III SA/Kr 481/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. C., E. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 lutego 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...] o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego między działkami nr [...], [...] i [...] w L stanowiącymi własność M. i C. J. a działkami nr [...], [...] i [...] stanowiącymi własność W. C. i E. C. Jako podstawa prawna postanowienia wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23). Z uzasadnienia postanowienia wynika następujący stan faktyczny: M. i C. J. pismem z dnia 15 lutego 2013 r. wystąpili do Wójta Gminy z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie rozgraniczenia działek nr [...], [...] i [...] z działkami nr [...], [...] i [...] w L. Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww nieruchomości a następnie postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r. upoważnił wskazanego przez wnioskodawców geodetę J. S. do przeprowadzenia czynności ustalenia granic ww nieruchomości. Na podstawie postanowienia z dnia 30 grudnia 2014 r. organ cofnął udzielone mu upoważnienie ze względu na niemożność podjęcia się obowiązków spowodowaną chorobą i wybrał w drodze ofertowej geodetę J. S., który w dniu 25 marca 2015 r. przeprowadził czynności ustalenia granic, w trakcie których strony zawarły ugodę. W konsekwencji Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia jako bezprzedmiotowe z uwagi na zawarcie przez strony ugody. Następnie Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] ustalił wysokość kosztów opisanego powyżej postępowania administracyjnego na kwotę 3075,00 zł obejmującą wynagrodzenie za wykonanie przez upoważnionego geodetę czynności ustalenia granic przedmiotowych nieruchomości oraz sporządzenie dokumentacji geodezyjnej z rozgraniczenia zgodnie z umową z dnia 6 lutego 2015 r. między geodetą a Gminą, zobowiązał właścicieli rozgraniczanych nieruchomości do pokrycia ustalonych kosztów dzieląc po połowie pomiędzy wnioskodawcą a właścicielami sąsiedniej nieruchomości to jest na M. i C. J. organ nałożył obowiązek zapłaty kwoty 1537,50 zł (50%) a na W. i E. C. nałożył obowiązek zapłaty kwoty 1 537,50 zł (50 %), zobowiązał M. i C. J. do wypłaty przypadającej im kwoty na rachunek gminy L w terminie do 21 dni od otrzymania niniejszego postanowienia, natomiast W. i E. C. rozłożył należność na 10 rat po 153,70 zł każda. W. C. i E. C. wnieśli na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując, że zobowiązanymi do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego w ich ocenie winni być jedynie wnioskodawcy to jest M. i C. J., zwłaszcza, że w protokole postępowania rozgraniczeniowego z dnia 23 października 2014 r. zadeklarowali poniesienie pełnych kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu opisanego na wstępie postanowienia wskazało, że wykładnia stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia przepisu art. 262 § 1 pkt 2 Kpa prowadzi do wniosku, że ustala on zasady rozdziału kosztów postępowania między stronami a organem administracji, co oznacza, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu obciążają strony. W przypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będą właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 kodeksu cywilnego. Organ odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 206 r. sygn. akt l OPS 5/06, w której wskazano, że organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Organ przyjął, że ustalona kwota kosztów znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy, gdyż kwota 3 075,00 stanowi wynagrodzenie geodety, który wykonał czynności geodezyjne w sprawie i wynika ona z zawartej z nim umowy. Organ wskazał też, że skarżący uczestniczyli w postępowaniu rozgraniczeniowym, stąd też należy uznać, że postępowanie rozgraniczeniowe toczyło się w interesie również skarżących. W. i E. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższe postanowienie, podnosząc zarzut naruszenia przepisu art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kpa poprzez dokonanie wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W treści skargi ponownie wskazali, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest krzywdzące, gdyż nie uwzględnia deklaracji wnioskodawców postępowania rozgraniczeniowego o pokryciu pełnych kosztów postępowania. Zdaniem skarżących żaden przepis prawa nie wskazuje wprost, że również właściciele sąsiadujących nieruchomości mają obowiązek współudziału w kosztach postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga W. i E. C. nie podlega uwzględnieniu. Powołany w podstawie prawnej przepis art. 262 § 1 pkt 2 Kpa nakłada na organ obowiązek obciążenia stron kosztami postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Stosownie do treści przepisu art. 264 § 1 Kpa jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt IIOSK 880/09, Lex nr 597932 w sprawie kosztów postępowania organ orzeka odrębnie, nie łącząc tego z załatwieniem sprawy w drodze wydania decyzji. W sprawie kosztów wydaje się odrębne postanowienie, które ma samodzielny byt, ponieważ dotyczy kwestii incydentalnej. W przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt l OPS 5/06 (ONSAiWSA 2007, nr 2, poz. 26), zgodnie z którą "organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 par. 1 pkt 2 Kpa, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 Kodeksu cywilnego), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania". W uzasadnieniu powyższej uchwały Sąd wskazał, że "w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych". W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997, Nr 2. poz. 89). Przyjąć należy zatem, że wzięcie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną a przepis art. 152 Kodeksu cywilnego stanowi podstawę materialnoprawna rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia, także w przypadku, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Twierdzenie skarżących, że interes prawny posiada jedynie strona, która żądała wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego czyli M. i C. J., z uwagi na to, że to oni domagali się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie (rozgraniczenia nieruchomości), pozostałoby w ocenie Sądu w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości skarżących oraz M. i C. J. leżało w interesie prawnym obu stron, gdyż granice ich gruntów sąsiadujących stały się sporne. Pozostaje zatem bez znaczenia ewentualne zobowiązanie jednej ze stron do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, gdyż zasady podziału kosztów tego postępowania określone są w sposób kategoryczny przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidującymi odstępstw na rzecz osób zobowiązanych do pokrycia kosztów. W związku z powyższym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a