III SA/Kr 495/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-09-25

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych wykazała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów, biorąc pod uwagę prowadzoną działalność gospodarczą, posiadane gospodarstwo rolne oraz zobowiązania kredytowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych. Prowadzenie działalności gospodarczej, posiadanie gospodarstwa rolnego o znacznej powierzchni oraz zobowiązania kredytowe, które nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, wskazują na możliwość uiszczenia wpisu od skargi. Obowiązek wykazania trudnej sytuacji majątkowej spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy.
Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na miesięczny dochód 2.000 zł, wysokie miesięczne opłaty (863,40 zł) i alimenty (1.750 zł), ale także na posiadanie mieszkania, 60 ha gospodarstwa rolnego, udziału w spółce oraz przyznanego kredytu w wysokości 100.000 zł. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek o zwolnienie od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lipca 2012 r. w dniu 25 września 2012 r. w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2012 r. znak: [...] w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za uzasadniony postanawia oddalić wniosek J. S. złożył w niniejszej sprawie wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 20 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 60 ha oraz udział w spółce A, w tym w nieruchomościach wykorzystywanych jako sklepiki w P, D i Ł. Skarżący podał, że jego miesięczny dochód wynosi 2.000 zł. Na podstawie oświadczeń skarżącego oraz dostarczonych przez niego dokumentów ustalono też, że skarżący ponosi miesięczne opłaty (wywóz śmieci, wodę, prąd itp.) w kwocie 863,40 zł. J. S. podał też, że płaci alimenty na swoich trzech małoletnich synów w kwocie 1.750 zł miesięcznie. Z wyciągów z konta bankowego skarżącego wynika, że został mu przyznany kredyt w wysokości 100.000 zł Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 27 lipca 2012r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. J. S. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, wskazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego niezbędnego utrzymania. Zarzucił też, że z faktu przyznania mu przez bank kredytu w wysokości 100.00 zł nie można wysnuć wniosku, że jest w stanie opłacić koszty sądowe w niniejszej sprawie. Podkreślił, że wpis od skargi nie może być opłacony ze środków uzyskanych z kredytu bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna wykazać, iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. Wyjaśnić trzeba, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Natomiast przy ocenie możliwości płatniczych strony bierze się pod uwagę jej dochody oraz obciążenia finansowe budżetu rodzinnego. Ponadto ubiegający się o przyznanie prawa pomocy winien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, będzie uprawniony do uzyskania pomocy państwa. Odnosząc powyższe do sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego, Sąd uznał, że w jego przypadku nie zachodzą podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Z treści oświadczeń skarżącego oraz dokumentów przez niego dostarczonych (w tym wyciągów z rachunków bankowych) wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Skarżący jedynie ogólnie podał, jak jest to działalność i podkreślił, że jego dochody miesięczne nie przekraczają 2.000 zł. Nie zmienia to jednak faktu, że jest to działalność, która umożliwia skarżącemu np. spłacenie raty kredytu w kwocie 10.000 zł, czy też regulowanie należności w wysokości 22.853,40 zł, 31.980 zł czy 9.100 zł (wyciąg z rachunku bankowego - k. 37). Ponadto skarżący posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 60 ha. W ocenie Sądu te okoliczności jednoznacznie wskazują, że skarżący jest w stanie uiścić wpis od skargi, który w przedmiotowej sprawie wynosi 100 zł. Wyjaśnić trzeba też, że zobowiązania kredytowe skarżącego, jako należące do kategorii zobowiązań cywilnoprawnych, nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Niedopuszczalnym byłoby przyznanie skarżącemu prawa pomocy i przerzucenie obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na budżet państwa, w przypadku, gdy regulują oni inne zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym. W związku z powyższym należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło