III SA/Kr 492/04

WyrokWSA w Krakowie2006-02-15

Skład orzekający: NSA Piotr Lechowski, NSA Grażyna Danielec, WSA Bożenna Blitek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi dotyczącej orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową, ponieważ takie orzeczenie nie jest aktem administracyjnym w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a jedynie wypowiedzią zespołu lekarzy niezbędną do wydania decyzji uprawniającej do świadczeń. Właściwy do rozpoznania tych spraw jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Natomiast w zakresie ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej, Sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego i w tym zakresie, nie stwierdzając naruszeń przepisów prawa materialnego ani postępowania, oddalił skargę.
Stan faktyczny
R. N. wniósł skargę do WSA w Krakowie na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia 15 marca 2004 r., które utrzymało w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. uznające skarżącego za trwale niezdolnego do służby wojskowej (kategoria "E") i stwierdzające brak związku schorzeń ze służbą wojskową. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia MON dotyczących uwzględnienia wszystkich schorzeń powstałych podczas służby oraz nieprecyzyjne uzasadnienie braku związku schorzeń ze służbą. Skarżący twierdził, że schorzenia psychiczne powstały w wyniku stresu i hałasu podczas służby.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę w części dotyczącej związku schorzenia ze służbą wojskową i oddalił skargę w pozostałym zakresie dotyczącym zdolności do służby wojskowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia : NSA Piotr Lechowski Sędziowie : NSA Grażyna Danielec (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2006 r. sprawy ze skargi R. N. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia 15 marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do służby oraz związku schorzenia ze służba wojskową I. odrzuca skargę w części dotyczącej związku schorzenia ze służbą wojskową, II. oddala skargę w pozostałym zakresie. Orzeczeniem z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. po rozpoznaniu odwołania R. N. od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. Nr [...] z dnia [...].01.2004 r. w sprawie uznania wyżej wymienionego za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny - kategoria "E"? na podstawie art. 127 § 1 i 138 kpa w związku z § 30 ust. 4 oraz §§31 i 32 rozporządzenia MON z 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992 r. Nr 57 poz. 278 z późn. zm.) -utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że szer. rez. R. N. orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. Nr [...] z dnia [...] .01.2004 r. został uznany za trwale niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny –kategoria "E". Od powyższego orzeczenia odwołał się do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. , poprzez TWKL w L. uzasadniając, że nie zgadza się z ustaleniami organu I instancji. Dowodów odwoławczych (nie znanych w I instancji) nie dołączył. Dalej organ podnosi, że w trakcie procesu orzeczniczego przeprowadzonego w I instancji badany przedłożył zaświadczenie z dnia [...].01.2004r. z Poradni Odwykowej NZOZ "[...]" w T., zaświadczenie lekarskie z dnia [...].01.2004 r. z Poradni Neurologicznej Przychodni Specjalistycznej w T., kartę informacyjną leczenia szpitalnego nr [...] z dnia [...].04.2000 r. z Oddziału Psychiatrycznego Ogólnego Szpitala Neuropsychiatrycznego w L. oraz opinię biegłych sądowych z dnia [...].10.1998 r. W związku z przedkładanymi dowodami leczenia organ I instancji skierował orzekanego do l Szpitala Wojskowego w L. do konsultacji psychiatrycznej, neurologicznej, laryngologicznej (połączonej z badaniem audiometrycznym), okulistycznej i pulmonologicznej (połączonej z badaniem spirometrycznym). W wyniku tych konsultacji i badań, TWKL rozpoznała jak w zaskarżonym orzeczeniu (karta badań wystawiona przez TWKL L. dnia [...].01.2004 r.). Po analizie całości dostępnej dokumentacji medycznej zespół orzeczniczy RWKL [...] stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie zawiera wadliwości prawnych ani merytorycznych, brak jest zatem podstaw do jego uchylenia. Schorzenia orzekanego (dotyczące zdrowia psychicznego), które ujawniły się w trakcie służby wojskowej, nie pozostają w związku przyczynowym z właściwościami służby wojskowej, będąc jedynie manifestacją cech osobniczych organizmu. Pozostałe schorzenia wystąpiły po zakończeniu służby wojskowej. Stanowisko powyższe potwierdza opinia biegłych sądowych z dnia [...].10.1998 r., gdzie w części "C" punkt 4 b) jednoznacznie oceniono schorzenia orzekanego jako samoistne. W związku z powyższym Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. utrzymała zaskarżone orzeczenie w mocy, nie znajdując podstaw do zmiany kwalifikacji orzeczniczej - kategoria "E" z jednoczesnym utrzymaniem braku związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową Podkreślono, że ustalenie kategorii zdolności do służby wojskowej wynika z wymogów rozporządzenia MON z 10.06.1992 r. cytowanego powyżej i określa wyłącznie stopień zdolności do tej służby, a wydane orzeczenie nie stanowi świadectwa zdrowia. Na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. N. Skarżący zarzucił naruszenie § 19 ustęp 1 pkt 1 rozporządzenia MON z dnia 10 czerwca 1992 r., przez brak w rozpoznaniu lekarskim wszystkich schorzeń na które zachorował skarżący podczas pełnienia służby wojskowej oraz naruszenie § 19 ustęp 1 pkt 3 w/w rozporządzenia, przez nieprecyzyjne wskazanie w uzasadnieniu czym kierował się organ uznając, że schorzenia stwierdzone u odwołującego nie miały związku ze służbą wojskową. Skarżący podniósł, że został powołany do służby wojskowej jako osoba zdrowa. Służbę zaczął pełnić od dnia [...] kwietnia 1976 r. pełniąc służbę w wojsku zajmował stanowisko działonowego - obsługiwał armatę czołgową i karabiny maszynowe. Na tym stanowisku pełnił swoje obowiązki w warunkach stresujących, a także w nadmiernym hałasie. W następstwie wykonywania swoich obowiązków stan jego zdrowia znacznie się pogorszył. W trakcie służby stwierdzono u niego zaburzenia nerwicowe z objawami wegetatywnymi oraz nerwicę serca. W trakcie służby odczuwał nadpobudliwość, bezsenność, bóle w okolicach serca i inne. Lekarz badający stwierdził wówczas konieczność konsultacji psychiatrycznej. Dalej podniósł, że Orzeczeniem Garnizonowa Wojskowa Komisja Lekarska w dniu [...] stycznia 1978 roku rozpoznał u niego Dystonomię wegetatywną nieznacznie upośledzającą sprawność ustroju § 68, zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające sprawność ustroju § 69. Jednocześnie wymieniona Komisja stwierdziła, że schorzenia te nie miały związku ze służbą wojskową, jednak ustalenia faktyczne zostały poczynione i tylko niewłaściwie dokonano ich interpretacji. Schorzeń powyższych nie uwzględniła w swoim rozpoznaniu RWKL. Brak w zaskarżonym orzeczeniu wskazania głównego schorzenia, które powstało podczas służby wojskowej i spowodowało inwalidztwo, co zdaniem skarżącego jest rażącym naruszeniem § 19 ustęp 1 pkt 1 w/w rozporządzenia. Komisja badająca odwołującego 9 stycznia 1978 nie stwierdziła jednoznacznie, że schorzenia te pozostają w związku ze służbą. Takie stwierdzenie jest błędne, gdyż zważywszy na charakter tych schorzeń a także stan zdrowia odwołującego po wojsku należy uznać, iż taki związek zaistniał. Twierdzenia odwołującego znajduj ą potwierdzenie w badaniach z dnia [...] stycznia 2004 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie w części dotyczącej uznania braku związku schorzeń ze służbą wojskową i oddalenie w części ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 6.11.2000r sygn. akt OSA 1/00) oraz Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 19.01.1998r sygn. akt OPS 8/97 -ONSA z 1998r z.2 poz.39) od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o których mowa w art. 29 ustawy z dnia 21.11.1967 r. o powszechnym obowiązku obrony R.P., w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie przysługuje. Orzeczenie komisji lekarskiej w przedmiocie związku chorób ze służbą wojskową jest wypowiedzią zespołu lekarzy (zagadnieniem wstępnym) niezbędną do wydania decyzji uprawniającej do świadczeń i nie jest aktem administracyjnym w rozumieniu art. 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie jest decyzją ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Od decyzji ustalającej prawo do świadczenia i jego wysokości, a także w przypadku nie wydania przez organ decyzji w tej sprawie odwołanie przysługuje do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Właściwym w tych sprawach jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych a nie Wojewódzki Sąd Administracyjny. Z powyższych przyczyn w części dotyczącej związku schorzenia ze służbą skargę należało odrzucić na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ppsa. Odnośnie skargi w części dotyczącej zdolności do służby wojskowej podnieść należy, iż Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Przeprowadzając w powyższym zakresie kontrolę przeprowadzonego postępowania administracyjnego Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania, wobec czego w tej części skargę oddalił na mocy art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło