III SA/Kr 494/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. Sp. k. w K na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 stycznia 2021 r. nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala W dniu 19 maja 2020 r. w K na ul. J (droga gminna) zatrzymano do kontroli czteroosiowy samochód ciężarowy marki Scania o nr rej. [...]. Samochodem ciężarowym kierował A. D., który wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem ziemi (ładunek podzielny) w imieniu A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w K. Kontrolę udokumentowano protokołem nr [...] z 19 maja 2020 r. W oparciu o wyniku powyżej opisanej kontroli drogowej, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] 2020 r., nr [...], nałożył na A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w K (dalej: "strona skarżąca", "skarżąca spółka") karę pieniężną w wysokości 7.000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 10% i mniej niż 20% i dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m, co stanowiło naruszenie Ip. 10.2.3 i Ip. 10.4.2 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., póz. 2140, dalej "u.t.d."). W odwołaniu skarżąca spółka wskazała na zapis zawarty w protokole kontroli, że nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu samochodowego wynosił 21,6 t, zatem przekraczał wartość dopuszczalną przewidzianą przepisami o warunkach technicznych wartość (wynoszącą 18 t) o 3,6 t, co zdaniem strony nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących regulacjach. Niezależnie od tego strona zwróciła uwagę, że została już wydana decyzja z [...] 2020 r., nr [...], a więc zaskarżona decyzja jest bezzasadna. Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") decyzją z 13 stycznia 2021 r., nr [...], utrzymał decyzję organu l instancji w całości w mocy. GITD ustalił, na podstawie dowodu rejestracyjnego samochodu ciężarowego marki Scania o nr rej. [...], że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego samochodu ciężarowego wynosi 32000 kg (32 t). Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z 4.04,2020 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW10C III o nr fabrycznych 85 7505 i 85 7391 /deklaracja zgodności CE z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do udostępniania na rynku wag nieautomatycznych wdrożonej do prawodawstwa polskiego rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań dla wag nieautomatycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 802)/, a waga została ustalona zgodnie z zapisami pkt. 8.3 normy PN-EN 45501:2015 Zagadnienia metrologiczne wag nieautomatycznych. W dniu kontroli ww. samochodem ciężarowym strona wykonywała przejazd drogowy z ładunkiem ziemi (ładunek podzielny). W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: rzeczywista masa całkowita 37,11 (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,11 w górę, co stanowi przekroczenie o 5,1 t (15,93 %), - szerokość samochodu ciężarowego 2,67 m (przy uwzględnieniu 1% stanowiącego błąd pomiaru i tolerancji przyrządu), co stanowi przekroczenie o 0,12 m (4,70 %), - przewoźnik drogowy nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Strona wykonywała transport drogowy dwóch kontenerów, na podstawie zezwolenia nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W ocenie GITD zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. W oparciu o powyższe ustalenia GITD wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowy (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 110 ze zm. - zwanej dalej "p.r.d.") oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Obie sankcje nie są ze sobą tożsame ze strony przedmiotowej. Przepisy p.r.d. sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 p.r.d. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku l do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92aust. 7pkt 2u.t.d. Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy nie dopatrzył się także przesłanek uwalniających przewoźnika od odpowiedzialności za dokonane naruszenia, a to do umorzenia postępowania na podstawie 92c ust. 1 u.t.d. W ocenie GITD strona nie wykazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. W toku postępowania przed organem l instancji spółka nie złożyła wyjaśnień, a wyjaśnienia zawarte w odwołaniu nie stanowią dowodów świadczących, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mogła przewidzieć. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Tymczasem kontrolowany samochód ciężarowy był nienormatywny na wszystkich kategoriach dróg publicznych z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ l instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Spółka w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzuciła naruszenie przepisów, które miało wpływ na wynik sprawy, tj..: - w § 2 ust. 1 pkt 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 24 grudnia 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2560) poprzez błędne ustalenie dopuszczalnej masy całkowitej, o której mowa w ww. przepisach, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na dowolnym i nieznajdującym potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy ustaleniu podczas kontroli drogowej w jakim wypadku DMC pojazdu czteroosiowego może wynosić 34 t skoro w załączniku do protokołu kontroli [...] z 19 maja 2020 r. zawarto zapis "W pojeździe znajdują się koła bliźniacze i zawieszenie mechaniczne, a nacisk podwójnej osi napędowej przekraczał parametr 9,5 t nacisku na każdą z osi, w związku z tym dopuszczalna masa całkowita czteroosiowego pojazdu nie może przekraczać 321. W konsekwencji skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, oraz o umorzenie postępowania przed organem l instancji oraz zwrot kosztów postępowania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie okazała się nieuzasadniona. Organizację - zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego regulują w zasadniczych kwestiach dwie ustawy: ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W przedmiotowej sprawie, jak prawidłowo ustaliły organy obu instancji, skarżąca spółka dokonywała przewozu drogowego pojazdem nienormatywnym, którego ruch jest dozwolony wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 64 p.r.d. Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera art. 2 pkt 35a p.r.d., zgodnie z nią pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, są pojazdami nienormatywnymi. Natomiast przepis art. 64 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy stanowi, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określony w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy administracyjne na podstawie niebudzącego wątpliwości Sądu protokołu kontroli z 19 maja 2019 r., nr [...], w którym znalazły się wyniki pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego. W wyniku tych pomiarów stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego wynosiła 37,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę, co stanowi przekroczenie o 5,1 t, czyli 15,93 %). Odnosząc się przy tym do głównego zarzutu skargi, w którym przewoźnik kwestionuje ustalenia organów co do masy całkowitej samochodu, rację należy przyznać organom. W szczególności Sąd zauważa, że procedura ważenia pojazdu odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, a jej wyniki są w pełni wiarygodne. Organ wyjaśnił nadto (vide: str. 4 decyzji), że z treści dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu wynika, iż maksymalna masa całkowita pojazdu wynosiła 32 t. Skarżący natomiast przewoził ładunek, którego masa wraz z pojazdem wyniosła ponad 371 (zatem zaistniało przekroczenie o 15,93%). W toku kontroli ustalono, że kontrolowany pojazd jest wyposażony w koła bliźniacze i zawieszenie mechaniczne, a nacisk podwójnej osi napędowej przekraczał parametr 9,51 nacisku na każdą z osi. W związku z powyższym ustalono, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego samochodu wynosi 32 tony. Sąd podkreśla, że wysokości kar za konkretne naruszenia są ściśle określone ustawowo i zamieszczone w Załączniku Nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stanowiącym Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz waga naruszeń, przy czym waga naruszeń wskazana jest w załączniku 1 do rozporządzenia 2016/403 Komisji (UE) z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8), zwane "rozporządzeniem Komisji (UE) 2016/403". Mając powyższe na względzie należy zauważyć, że skarżąca spółka dokonując przewozu drogowego pojazdem nienormatywnym, bo przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą oraz dopuszczalną szerokość, bez zezwolenia, dokonała naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym określonych w Ip. 10.2.3. oraz Ip. 10.4.2. załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodnie z Ip. 10.2.3 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 121, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, co najmniej 10% i mniej niż 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 zł. To naruszenie zostało wykazane przez organy w sposób niebudzący wątpliwości Sądu, o czym mowa powyżej. Podobnie Sąd podzielił w całości stanowisko organów, że w dniu kontroli skarżąca spółka dokonywała transportu drogowego towaru podzielnego pojazdem o szerokości, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m, co zgodnie z Ip. 10.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2000 zł. Organy na podstawie protokołu kontroli z 19 maja 2020 r. ustaliły, że szerokość kontrolowanego samochodu ciężarowego wynosiła 2,67 m (przy uwzględnieniu 1% stanowiącego błąd pomiaru i tolerancji przyrządu), co stanowi przekroczenie o 0,12 m (4,70 %). Tej okoliczności skarżąca spółka zresztą nie kwestionuje. Spełniły się zatem przesłanki do wymierzenia spółce dodatkowo kary za naruszenie Ip. 10.4.2 załącznika nr 3 do u.t.d. w wysokości 2000 zł. W tym miejscu warto również podkreślić, że GITD prawidłowo wyjaśnił stronie kwestię, jak to określiła skarżąca spółka, "podwójnej sankcji" za to samo naruszenie. Zgodnie bowiem z ugruntowanym stanowiskiem judykatury (zob. np. orzeczenia powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, należy wszcząć dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie ustawy prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym. Przepisy ustawy — Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszenia się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy - prawo o ruchu drogowym. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku l do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Są to, więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów. Sąd zauważa, że organy obu instancji prawidłowo wskazały przepisy, na podstawie których nałożono na skarżącą spółkę kary pieniężne i prawidłowo uznały, że brak jest jakichkolwiek podstaw do zwolnienia skarżącej z obowiązku uiszczenia tych kar (art. 92c u.t.d.). Sąd także nie dostrzegł jakiejkolwiek podstawy do uwolnienia skarżącej spółki od ww. odpowiedzialności, podkreślając, że skarżąca żadnych konkretnych okoliczności nie wykazała. Sąd zauważa, że niezbędnym elementem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości jest wykazanie przez przedsiębiorcę, że nie przyczynił się swoim zachowaniem do ich powstania, co oznacza, że musi on wykazać takie okoliczności i zdarzenia, które nie są przewidywalne, a więc typowe i zwyczajne w działalności polegającej na wykonywaniu działalności polegającej na wykonywaniu przewozu w transporcie drogowym (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 504/17, CBOSA). Tymczasem skarżąca spółka nie wskazała na ww. okoliczności mające wpływ na powstanie naruszeń, a powodujące brak winy przewoźnika w ich powstaniu. Ustawa o transporcie drogowym nakłada na przewoźnika określone obowiązki dotyczące wykonywania przewozu osób i mienia, jednakże nie określa jak mają być one spełnione przez przedsiębiorcę. Zatem sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną przedsiębiorcy. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd leży takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby zadośćuczynić przepisom ustawy w tym względzie. Sąd podkreśla, że zaskarżone decyzje zawierają wszystkie konieczne elementy, a przeprowadzone postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności bez naruszenia przepisów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Także uzasadnienie decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których nie podzielił zarzutów i twierdzeń strony skarżącej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie podzielił żadnego argumentu strony skarżącej, podzielając w pełni stanowisko organów w omawianym zakresie. Sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji jednoznacznie wykazała, że wydane przez organy administracyjne obu instancji decyzje odpowiadają przepisom prawa. Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania w sposób, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.