ust. 2 uchwały, jest kompetencją szczególną przysługująca wyłącznie i osobiście Prezydentowi Miasta. W odpowiedzi na skargę zwrócono również uwagę, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowym reprezentowany był jednolity pogląd, że sprawy z zakresu pomocy mieszkaniowej z zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny i nie są przedmiotem kontroli przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną . Podstawowym zatem zagadnieniem wymagającym ustalenia jest rozstrzygniecie, czy rozpoznawana sprawa może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym od szeregu lat dominował pogląd, że sprawy dotyczące najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gminy mają charakter cywilnoprawny. Istotną rolę, dla ukształtowania się tego poglądu odegrała uchwala Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1997r. podjęta w składzie siedmiu sędziów ( III ZP 37/97) w której sformułowano pogląd że " wybór osoby do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art.16 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) " OSNP 1998/7/200 Podobne stanowisko prezentowane było w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych. Zasadnicza zmiana w dotychczasowym orzecznictwie nastąpiła wraz z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny następującej uchwały w składzie siedmiu sędziów z dnia 21 lipca 2008r. (I OPS 4/08) "Uchwała zarządu dzielnicy miasta odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) "LEX nr 400065. Przedmiotowa uchwała zapadła na tle stanu faktycznego powstałego w Warszawie. Ustawa z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy ( Dz.U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) określa w odrębny sposób status gminy Warszawa, w której dzielnice jako jednostki pomocnicze gminy wykonują w konkretnym zakresie zadania gminy. Do zakresu działania dzielnic należy m.in. utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych, a organem wykonawczym dzielnicy jest zarząd. Stąd też w powołanej uchwale NSA z dnia 21 lipca 2008r. przedmiotem analizy i oceny jest uchwała zarządu dzielnicy, która została zakwalifikowana jako akt z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a.. Struktura pozostałych gmin w Polsce jest odmienna, a zadania z zakresu najmu lokali z mieszkaniowego zasobu gmin należą do organu wykonawczego gminy. Nadto podejmowane na podst. art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowych zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) uchwały rad gmin określające zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, mogą zawierać różne (ale mieszczące się w granicach prawa) rozwiązania, ale w każdym przypadku są to akty prawa miejscowego. Stąd też stosowanie uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. wymaga, aby w każdym przypadku dostosować ją do treści obowiązującej w danej gminie uchwały rady gminy w sprawie zasad wynajmowania lokali. Obowiązująca w K. uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] 2007r. przewiduje w § 20 wstępną weryfikację wniosku. Wstępna weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwałą. Jeżeli wynik wstępnej weryfikacji jest negatywny, wnioskodawca nie uczestniczy w dalszych etapach postępowania i jest o tym fakcie pisemnie zawiadamiany. To organ dokonując tej weryfikacji w sposób samodzielny, jednostronny, władczy, ocenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w uchwale, czy też ich nie spełnia. W przypadku sporu powstałego pomiędzy organem, a wnioskodawcą na tle oceny czy spełnione są przesłanki określone w uchwale, kwestia ta może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu pisemne zawiadomienie wnioskodawcy, że nie spełnia przesłanek określonych w uchwale, w rozpoznawanej sprawie jest to pismo z dnia 2 kwietnia 2009r. podpisane z up. Prezydenta, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa miejscowego, o jakiej mowa w art.3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Wniesienie skargi na taką czynność Prezydenta powinno być zgodnie z art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. poprzedzone wezwaniem organu na piśmie , w terminie 14 dni od dowiedzenia się o podjęciu takiej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Nie wyczerpanie powyższego trybu powoduje, że skarga na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. podlega odrzuceniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło