III SA/Kr 485/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi 128 metrowy dom w którym mieszkanie zajmuje około 42 metrów oraz 4 hektarową nieruchomość rolną. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 182 zł wyjaśniając, że wynika ona z rozdzielenia 2200 zł wypłacanych raz w roku tytułem dopłat unijnych przez dwanaście miesięcy. Okoliczność otrzymywania takich dopłat potwierdza zalegająca w aktach sprawy kopia decyzji o ich przyznaniu. Uzasadniając swoje starania skarżący nawiązał do okoliczności nurtującej go sprawy. Wobec tego, że niniejsza sprawa nie jest jedyną jaką skarżący inicjuje przed tutejszym wojewódzkim sądem administracyjnym więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że trudno od skarżącego wymagać przedłożenia rachunków za media bo nie korzysta z prądu, ani gazu a z wody w minimalnym zakresie. W domu nie ma zresztą stosownych instalacji. Jak powiada nieczystości nie wywozi bo go na to nie stać. W ciągu roku kalendarzowego dokonuje tylko zakupu czterech butli gazowych w sumie za około 200 zł. Przepisywane lekarstwa których nazwy wymienia wykupuje. Ich roczny koszt szacuje na około 300 zł,. Rachunków nie jest jednak w stanie przedstawić. Nie jest objęty żadnym ubezpieczeniem. Ostatnimi czasy korzystał z pomocy i wsparcia oferowanego przez ośrodek pomocy. Między innymi otrzymał zasiłek celowy. Wypłacone pieniądze z dopłat unijnych przeznacza na życie, zakup żywności, lekarstw, odzieży, obuwia, gazu butlowego. Jest samotnym kawalerem. Takie są bowiem jego wyjaśnienia gdy w sprawie prowadzonej do sygn. akt. III SA/Kr 822/08 wzywany był o złożenie dodatkowych oświadczeń. Z przedłożonych tam też kopii dokumentów w postaci kart leczenia szpitalnego, orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, decyzji administracyjnych, zaświadczeń wynika, że skarżący korzysta sporadycznie ze wsparcia oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej. O kilkunastu lat leczy się na serce z uwagi na nadciśnienie, ma zwyrodnienie kręgosłupa. Czterokrotnie był hospitalizowany, Orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS został uznany za osobę niezdolną do pracy na stałe. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §2 ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy (art. 243 ppsa) powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach. Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu (referendarza), że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył wymagane oświadczenie a na wezwanie udzielił dodatkowych wyjaśnień. Oświadczenia te są wystarczające. Skarżący bowiem w sposób rzeczowy przedstawił swoje racje, wytłumaczył dlaczego nie jest w stanie przedłożyć wszystkich żądanych dokumentów źródłowych a jednocześnie dostępnymi starał się wykazać podnoszone przez siebie okoliczności. Sytuacja skarżącego tak jak ją obrazuje nie należy do łatwych. Mimo posiadanych nieruchomości bliżej mu do osób o których można powiedzieć, że są ubogie. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że dochody jakie osiąga są niższe od przeciętnych zarobków w gospodarce i w zasadzie wystarczają tylko na opłacenie stałych, zresztą nielicznych wydatków oraz opędzenie najpotrzebniejszych potrzeb życiowych, wykupu lekarstw. Jako osoba niezdolna do pracy nie za bardzo może poprawić warunki swej egzystencji. Możliwości rozdysponowania ujawnionym majątkiem są też bardziej potencjalne aniżeli możliwe do przeprowadzenia. Pomijając nieciekawy stan techniczny domu nie można tracić z pola widzenia, że jego sprzedaż czy obciążenie w celu zdobycia środków na koszty postępowania i adwokata z urzędu stanowiłoby w istocie pozbawienie skarżącego koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11. 1953 r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Trudno zaś wymagać takiego przymusowego wyzbycia się jedynego zabezpieczenia jakie posiada ten samotny człowiek borykający się z problemami natury zdrowotnej. Zaciągnięcie pożyczki lub kredytu w jego przypadku jest iluzoryczne wziąwszy pod uwagę i kryteria ich udzielania przez banki i dochód jakim skarżący dysponuje. Mając to wszystko na uwadze należało skarżącemu udzielić wnioskowanej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięciu takiemu nie sprzeciwiało się uprzednie przekazanie wniosku do rozpatrzenia sądowi w trybie art. 247 ppsa. Skoro bowiem sędzia przewodnicząca sądowi na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2008 r. zdecydowała przekazać na powrót wniosek strony do rozpatrzenia referendarzowi sytuacja taka siłą rzeczy oznacza ni mniej ni więcej jak tylko, że zdaniem sądu okoliczności związane z wniesieniem skargi nie są jednoznaczne i wymagają głębszej analizy prawniczej co siłą faktu pozbawia skargę cechy oczywistej bezzasadności. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.