III SA/Kr 487/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner spr. Sędziowie WSA Halina Jakubiec AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2004 r. nr: [...] w przedmiocie taryfikacji zgłoszenia celnego skargę oddala. W dniu [...].2002 r. skarżąca H. K. , prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Pogrzebowe "[...]" zgłosiła w Urzędzie Celnym w [...] do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki [...], rok produkcji 1993 r według dokumentu SAD nr [...]. Przedmiotowy pojazd został przywieziony z Niemiec , natomiast wyprodukowany był w Stanach Zjednoczonych Ameryki . W zgłoszeniu celnym skarżąca zadeklarowała kod PCN 8704 31 39 0 obejmujący pojazdy samochodowe do transportu towarowego , o masie całkowitej nie przekraczającej 5 ton , używane , z silnikiem tłokowym wewnętrznego spalania , o zapłonie iskrowym , o pojemności skokowej przekraczającej 2800 cm3 . Jako właściwą skarżąca wskazała stawkę celną autonomiczną- 35% ( kwota długu celnego - [...] PLN ). Do zgłoszenia celnego ww. załączyła następujące dokumenty : rachunek zakupu nr [...] z dnia [...] 2002 r. na kwotę [...] EUR , deklarację wartości celnej , ocenę techniczną nr [...] z dnia [...].2002 r. , zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia [...].2002 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazd zarejestrowany po raz pierwszy za granicą , ekspertyzę techniczną pojazdu z dnia [...].2002 r. oraz niemiecki dowód rejestracyjny [...] nr [...] .  W wyniku weryfikacji zgłoszenia celnej oraz w oparciu o rewizję celną towaru funkcjonariusz celny stwierdził, że przedmiotem zgłoszenia był samochód ciężarowy posiadający wewnętrzną przegrodę oddzielającą przedział kierowcy od przedziału towarowego , część towarowa wyłożona była płytą drewnianą , całość pojazdu była oszklona , a w części tylnej szyby były uchylne , co świadczyło o tym , że uprzednio był to samochód osobowy ; na belce nabite były numery , które nie były numerami fabrycznymi. Towar objęto wnioskowaną procedurą i dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym . W wyniku podjętych czynności kontrolnych w dniu [...] 2003 r. Urząd Celny otrzymał pismo od firmy [...] Spółka z o.o. w [...] z informacją , że przedmiotowy samochód został wyprodukowany w 1992 r. jako osobowy. W toku prowadzonego postępowania skarżąca złożyła pisemne wyjaśnienia , z których wynikało , że zaimportowany przez nią pojazd został wyprodukowany w USA jako osobowy , ale w Niemczech został profesjonalnie przebudowany na samochód ciężarowy do przewozu zwłok , posiadał specjalistyczne wyposażenie , które - jej zdaniem - świadczyło o wytworzeniu nowego towaru. Pojazd ten w Niemczech został zarejestrowany jako ciężarowy ([...]) i jako taki został tam ubezpieczony. Dokumentacja dotycząca tego samochodu potwierdza , że został nabyty jako ciężarowy i w taki sposób został określony w opinii rzeczoznawcy wykonanej w Polsce ; potwierdziła to również kontrola dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego . Skarżąca podniosła , że przedmiotowy pojazd zarejestrowany został w Polsce również jako ciężarowy , a rejestracja jest decyzją administracyjną. W dniu [...].2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wydał decyzję uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji według kodu PCN , stawki celnej oraz długu celnego i orzekł , że sporny samochód należy i klasyfikować do kodu PCN 8703 24 90 9 obejmującego pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób ( inne niż te objęte pozycją [...] ) , włącznie z samochodami osobowo-towarowym ( kombi) oraz samochodami wyścigowymi . Dług celny został obliczony według stawki celnej autonomicznej 35% min. [...] EUR w wysokości [...] PLN. Organ celny w uzasadnieniu wydanej decyzji wskazując na Wyjaśnienia do Taryfy celnej ( tom IV , str.1980 ) stwierdził , że pojazdy pogrzebowe należy klasyfikować do kodu PCN 8703 Odpowiadając na zarzuty dotyczące rejestracji przedmiotowego samochodu jako ciężarowego organ celny wyjaśnił, że nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej , wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji np. Prawo o ruchu drogowym , może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej taryfy celnej i nie ma zastosowania w sprawach celnych. Zgodnie z art.2 pkt.42 ustawy z dnia 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.z 1997 r Nr 98, poz.602 ze zm.), określenie " samochód ciężarowy" obejmuje również samochód ciężarowo-osobowy , który Taryfa celna klasyfikuje do pozycji obejmującej samochody osobowe . Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie , w którym powtórzyła dotychczasową argumentację , a dodatkowo podniosła , że fakt, iż sporny samochód został zarejestrowany i ubezpieczony jako ciężarowy w Niemczech, a więc w kraju Unii Europejskiej oraz że w taki sam sposób został zarejestrowany ubezpieczony w Polsce , to wszelkie rozbieżności interpretacyjne winny być uwzględnione w zgodności z systemem prawnym istniejącym w strukturze , do której Polska zamierza przystąpić . Przepisy i zasady winny być jednolite w ramach prawa wspólnotowego i odpowiadać zasadom " zdrowego rozsądku" oraz szacunku dla obywatela , by nie było przypadków , że według przepisów w Niemczech jest to samochód ciężarowy , a w Polsce na granicy - samochód osobowy, by w innym polskim urzędzie państwowym -w ubezpieczeniach , podatkach , itp. figurował jako ciężarowy. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art.85 § 1 Kodeksu celnego , według którego dla organu celnego wiążący jest stan i wartość towaru w chwili jego zgłoszenia. Decyzją z dnia [...].2004 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie i powtórzył argumentację organu l instancji . Dodatkowo organ odwoławczy wskazał na Wyjaśnienia do Taryfy celnej ( Tom.V str.2424) zgodnie z którymi zmiana przeznaczenia samochodów osobowych lub osobowo-towarowych i przystosowanie ich do celów użytkowych ( ciężarowych ) dotyczy pojazdów z fabryczną przebudową ich tylnej części . Pojęcie "fabrycznej przebudowy" odnosi się do pojazdów w ich pierwotnej wersji , w jakiej opuszczają wytwórnię w chwili zakończenia pełnego procesu produkcyjnego i przejęcia pojazdu przez użytkownika , otrzymującego gwarancję producenta. Dokonane w zaimportowanym przez skarżącą pojeździe przeróbki nie przesądzały o zmianie kategorii tego pojazdu , ponieważ zgodnie z nomenklaturą towarową Taryfy celnej nadal zachował on status samochodu osobowego. Odnosząc się do argumentacji odwołania dotyczącej dowodów na okoliczność tego , że przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nazewnictwo stosowane w różnych obszarach branży motoryzacyjnej, wynikające z ustanowionych w tym zakresie odrębnych regulacji prawnych , może odbiegać od sformułowań użytych w nomenklaturze towarowej Taryfy celnej i tym samym nie powinno mieć zastosowania w sprawach dotyczących wymiaru cła. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa , a w szczególności art.85 § 1 Kodeksu celnego oraz reguły 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej poprzez przyjęcie , że jedynym dokumentem stwierdzającym charakter pojazdu , wpływający na stawkę celną jest zakwalifikowanie tegoż pojazdu do określonej kategorii w czasie jego produkcji , pomimo że o klasyfikacji pojazdu ( czy jest on osobowy , czy towarowy ) decyduje jego stan w dacie wprowadzenia na polski obszar celny oraz dokumentacja potwierdzająca ten stan , tym bardziej że pojęcie samochodu osobowego w rozumieniu przepisów kraju producenta jest inne niż w Polsce. Skarżąca podniosła , że zgłoszeniem celnym był objęty samochód nie nowy , lecz używany , dlatego należało uwzględnić stan tego pojazdu w dniu dokonania zgłoszenia celnego . Rozstrzygnięcie organ celny oparł wyłącznie na informacji pochodzącej od firmy [...] Spółka z o.o. , a to narusza art.85 § 1 Kodeksu celnego. Przedmiotowy pojazd był przez 10 lat używany z oryginalnymi dokumentami , które jednoznacznie stwierdzały , iż jest to samochód ciężarowy . Okoliczność ta została potwierdzona również w opinii biegłego w Polsce. Zmiana kategorii pojazdu na terenie Niemiec była dopuszczalna według prawa miejscowego i - w ocenie skarżącej - nie ma znaczenia stan tego pojazdu w dacie jego wyprodukowania. Pojęcie samochodu osobowego i ciężarowego według prawa amerykańskiego nie jest identyczne z takimi pojęciami obowiązującymi w Polsce. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art.180 § 1 i 2 , art.187 § 1 , art.197 § 1 i 2 oraz art.198 Ordynacji podatkowej poprzez niedopuszczenie wszystkich dowodów , które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy , w tym zażądanie informacji u producenta i sprzedawcy , ustalenie historii pojazdu od daty jego produkcji , czy też zasięgnięcie opinii biegłego w zakresie mechaniki pojazdowej - dla ustalenia charakteru pojazdu z daty zgłoszenia celnego . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz.U. Dz 2002 r Nr 153, poz.1270 ) W rozpatrywanej sprawie organy celne ustaliły następujący stan faktyczny : przedmiotem importu był samochód marki [...], rok produkcji 1993 r , używany , wyprodukowany w USA jako samochód osobowy , przywieziony z Niemiec , gdzie był zarejestrowany i ubezpieczony jako samochód ciężarowy . Samochód przeznaczony był do przewozu zwłok . W Polsce przedmiotowy pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy. Skarżąca nie zakwestionowała tak ustalonego stanu faktycznego , jednak nie zgodziła się z oceną prawną dokonaną przez organy celne , iż sporny samochód należy taryfikować do kodu PCN 8703 24 90 9 Taryfy celnej , gdyż jej zdaniem , właściwy dla tego pojazdu jest kod PCN8704 31 39 0 Taryfy celnej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] Sąd podzielił stanowisko organów celnych jako zgodne z prawem. W pierwszej kolejności należy podnieść , że istota sporu dotyczy nie zrozumienia przez skarżącą podnoszonej przez organy celne okoliczności, że dla celów postępowania celnego stosuje się odrębne regulacje prawne , inne niż te dotyczące rejestracji pojazdów w Polsce . Każdy bowiem towar sprowadzony z zagranicy podlega dwóm reżimom prawnym : pierwszy dotyczy obowiązków związanych z obrotem towarowym z zagranicą ( obowiązki celne ) , drugi -obowiązków związanych z dopuszczeniem do obrotu na polskim obszarze celnym ( obowiązki krajowe ). Dopóki nie zostaną spełnione obowiązki celne towar ma status towaru niekrajowego , a po ich spełnieniu - towar staje się towarem krajowym ( art.3 § 1 pkt.16, 18 i 19 Kodeksu celnego ). Każdy z tych dwóch reżimów prawnych oparty jest na innych przepisach prawnych , które różnią się między sobą . Różnice te nie stanowią o sprzeczności tych przepisów , jak zarzuca to skarżąca , gdyż dotyczą różnych obszarów . O sprzecznościach można mówić wtedy , gdyby różne przepisy dotyczyły tego samego obszaru i w sposób odmienny regulowały prawa i obowiązki stron. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Samochód sprowadzony przez skarżącą stanowił towar niekrajowy na którym ciążyły obowiązki wynikające z prawa celnego , w tym obowiązek uiszczenia należności celnych zgodnie z Taryfą celną ustanowioną na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.12.2001 r (Dz.U. 2001 r , Nr 146, poz.1639 ) . Zasady posługiwania się Taryfą celną zostały obszernie opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Właściwą interpretacją Taryfy celnej zapewniają "Wyjaśnienia do taryfy celnej" stanowiące załącznik do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r (Dz.U. Dz 1999 r Nr 74, poz.830 zr zm.) , które stanowią źródło prawa . Wskazane przepisy zostały prawidłowo powołane w rozstrzygnięciach organów celnych i w sposób prawidłowy i obszerny organy te dokonały ich interpretacji. Podkreślić należy , że przepisy te były wiążące dla celów postępowania celnego i organy celne nie mogły ich nie zastosować. W świetle wskazanych przepisów zmiana przeznaczenia samochodu z osobowego na ciężarowy , poprzez przebudowę ich tylnej części po opuszczeniu pojazdu z wytwórni , po zakończeniu procesu produkcyjnego , nie ma wpływu na zmianę klasyfikacji pojazdu w świetle przepisów celnych. Taka sytuacje miała miejsce w rozpatrywanej sprawie . Sprowadzony przez skarżącą pojazd był wyprodukowany jako samochód osobowy i po opuszczeniu wytwórni został przebudowany na samochód ciężarowy z przeznaczeniem do przewozu zwłok . Organy celne nie jest kwestionowały ani tego , że zmiana przeznaczenia została dokonana profesjonalnie , ani tego , że była ona zgodna z prawem , a te właśnie okoliczności zostały zaakcentowane w skardze. Argumentacja ta nie mogła jednak odnieść zamierzonego skutku , bowiem ustawodawca nie uzależnił uznania dokonanych przeróbek pojazdu dla celów postępowania celnego od ich profesjonalności, czy legalności, ale od tego gdzie te zmiany nastąpiły. Stan towaru, który jest wiążący dla organów celnych , w odniesieniu do samochodów , w których nastąpiła zmiana przeznaczenia , to stan pojazdu w wersji w jakiej opuszczają wytwórnię ( fabryczna przebudowa w rozumieniu Opinii klasyfikacyjnych Ministra Finansów zawartych w Wyjaśnieniach do Taryfy celnej - t.V , str.2424 ). W związku z tym nie można zgodzić się z zarzutem skargi , iż organy celne w rozpatrywanej sprawie naruszyły art.85 § 1 Taryfy celnej. Powyższe ustalenia nie są sprzeczne z dowodami przedstawionymi przez skarżącą w toku postępowania , potwierdzającymi , iż sporny pojazd został zarejestrowany i ubezpieczony jako samochód ciężarowy. W tym miejscu należy wyjaśnić , że po spełnieniu obowiązków celnych i po dopuszczeniu ww. samochodu na polski obszar celny , pojazd ten podlegał innym przepisom . Aby można było użytkować samochód zgodnie z jego przeznaczeniem należało go zarejestrować w oparciu o przepisy , które w sposób odmienny od przepisów celnych definiowały pojęcia samochodów osobowych i samochodów ciężarowych . Dowód w postaci oceny technicznej , czy rejestracji spornego pojazdu w Polsce zostały wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20.06.1997 r - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Dz 1997 r., Nr 98, póz.602 ze zm.) . Dowody te nie są sprzeczne z ustaleniami organów celnych , bo - jak wyżej podniesiono - regulują różne obszary i to w sposób odmienny. Odnosząc się do kwestii jednolitości systemów prawnych w Polsce i Unii Europejskiej, należy stwierdzić , ze w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego Polska nie była członkiem Unii Europejskiej i przepisy unijne nie były wiążące dla organów celnych. Tym niemniej należy zauważyć , że przystąpienie Polski do Unii Europejskiej było poprzedzone wieloletnimi działaniami zmierzającymi do dostosowania m.in. przepisów krajowych do przepisów unijnych , a prawo celne było jedną z pierwszych dziedzin , które zostało dostosowane , żeby nie powiedzieć - oparte - na przepisach unijnych. Obowiązujący w dacie zgłoszenia celnego przedmiotowego samochodu Kodeks celny oraz Taryfa celna są tego przykładem . Wbrew twierdzeniom skarżącej sprowadzony przez nią samochód w Taryfie Celnej Unijnej , obowiązującej także w Niemczech , jest taryfikowany do kodu PCN 8703 , która to pozycja ma identyczną treść jak w Taryfie celnej zastosowanej przez polskie organy celnej w rozpatrywanej sprawie. Nie zmianie to faktu , że ten sam pojazd w Niemczech został zarejestrowany jako samochód ciężarowy , a zatem został tak samo " potraktowany" przez ustawodawcę i w Niemczech i w Polsce. Samochód jako towar niekrajowy podlega przepisom celnym , a ten sam samochód jako towar krajowy podlega przepisom o ruchu drogowym . Definicja samochodu osobowego i samochodu ciężarowego jest inna w odniesieniu do towaru niekrajowego i do towaru krajowego, ł to stanowiło istotę sporu w rozpatrywanej sprawie. Końcowo należy podkreślić , że skarżąca oparła zarzuty skargi na fakcie rejestracji i ubezpieczenia przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego , natomiast nie wykazała , że z uwagi na zasady posługiwania się Taryfą celną i brzmienie kodu PCN 8703 24 90 9 Taryfy celnej , rozstrzygnięcia organów celnych są wadliwe. W związku z powyższym Sąd podzielił argumentację organów celnych co do taryfikacji spornego pojazdu , szeroko omówioną w uzasadnieniach wydanych decyzji. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do jej rozstrzygnięcia , dlatego nie uzasadniony jest zarzut skargi o konieczności jego uzupełnienia poprzez żądanie dodatkowych informacji od producenta samochodu , czy ustalanie historii pojazdu od daty jego wyprodukowania . Organy celne w sposób należyty i przy zachowaniu obowiązującej procedury ustaliły stan faktyczny sprawy oraz prawidłowo określiły zakres praw i obowiązków strony tego postępowania. Skarga nie może być uwzględniona , gdyż wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko Dyrektora Izby Celnej zawarte w zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego w/w rozstrzygnięcia. Nie znajdując podstaw do uznania , że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy należało orzec jak w sentencji.