III SA/Kr 490/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec spr. Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego skargę oddala. Wojewoda [...] decyzją z dnia 5 kwietnia 2006 r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...].02.2006r. znak: [...] o odmowie przyznania B. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 12.01.2002r., z powodu niespełnienia warunków określonych w art. 150a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) i art. 37 k ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2001r. Zgodnie z powoływanym jako podstawą prawną decyzji przepisem art. 150a ust. 1 "prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. przysługują osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniała warunki do jego nabycia z zastrzeżeniem ust. 2. Prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego o którym mowa w ust.1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniała warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2002 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałyby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Z ustalonego przez organy pierwszej instancji stanu faktycznego, który zasadniczo nie jest sporny wynika, że B. M. został zarejestrowany w Grodzkim Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna w dniu [...].09.2000r., a od dnia [...].09.2000 r. uzyskał prawo do zasiłku przedemerytalnego, który jest nadal wypłacany. Wnioskiem z dnia [...].01.2003r. B. M. zwrócił się o przekwalifikowanie zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne, jednakże organ pierwszej instancji - Prezydent Miasta K. wydal decyzję odmawiająca prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...].01.2003 r. a Wojewoda [...] decyzją z dnia 30.04.2003 r. [...] utrzymał to orzeczenie w mocy. Decyzja Wojewody wyżej oznaczona była powodem skargi, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9.08.2005r. sygn. akt SA/Kr 1279/03 oddalił, przyjmując, że ocena uprawnień winna być dokonana w dzień rejestracji, a w tej dacie oraz wg. wówczas obowiązującego stanu prawnego skarżący nie spełniał ustawowych warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego. W dniu [...].11.2005r. B. M. ponownie skierował wniosek o świadczenie przedemerytalne motywując go zmianą stanu prawnego, która nastąpiła od 1.11.2005 r. Zdaniem skarżącego, wyrażonym w piśmie z dnia [...].01.2006r. (data wpływu) aktualnie spełnia warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego, gdyż ukończył 63 lata życia, posiada 25 letni staż pracy oraz został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Rozpatrując ponowny wniosek skarżącego o świadczenie przedemerytalne organ zatrudnienia wydał w dniu [...].02.2006r. w oparciu o przepis art. 150a ustawy o promocji zatrudnienie i instytucjach rynku pracy decyzję (opisaną na wstępie, w której odmówił przyznawania B. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 12.01.2002 r. B. M. odwołał się od powyższej decyzji domagając się doliczenia mu okresu pobieranego zasiłku przedemerytalnego do uprawnień do świadczenia przedemerytalnego, oraz uwzględnienia faktu, że z dniem [...].01.2006r. ukończył 63 rok życia. Organ odwoławczy wydając decyzję z dnia 5.04.2006r. będącą przedmiotem niniejszego postępowania sądowo - administracyjnego stwierdził, że przepis art. 150 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w/w), który wszedł w życie z dniem 1.11.2005 r. nie daje podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego Przepis art. 37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w) stanowi, że "świadczenia przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust.9 osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub 2. w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury. 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4. do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, ponad okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy. W kontekście art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oznacza to możliwość przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego w następujących sytuacjach: l. osoba zainteresowana do dnia 12.01.2002 r. spełniała warunki: 1) do nabycia statusu bezrobotnego 2) do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych 3) natomiast pomimo, że nie spełniła do 12.01.2002r. warunku posiadania okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego, ale w dniu 31.12.2001r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego. Analizując uprawnienia skarżącego w sytuacji ad. l organ odwoławczy stwierdził, że do dnia 12.01.2002 r. wprawdzie przez skarżącego zostały spełnione określone w ustawie warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to jednak nie zostały spełnione warunki określone w art. 37k ust. 1 pkt 1-5, gdyż: 1) na dzień 12.01.2002r. skarżący osiągnął wiek 59 lat, a wymagane jest ukończenie co najmniej 63 lat życia, 2) w roku kalendarzowym w którym rozwiązany został stosunek pracy tj. 2000r. miał ukończone 57 lat, a wymagane jest ustawą ukończenie 60 lat (w przypadku mężczyzn) 3) wprawdzie stosunek pracy rozwiązany został z przyczyn dotyczących pracodawcy lecz ze znajdujących się w aktach dokumentów (szczegółowo opisanych w uzasadnieniu decyzji) wynika, że okres uprawniający do emerytury osiągnięty do dnia rozwiązania stosunku pracy wynosi w przypadku skarżącego 38 lat, a wymagane jest 40. 4) stosunek pracy nie ustał w związku z niewypłacalnością pracodawcy. Sytuacja ad. II uzależnia uzupełnienie okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego poprzez doliczenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, jednakże tylko pod warunkiem, że zasiłek ten był wypłacany w dniu 31.12.2001r. Skarżący pobierał wówczas zasiłek przedemerytalny. Pojęcie zasiłku dla bezrobotnych i zasiłku przedemerytalnego nie jest tożsame i nie można go doliczyć do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której zarzucił niewłaściwą interpretację powolnych przez Wojewodę przepisów, zmierzającą do pozbawienia go nabytych w świetle tych przepisów uprawnień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. prawo o ustroju sądów Administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny może nastąpić wyłącznie w sytuacji określonej przepisem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej zwana p.p.s.a., który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b) naruszenie prawa dające podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego c) inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Działając w zakresie wskazanym powyżej, Sąd nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi. W dacie rejestracji w dniu [...].09.2000r. B. M. nie spełniał warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego określonego art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, co zostało poprzedzone prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 9 sierpnia 2005 r. II SA/Kr 1279/03. Rozważenia natomiast wymaga kwestia zastosowania art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten powołany przez organy jako podstawa prawna decyzji wprowadzony został ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 164 poz. 1366) ma na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02, który orzekł, że art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie (...) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 154 poz. 1793) w części w jakiej zawiera zwrot "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy", wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z konstytucją. Równocześnie treść powyższa art. 150 ust. 1 uwzględnia regulację wynikającą z art. 3 ust. Ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. Nr 6 poz. 65) dalej zwaną ustawa uzupełniającą, który stanowił, że prawo do świadczenia przedemerytalnego (...) na zasadach określonych w przepisach dotychczasowych (t.j. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniali warunki do ich nabycia. Wyrokiem z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt Sk 15/05 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 3 ust. 1 (w/w) w części w jakiej obejmuje wyrazy do dnia 12 stycznia 2020 r. jest niezgodny z Konstytucją RP (sentencja wyroku ogłoszona została w dniu 26 września 2006 r. Dz. U. Nr 17 poz. 1222). Analiza przepisu art. 150a prowadzi do wniosku, że ustawodawca powtórzył wprawdzie formułę prawna zawarta wcześniej w art. 3 ust. 1 ustawy uzupełniającej z dnia 20 grudnia 2002 r. lecz równocześnie rozszerzył prawo do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach dotychczasowych w sposób umożliwiający nabycie tych uprawnień przez osoby, które warunki spełniały po dniu 12 stycznia 2002 r. i uczynił to w sposób umożliwiający ochronę praw nabytych In abstracto - tj. osób, które spełniły zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe do nabycia praw pod rządami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tj. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. Idzie tu o osoby, których sytuacja prawna w chwili zmiany przepisów pozwalała na stwierdzenie, iż przysługiwała im na gruncie tych przepisów eksperta? maksymalnie ukształtowana. Skarżący pod rządami tej ustawy (o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r.) warunków z art. 37k, nie spełnił, co było przedmiotem zaskarżenia w związku ze sprawą II SA/KR 1279/03. Nie spełniał też tych warunków do dnia 12.01.2002 r. Ustawodawca rozszerzył ochronę w stosunku do osób, które wprawdzie nie dysponują uprawnieniem wyrażającym się w ekspektatywie maksymalnie ukształtowanej, lecz ich interesy znajdują się w toku, a ich realizacja jest uzależniona od spełnienia warunku posiadania wymaganego okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, poprzez doliczenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, do czego uprawniał art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu pozwalający na zaliczenie "okresu aktualnie pobieranego zasiłku". Rozszerzenie to obejmuje osoby, które zasiłek dla bezrobotnych pobierały w dniu 31 grudnia 2001 r. Skarżący w tej dacie nie pobierał zasiłku, dla bezrobotnych, lecz zasiłek przedemerytalny. Do uprawnień do świadczeń przedemerytalnych nie może zostać doliczony okres pobierania zasiłku przedemerytalnego od 7.09.2000r. do 12.01.2002r., albowiem, art. 37 k ust.1 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu, i przeciwdziałaniu bezrobociu stawia wymóg posiadania 40 - letniego okresu uprawniającego do emerytury do dnia rozwiązania stosunku pracy. z tego powodu pomimo, iż przepis art. 7 pkt 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39 poz. 353) przewiduje zaliczenie do okresu uprawniającego do emerytury okresu pobierania zasiłku przedemerytalnego (jak również okresu pobierania świadczenia przedemerytalnego), to w rozpatrywanym przypadku doliczenie tego okresu na dzień 12.01.2002r. nie jest prawnie dopuszczalne, albowiem wymóg 40-letniego okresu uprawniającego do emerytury skarżący musiałby spełnić na dzień 31.08.2000 r. Tymczasem skarżący do tego dnia posiadał 37 lat 10 m-cy i 10 dni, co nie jest sporne, gdyż organ uwzględnił wszystkie wskazane przez skarżącego okresy zatrudnienia. W tych okolicznościach nie było koniczności kierowania do organu rentowego wniosku o ustalenie wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, albowiem organy zastosowały właściwe przepisy dokonując ich prawidłowej, jak również nie dopatrzono się uchylenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na jego wyniki. Z tego względu skarga uległa oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.