III SA/Kr 496/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2013 r. wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata D. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 105 § 1 w związku z art. 144 oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 lutego 2013r. sygn. akt III SA/Kr 496/12 oddalił skargę. W dniu 12 lutego 2013 r. do Sądu wpłynął wniosek D. S. na formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku skarżąca oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Nie ma osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Jej miesięczny dochód wynosi 516 zł netto z tytułu renty. W skład majątku skarżącej wchodzi mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 19,9 m². Skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Miesięczne opłaty ponoszone przez wnioskodawcę przedstawiają się następująco: elektryczność około 60 zł, czynsz ok. 120 zł, telefon ok. 10 zł, internet ok. 30 zł. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013 r. referendarz WSA w Krakowie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Odpis postanowienia wysłano do skarżącej w dniu 30 kwietnia 2013 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia w dniu 7 maja 2013r. podnosząc, że nie zgadza się z ustanowieniem adwokata "w zakresie częściowym". Wniosła o pełne opłacenie jej pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W związku z wniesionym przez skarżącą sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2013 r. Sąd rozpoznał wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy albowiem w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Stosownie do art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zatem przyznanie pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z ustawą musi obejmować zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika kwalifikowanego. Samo ustanowienie adwokata jest więc zawsze pomocą przyznaną w zakresie częściowym, co nie zmienia faktu, że cały koszt pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa a nie strona skarżąca. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skarżąca korzysta więc w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 P.p.s.a.). Przepis ten potwierdza więc, że strona zwolniona od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy niniejszej ustawy lub ustawy szczególnej, ma prawo do korzystania z prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, na takich samych zasadach jak strony nieobjęte takim zwolnieniem. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z danych zawartych w oświadczeniu skarżącej w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy dysponuje ona stałym miesięcznym dochodem z renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 516 zł. Z oświadczenia skarżącej wynika, że miesięczne wydatki wynoszą ok. 220 zł. Z zestawienia dochodów i wydatków wynika, że skarżącej pozostaje miesięcznie kwota około 296 zł, która z pewnością nie może wystarczyć na nic poza skromną egzystencją i zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych. Przyznane prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Biorąc po uwagę okoliczności wskazane przez skarżącą Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki dające podstawę do przyznania skarżącemu prawa pomocy przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy okręgowa rada adwokacka. Dlatego też Sąd na podstawie wskazanych powyżej przepisów, orzekł jak w sentencji postanowienia