III SA/Kr 49/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner SO del. Janusz Bociąga Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi J. G. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 3 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa uchyla zaskarżone orzeczenie Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w orzeczeniu z dnia [...] 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 20 ust. 1-3 i art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz § 4, § 17, i 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 12, poz. 75) oraz § 4 i § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80), rozpoznała u J. G. następujące schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej: 1) niewielkiego stopnia niedowład połowiczy lewostronny po przebytym udarze niedokrwiennym prawej półkuli mózgu - § 63 pkt 3; 2) organiczne zaburzenia osobowości znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne nierokujace poprawy - § 73 pkt 3; 3) niestabilna choroba wieńcowa u osoby po przebytym w 2006r. zawale ściany przedniej mięśnia sercowego - § 38 pkt 7; 4) nadciśnienie tętnicze II stopnia (umiarkowane) - § 39 pkt 2. Ponadto stwierdzono następujące schorzenia współistniejące: 5) przewlekły zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo - krzyżowego w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i dyskopatii C5-C7 i L5-S1 oraz kręgozmyku L5, upośledzający sprawność ruchową - § 62 pkt 2 6) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich typu odbiorczego -§34pkt6i§21 pkt 1; 7) otyłość znacznie upośledzająca sprawność ustroju - § 1 pkt 8; 8) upośledzona tolerancja glukozy (w zastosowaniu) - § 54 pkt 4 9) deformacja stawu kolanowego lewego i skokowego lewego upośledzająca sprawność ustroju - § 77 pkt 3. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że J. G. zaliczono do pierwszej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, ponieważ przy stwierdzonej niezdolności do zawodowej służby wojskowej jest on całkowicie niezdolny do pracy i do samodzielnej egzystencji, a schorzenie powodujące to inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Ustaleń tych dokonano na podstawie aktualnych badań oraz całości dokumentacji pozostającej w aktach sprawy. Zdaniem Komisji inwalidztwo l grupy istniejące od lipca 2011 r. nie jest następstwem schorzenia, które ujawniło się w trakcie służby wojskowej. J. G. wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia w części dotyczącej rozpoznania zawartego w punkcie 5, wskazując, że zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z orzeczeniem RWKL nr [...], kartą wypisową z leczenia szpitalnego z dnia 21 lutego 2008r. z badaniem koronarografii nr [...] oraz z punktem nr 8 podpunktem "a" orzeczenia TWKL nr [...]. Odwołujący się dołączył kserokopię orzeczenia RWKL nr [...] z dnia [...] 1979r., kserokopię karty wypisowej z dnia 21 lutego 2008r. z oddziału kardiologii Szpitala Wojewódzkiego oraz kserokopię orzeczenia TWKL nr [...] z dnia [...] 2004r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia 3 listopada 2011 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 127 § 1 i art. 138 kpa oraz rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, rozporządzenia MON z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w zawiązku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. nr 62 poz. 567 ze zm.), rozporządzenia MON z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie wykazu chorób, pozostających w zawiązku ze służbą wojskową, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze (Dz. U. nr 143 poz. 1397 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Zdaniem organu odwoławczego dokumentacja orzecznicze - lekarska wskazuje na to, że stan zdrowia J. G. w zakresie przywołanego w odwołaniu rozpoznania 5, znajdującego się w ww. zaskarżonym orzeczeniu TWKL, nie uległ istotnemu pogorszeniu. Wynik aktualnego badania neurologicznego z dnia 18 sierpnia 2011 r. w ramach TWKL jest spójny z ustaleniami dokonanymi na podstawie badań neurologicznych i ortopedycznych oraz dokumentacji medycznej zgromadzonej przez RWKL w trakcie poprzedniego postępowania orzeczniczego w 2006r. Od tego czasu brak jest w zgromadzonym materiale dowodowym jakichkolwiek dowodów medycznych, które świadczyłyby o pogorszeniu się stanu zdrowia orzekanego w zakresie schorzenia kręgosłupa. W odniesieniu do zarzutu niezgodności zaskarżonego orzeczenia TWKL z orzeczeniem TWKL nr [...] z dnia [...] 2004r. organ odwoławczy stwierdził, że przywołane orzeczenie TWKL z 2004r. zostało uchylone, zawarte w nim ustalenia, dotyczące stopnia nasilenia rozpoznawanych u orzekanego schorzeń, zostały zmienione w kolejnych - później wydanych w sprawach dotyczących inwalidztwa - orzeczeniach WKL. Zatem o niezgodności tego orzeczenia z aktualnie zaskarżonym orzeczeniem TWKL nie może być mowy. Z dokumentacji medycznej dołączonej do obecnego postępowania orzeczniczego w TWKL przez orzekanego jednoznacznie wynika bowiem, że jego stan zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu w zakresie schorzeń układu sercowo - naczyniowego, co w pełni zostało odzwierciedlone w zaskarżonym orzeczeniu TWKL. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżonym orzeczeniem TWKL z dnia [...] 2011 r. ustalono maksymalny wymiar świadczenia rentowego (łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym), jaki możliwy jest do uzyskania w tego rodzaju postępowaniach. Skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej wniósł J. G. Skarżący zarzucił, że organy błędnie ustaliły schorzenia skarżącego oraz ich związek z służbą wojskową, a w szczególności z wypadkiem, jakiemu uległ skarżący w trakcie pełnienia czynnej służby wojskowej w dniu 8 lutego 1968r. Ponadto skarżący zarzucił, że organy nie przeprowadziły u niego żadnych badań lekarskich oraz nie uwzględniły wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 czerwca 2005r. sygn. akt: [...] stwierdzającego, że ww. wypadek spowodował uszczerbek na zdrowiu i był związany z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Zdaniem skarżącego przedstawiona przez niego dokumentacja medyczna przemawia za uchyleniem orzeczeń organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Na wstępie trzeba zaznaczyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie są organami administracji publicznej wydającymi decyzje w indywidualnych sprawach. Dlatego też do tego rodzaju rozstrzygnięć odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999r, sygn. akt l SA 2114/97 -Lex Omega 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995r. sygn. akt SA/Gd 1655/95 - Lex Omega nr 30391). Tym samym w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w kpa ogólne zasady postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zaskarżonego orzeczenia należy zwrócić uwagę na treść art. 107 § 3 kpa, który to przepis stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Także w wyroku z dnia 18 sierpnia 2000r. sygn. akt III SA 879/00 (Lex Omega nr 47326) NSA stwierdził, że orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej, stosownie do art. 107 § 3 kpa, musi zawierać uzasadnienie faktyczne. Obowiązkiem każdego organu administracji jest bowiem staranne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 kpa). Podsumowując zatem, prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania, Sąd uznał, że orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nie zawiera prawidłowego uzasadnienia. Skarżący kwestionował rozpoznanie wymienione w punkcie 5 orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, czyli ustalenie, że skarżący cierpi na przewlekły zespół bólowy kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo - krzyżowego w przebiegu zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa i dyskopatii C5-C7 i L5-S1 oraz kręgozmyku L5, upośledzający sprawność ruchową. Zarzut dotyczący tego rozpoznania został wyraźnie postawiony w odwołaniu. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego orzeczenia stwierdził wprawdzie, że "stan zdrowia orzekanego w zakresie przywołanego w odwołaniu rozpoznania 5, znajdującego się w zaskarżonym orzeczeniu TWKL, nie uległ istotnemu pogorszeniu", jednak w uzasadnieniu w jasny sposób nie przedstawiono dokonanych przez organ ustaleń, nie przytoczono treści odpowiednich przepisów prawa oraz nie wyjaśniono, dlaczego organ uznał, że takie, a nie inne przepisy miały w kontrolowanym postępowaniu zastosowanie. W rezultacie treść uzasadnienia nie tylko uniemożliwiła skarżącemu zapoznanie się z motywami, jakimi kierował się organ odwoławczy przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia, lecz także Sąd nie mógł przeprowadzić kontroli prawidłowości wnioskowania, które doprowadziło organ odwoławczy do wydania zaskarżonego orzeczenia. Wytknąć trzeba też organowi odwoławczemu brak odniesienia się w uzasadnieniu orzeczenia do treści wszystkich dokumentów załączonych przez skarżącego do odwołania od orzeczenia TWKL. Wadą uzasadnienia, co podniesiono w skardze, jest również brak omówienia kwestii związku schorzenia, na które cierpi skarżący, ze służbą wojskową. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ odwoławczy będzie zatem zobowiązany do przeanalizowania całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a następnie do takiego sformułowania treści uzasadnienia swojego orzeczenia (stosownie do treści art. 107 § 3 kpa), by na jego podstawie strona (oraz ewentualnie sąd administracyjny) mogła zapoznać się z dokonanymi przez organ ustaleniami faktycznymi i oceną wartości poszczególnych dowodów, treścią mających zastosowanie przepisów prawa oraz przeprowadzonym przez organ wnioskowaniem, które doprowadziło do wydania danego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa.