III SA/Kr 49/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Barbara Pasternak Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody z dnia 20 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Wojewoda decyzją z dnia 20 listopada 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2017.1065) po rozpatrzeniu odwołania G. P. - dalej, jako skarżący od decyzji Starosty z dnia [...] 2017 r. nr znak: [...], orzekającej o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 29 września 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika następujący stan faktyczny: W dniu 6 sierpnia 2014 roku skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy i w tym dniu został uznany za osobę bezrobotną. Skarżącemu został przyznany zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 100% kwoty zasiłku na okres 180 dni , który pobierał od dnia 6 sierpnia 2014 roku do dnia 1 lutego 2015 roku. Dwukrotnie skarżący był kierowany przez Urząd na szkolenia (od dnia 19 października 2015 roku do dnia 30 listopada 2015 roku oraz od dnia 28 sierpnia 2017 roku do dnia 27 września 2017 roku ) i z tego tytułu pobierał tytułu stypendium w wysokości 120% kwoty zasiłku. Jak wynika z akt sprawy , w dniu 29 września 2017 roku wydano skarżącemu skierowanie do pracy na stanowisko sprzedawcy do Hurtowni [...] "M" Z. W. z L. Pracy jednak nie podjął , bo jak wynika z pisemnego oświadczenie skarżącego , wskazany pracodawca przyjął już na próbę innego kandydata . W związku z tym , że w zwróconym skierowaniu do pracy brak było jednak jakichkolwiek adnotacji pracodawcy , pośrednik pracy skontaktował się z pracodawcą, który potwierdził, że skarżący zgłosił się do Hurtowni, ale z uwagi na dużą liczbę kandydatów do pracy został poproszony o zgłoszenie się w kolejnym tygodniu. Propozycji spotkania w innym terminie skarżący nie przyjął. W tych okolicznościach sprawy Starosta uznał, że skarżący odmówił podjęcia odpowiedniej pracy bez uzasadnionej przyczyny i decyzją z dnia [...] 2017 r. orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 29 września 2017 r. na okres 120 dni. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i przywrócenie statusu bezrobotnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezgodność ze stanem faktycznym sprawy . Skarżący podniósł, że " jako osoba usilnie poszukująca pracy" dwukrotnie był w Hurtowni [...] "M", jednak poinformowano go, że przyjęto już pracownika na umowę o pracę na stałe . Pismem z dnia 3 listopada 2017 r. organ odwoławczy, zwrócił się do pracodawcy Hurtowni [...] "M" z L o wskazanie okoliczności i przyczyn nie podjęcia przez skarżącego pracy w zakładzie. Pracodawca potwierdził , że skarżący się do firmy w sprawie pracy , jednak został poinformowany, że w chwili obecnej tj. w dniu 29 września 2017 r. był przyjęty już inny pracownik ze skierowania z Urzędu Pracy , który rozpoczął prace na okres próbny . Skarżący domagał się , aby na skierowaniu napisać , że oferta jest nieaktualna , na co pracodawca nie wyraził zgody . Obie strony umówiły się na spotkanie w późniejszym terminie , jednak skarżący już się nie zgłosił. Wojewoda uchylając zaskarżoną decyzję i umarzając postępowanie wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, pozbawienie statusu bezrobotnego następuje wówczas, gdy bezrobotny odmówi przyjęcia proponowanego odpowiedniego zatrudnienia, a odmowa ta nastąpi bez uzasadnionej przyczyny. Zdaniem organu odwoławczego skarżącemu zaproponowano pracę, która spełnia warunki odpowiedniej pracy tj.: wykształcenie skarżącego w świetle oczekiwań pracodawcy jest wystarczające; nie przedstawił on żadnych dowodów, na fakt istnienia jakichkolwiek przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na proponowanym stanowisku; wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2017 roku wynosi 2000 zł brutto, a zaproponowane wynagrodzenie spełniało ten wymóg; czas dojazdu nie przekracza 3 godzin; praca w ramach umowy o pracę podlega ubezpieczeniom społecznym. Natomiast kwestią sporną i zasadniczą było ustalenie , czy doszło do odmowy podjęcia pracy, a jeśli tak, to czy była to odmowa uzasadniona. W związku z powyższym organ odwoławczy wskazał, że skarżący zgłosił się do pracodawcy i wyraził chęć podjęcia zatrudnienia, ale pracodawca z przyczyn leżących po jego stronie, nie przeprowadził z nim właściwej rozmowy kwalifikacyjnej. Okoliczność tę potwierdził pracodawca w piśmie skierowanym do organu odwoławczego z dnia 13 listopada 2017 roku. Ponadto – w ocenie organu odwoławczego - w niniejszej sprawie istnieją rozbieżności, czy skarżący zgłosił się do pracodawcy powtórnie. Albowiem skarżący oświadczył, że był u pracodawcy dwukrotnie i za każdym razem informowano go o "próbnym" zatrudnieniu innego kandydata, a pracodawca twierdzi, że powtórnie na spotkanie się nie stawił. Niemniej jednak organ odwoławczy zwrócił uwagę, że bada sprawę pod kątem odmowy podjęcia zatrudnienia w dniu 29 września 2017 roku, a ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, żeby w tym dniu odmówił podjęcia zatrudnienia bez uzasadnionej przyczyny. Organ odwoławczy powołując się na treść wyroku NSA z dnia 6 lutego 1997 r. sygn. akt II SA/Kr 1670/96 zgodnie z którym, na organie zatrudnienia ciąży z mocy przepisów k.p.a. obowiązek wszechstronnego badania sprawy, a to powoduje konieczność dokonania oceny w sposób zindywidualizowany, z uwzględnieniem przytoczonych przez bezrobotnego okoliczności przemawiających na jego korzyść, uznał, iż nie doszło do odmowy podjęcia pracy. A zatem należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie w sprawie. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której wyraził swoje niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego przez Powiatowy Urząd Pracy oraz Wydział Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego " w zakresie sztucznego wydłużenia terminu załatwienia sprawy oraz rażącego błędnego pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej ". W związku z nagannym zachowaniem " szefowej" Hurtowni [...] "M" i błędnymi decyzjami Powiatowego Urzędu Pracy, wniósł o przyznanie od wskazanych podmiotów na jego rzecz odszkodowania w wysokości 10.000 zł " za poniesioną rzeczywistą szkodę " oraz z uwagi na trudną sytuację majątkową i finansową . W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi i dodał, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych , bezrobotny nie może w ciągu jednej rejestracji w urzędzie pracy nabyć zasiłku dla bezrobotnych więcej niż jeden raz. Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. skarżący oświadczył, że zgadza się z decyzją Wojewody, ale nie zgadza się z zachowaniem urzędników Powiatowego Urzędu Pracy, którym zarzuca lekceważący stosunek do niego. Ponadto stwierdził , że zgadza się z faktem , że nie może pobierać zasiłku dla bezrobotnych , gdyż zasiłek taki pobrał za cały przysługujący mu okres tj. za 180 dni. Odnośnie odszkodowania skarżący oświadczył , że domaga się jego przyznania ze względu na poniesione koszty w związku z postępowaniem przed organami I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369, dalej: "p.p.s.a."), Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, ustalenia organu odwoławczego nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 20 listopada 2017 r. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. którą uchylono decyzję Starosty z dnia [...] 2017 r. orzekającą o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 29 września 2017 r. Powołany w podstawie tej decyzji przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie I instancji w całości albo w części. Kontrola legalności takiej decyzji sprowadza się do oceny zgodności z prawem uchylenia decyzji organu I instancji i - jak w niniejszej sprawie - zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania. Organ odwoławczy nie ma swobody w wyborze jednego z wyżej wymienionych sposobów zakończenia postępowania odwoławczego. Musi on pozostawać w ścisłej korelacji z okolicznościami faktycznymi i prawnymi sprawy. Co prawda przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., inaczej niż przepis art. 138 § 2 k.p.a., nie precyzuje przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania I instancji, to jednak w doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a. Decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się zatem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 948/10, LEX nr 755501; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 17/06, LEX nr 212147). Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. To brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Bezprzedmiotowość ta może mieć charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 426/17, LEX nr 2339479). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu jest zasadne wówczas, gdy organ pierwszej instancji podjął - po dokonaniu błędnej oceny - nieprawidłowe rozstrzygnięcie merytoryczne w sytuacji, gdy są podstawy do umorzenia postępowania. W takim tylko przypadku organ odwoławczy zobowiązany jest uchylić decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący odmówił podjęcia zatrudnienia bez uzasadnionej przyczyny i ta okoliczność uzasadniała umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W ocenie Sądu, poczynione w niniejszej sprawie ustalenie organu odwoławczego jest prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy organ I instancji pozbawił skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 29 września 2017 r. na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 3 lit "a" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym starosta z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres 120 dni w przypadku pierwszej odmowy. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia jako odpowiednią pracę rozumieć należy zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Powołane przepisy w sposób jasny regulują sytuację prawną osoby bezrobotnej w przypadku otrzymania konkretnej oferty pracy. Z ich analizy wynika również wniosek, że z momentem zaproponowania osobie bezrobotnej zatrudnienia zarówno po jego stronie , jak i po stronie organu zatrudnienia pojawiają się określone obowiązku i uprawnienia. Osoba taka będąc oczywiście zainteresowaną pozyskaniem zatrudnienia, winna przyjąć zaoferowaną pracę. Przedstawiona oferta musi jednakże spełniać określone przesłanki, a mianowicie powinna być dostosowana do stanu zdrowia osoby bezrobotnej, jego możliwości komunikacyjnych czy też spełniać minimalne warunki płacowe i podlegać ubezpieczeniu społecznemu oraz bezrobotny winien mieć wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe do jej wykonywania bądź może ją wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych. W związku z powyższym pozbawienie osoby bezrobotnej statusu bezrobotnego następuje wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie dwie przesłanki: bezrobotny odmówi przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a powyższa odmowa nastąpi bez uzasadnionej przyczyny. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że pod pojęciem uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia zaproponowanej pracy rozumie się okoliczność natury obiektywnej, niezależną od woli bezrobotnego, a więc przeszkodę, na którą bezrobotny nie miał wpływu (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt I OSK 2877/16, CBOSA). Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie organy miały oprócz, konieczności wykazania, że proponowana bezrobotnemu praca jest dla niego odpowiednia, obowiązek zbadania zasadności odmowy przyjęcia przez niego propozycji zatrudnienia. W niniejszej sprawie organy słusznie uznały, że zaproponowane skarżącemu zatrudnienie spełnia warunki odpowiedniej pracy. Skarżącego skierowano do pracy na stanowisku sprzedawcy w Hurtowni [...] "M" Z. W. z L. W świetle oczekiwań pracodawcy wykształcenie skarżącego jest wystarczające, wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2017 r. wynosi 2000 zł brutto, a zaproponowane wynagrodzenie skarżącemu spełnia ten wymóg, nadto czas dojazdu nie przekracza 3 godz., a praca w ramach umowy o pracę podlega ubezpieczeniom społecznym. Kwestią sporną i zasadniczą jest z kolei ustalenie , czy doszło do odmowy podjęcia pracy przez skarżącego, a jeśli tak to czy była to odmowa uzasadniona. Jak już w sprawie wyjaśniano, pod pojęciem uzasadnionej przyczyny odmowy przyjęcia zaproponowanej pracy rozumie się okoliczność natury obiektywnej, niezależną od woli bezrobotnego, a więc przeszkodę, na którą bezrobotny nie miał wpływu. Do takich należy zaliczyć szczególną sytuację osobistą lub rodzinną bezrobotnego, która uniemożliwia podjęcie konkretnego zatrudnienia, bądź wystąpienie okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiają wykonywanie konkretnej pracy w proponowanych przez pracodawcę warunkach w związku z przeciwwskazaniami do jej wykonywania. Analizując stan faktyczny ustalony przez organy administracji publicznej niniejszej sprawie należy stwierdzić, że skarżący nie odmówił podjęcia pracy bez uzasadnionej przyczyny. Jak wynika z akt sprawy skarżący – jako bezrobotny - w dniu otrzymania skierowania do pracy tj. w dniu 29 września 2017 r. zgłosił się do Hurtowni celem podjęcia zatrudnienia , ale oferta pracy w tym dniu była nieaktualna , bo inny bezrobotny , także ze skierowania z Urzędu Pracy , został już przyjęty na okres próbny . Na tę okoliczność powołał się skarżący i okoliczność ta została potwierdzona przez pracodawcę . Stan faktyczny sprawy uzasadniał stanowisko organu odwoławczego, że skarżący w dniu 29 września 2017 r. nie odmówił przyjęcia propozycji pracy , a zatem nie było podstaw do wydania decyzji przez organ I instancji o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej . Konsekwencja powyższych ustaleń jest stwierdzenie , że postępowanie administracyjne dotyczące utraty przez skarżącego statusu bezrobotnego stało się bezprzedmiotowe , co skutkowało jego umorzeniem. Sąd w całości podzielił argumentację organu odwoławczego jako zgodną z prawem. Podkreślić należy , że zaskarżona przez skarżącego decyzja Wojewody była korzystna dla skarżącego i uwzględniała zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Na marginesie sprawy należy stwierdzić , że żądanie skarżącego o przyznanie odszkodowania " za poniesioną rzeczywistą szkodę" oraz trudną sytuację materialną i finansową nie mogło być przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego , gdyż sąd administracyjny nie ma kompetencji do orzekania w tym zakresie. Reasumując należy stwierdzić , że zaskarżona decyzja Wojewody jest zgodna z prawem , dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji .