III SA/Kr 5/14
WyrokWSA w Krakowie2014-06-03
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Molczyk, Dorota Dąbek, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi przysługuje płatność do krów (PK) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jeśli krowy te, choć współposiadane, nie są zarejestrowane na niego w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych na dzień 31 maja danego roku?Ratio decidendi
Rolnikowi nie przysługuje płatność do krów (PK) w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jeśli krowy te, mimo współposiadania, nie są zarejestrowane na niego w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych na dzień 31 maja danego roku. Posiadanie zwierząt musi być potwierdzone wpisem do rejestru, a sam fakt współposiadania, bez odpowiedniego wpisu lub zgody pozostałych współposiadaczy (z wyjątkiem małżonka), nie uprawnia do otrzymania płatności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2010, obejmujący m.in. płatność do krów (PK). Organ pierwszej instancji przyznał wszystkie wnioskowane płatności, jednak organ drugiej instancji stwierdził nieważność tej decyzji w części dotyczącej płatności do krów, wskazując na brak rejestracji zwierząt na wnioskodawczynię. Ostatecznie, decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymano w mocy decyzję odmawiającą przyznania płatności do krów, ponieważ zwierzęta te nie były zarejestrowane na wnioskodawczynię w rejestrze ARiMR na dzień 31 maja 2010 r., mimo że były współposiadane z jej mężem. Rolniczka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną interpretację przepisów materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 7 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. K. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania.
W dniu 12 maja 2010 r. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wpłynął wniosek J. C. o przyznanie płatności bezpośredniej (ozn. dalej OB) na rok 2010, obejmujący jednolitą płatność obszarową (JPO), uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO), uzupełniającą krajową płatność bezpośrednią do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęce - PZ) i płatność do krów (PK).
Wniosek ten dotyczył przyznania płatności do obszaru działek rolnych, znajdujących się w pow. [.....], gm. N., obr. ewid. P. nr [.....]. Strona zadeklarowała pow. 5,99 ha (do płatności JPO), 0,12 ha (UPO), 5,75 ha (PZ) i 10 sztuk samic z gatunku bydło domowe.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. decyzją o nr [.....] z dnia [....] 2011 r. przyznał wnioskodawczyni na 2010 r. w/w płatności za wyjątkiem płatności do krów.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [.....] 2011 r., nr [....] uchylając powyższą decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ zwrócił m.in. uwagę na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku wynikającym z art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podnosząc jednocześnie, że brzmienie przepisów nie pozostawia wątpliwości, że płatność PK przysługuje do krów zgłoszonych do tych płatności, mających na dzień 31 maja 2010 r. co najmniej 3 lata, posiadanych przez rolnika starającego się o te płatności lub współposiadanych przez niego z inną osobą (np. małżonkiem), co potwierdzają zapisy zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonym przez ARiMR na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawczyni jest uprawniona do uzyskania płatności za 2010 r. do wskazanych we wniosku sztuk bydła.
W związku z powyższym stanowiskiem organu odwoławczego Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. decyzją o nr [....] z dnia [.....] 2011 r. przyznał wnioskodawczyni na 2010 r. wszystkie wnioskowane przez nią płatności, w tym płatność do krów.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [....] 2013 r., nr [....] stwierdził nieważność powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [.....] z dnia [.....] 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przepisy art. 7 ust. 2b i 2c oraz ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego są na tyle jednoznaczne, że można je interpretować jedynie jako nakaz przyznawania płatności PK jedynie rolnikowi, który złożył wniosek o płatność JPO i może ją otrzymać oraz posiada lub współposiada krowy uprawniające do płatności PK zarejestrowane na siebie w odpowiednim dl w/w płatności terminie w rejestrze ARiMR dot. zwierząt gospodarskich. Przy takim brzmieniu przepisów nie jest możliwe przyznanie płatności PK rolnikowi, który złożył wniosek o płatność JPO i może ją otrzymać oraz posiada lub współposiada owce/krowy uprawniające do płatności PK, ale zarejestrowane na współposiadacza tych zwierząt (np.małzonek, brat) w odpowiednim dla w/w płatności terminie w rejestrze ARiMR dot. zwierząt gospodarskich.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. decyzją o nr [....] z dnia [....] 2013 r. przyznał wnioskodawczyni za 2010 r. płatności do pow. 5,99 ha (JPO), 0,12 ha (UPO), 5,75 ha (PZ). Odmówiono natomiast przyznania płatności do krów, argumentując, że podane zwierzęta, na dzień 31 maja 2010 r. nie przebywały według danych systemowych w siedzibie wnioskodawcy, tylko jej małżonka.
Odwołanie od powyższej decyzji w zakresie odmowy płatności PKO za 2010 r. do krów, złożyła w ustawowym terminie J. C. wskazując, że do płatności zadeklarowała 10 sztuk bydła zarejestrowanego na jej męża J. C., z którym razem prowadziła gospodarstwo, a krowy wchodziły w skład majątku wspólnego.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją nr [....] z dnia 7 listopada 2013 r. znak: [....], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 98, poz. 634 z późn. zm), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. nr [....], w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010, dla producenta rolnego J. C.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podstawą prawną rozstrzygnięcia zasadności wniesionego przez stronę odwołania były aktualne dla oceny okoliczności niniejszej sprawy zapisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i przepisów powiązanych z ww. aktem prawnym, a w szczególności Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu drugiej instancji decyzja, od której wniesiono odwołanie, jest decyzją prawidłową. Wskazano, że z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy i charakter płatności, o jakie strona się ubiega, postępowanie wyjaśniające organów ARiMR jest skoncentrowane na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę w jej wniosku o przyznanie wsparcia (lub zwierząt - jeżeli o płatności związane z ich posiadaniem również występowano) jest uprawniona do jego przyznania.
Z analizy akt sprawy wynika, że najważniejsze dla przedmiotowej sprawy okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku strony. Przepis art. 26 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 z późn. zm.) wskazuje, że kontrole tego rodzaju mają na celu skuteczne zweryfikowanie zgodności danych przedstawionych we wniosku, którego będzie dotyczyć, ze stanem faktycznym. Podczas kontroli administracyjnej, dane z wniosku o płatności są porównywane m.in. z możliwie aktualnymi zdjęciami lotniczymi poszczególnych działek ewidencyjnych, na których można prowadzić pomiary powierzchni i odległości (tzw. ortofotomap cyfrowych), danymi Ewidencji Gruntów i Budynków, dotychczas złożonymi wnioskami strony i innych producentów, wynikami kontroli przeprowadzanych na terenie zadeklarowanym do płatności oraz danymi z rejestrów zwierząt gospodarskich.
Strona podniosła w odwołaniu, że w jej ocenie konsekwencje ustaleń dotyczące płatności PK (odmowa płatności do krów), są nieprawidłowe. Dyrektor OR ARiMR uznał, że w sprawie nie zaistniały okoliczności pozwalające na uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił bowiem stwierdzić, że ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji odnośnie w/w płatności były prawidłowe. Wynika to w szczególności z analizy dokumentacji związanej z kontrolą oraz okoliczności sprawy. Podkreślono, że ponieważ w przypadku płatności JPO, UPO i PZ za 2010 r. żadnych nieprawidłowości po stronie organu pierwszej instancji nie stwierdzono, a strona kwestionuje wyłącznie rozstrzygnięcie dotyczące płatności PK za 2010 r., decyzja organu drugiej instancji dotyczy głównie tego fragmentu sprawy strony.
Weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji stwierdził, że ilość zwierząt uprawnionych za 2010 r. do płatności PK była mniejsza niż ilość, którą strona zadeklarowała we wniosku o przyznanie tych płatności. Jak ustalono, strona zgłosiła do w/w płatności 10 sztuk bydła domowego (B. t.) o nr [.....], [....], [....], [....], [....], [....], [....], [....], [....], [...]. Wynika to z zawartości załączonego do wniosku odrębnego oświadczenia. Analiza danych dotyczących wskazanych zwierząt dostępnych w prowadzonym przez ARiMR rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych (bazie IRZ) wskazuje, że krowy o ww. numerach nie były zarejestrowane w siedzibie stada strony na dzień 31 maja 2010 r. Okoliczności te oznaczały brak możliwości przyznania stronie płatności PK za 2010 r. w żądanej wysokości. Wynika to w szczególności z art. art. 7 ust. 2b i 2c oraz ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.).
Podniesiono, że efekty czynności wyjaśniających przeprowadzonych w niniejszej sprawie i sposób ich udokumentowania, nie pozwalały na uznanie, że strona mogłaby uzyskać płatność PK za 2010 r. do ww. sztuk bydła. Brzmienie przepisów nie pozostawia bowiem wątpliwości, że płatność PK przysługuje do krów zgłoszonych do tych płatności, posiadanych przez stronę na dzień 31 maja 2010 r. i zarejestrowanych w bazie IRZ.
W ocenie Dyrektora OR ARiMR art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. b oraz art. 7 ust. 7 ww. ustawy są na tyle jednoznaczne, że można je interpretować tylko jako nakaz przyznawania płatności PK (lub płatności do owiec - PO) rolnikowi, który złożył wniosek o płatność JPO i może ją otrzymać (potencjalna powierzchnia wynosi przynajmniej 1 ha) oraz posiada lub współposiada owce/krowy uprawniające do płatności PO/PK (w odpowiednim wielki i ilości), zarejestrowane na siebie w odpowiednim dla w/w płatności terminie w prowadzonym przez ARiMR odpowiednim rejestrze dot. zwierząt gospodarskich.
Wskazany powyżej przepis nie daje - wg organu odwoławczego - możliwości przyznania płatności PO/PK także rolnikowi, który złożył wniosek o płatność JPO i może ją otrzymać oraz posiada lub owce/krowy uprawniające do płatności PO/PK, ale zarejestrowane na współposiadacza tych zwierząt (może to być małżonek, brat itp.) nie wnioskującego o wsparcie tego rodzaju, w odpowiednim dla ww. płatności terminie w rejestrze ARiMR dot. zwierząt gospodarskich.
Powołane przepisy wprost stanowią ponadto, że posiadanie zwierząt zgłoszonych do płatności jest szacowane na dzień 31 maja roku, na który złożono wniosek o wsparcie tego rodzaju i musi wynikać z zapisów rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzonego przez ARiMR m. in. na potrzeby wsparcia tego rodzaju. Według organu odwoławczego w obliczu brzmienia w/w przepisów brak przesłanek do uznania, że w niniejszej sprawie spośród wymogów uprawniających do uzyskania płatności PK możliwe jest wyłączenie powiązania zwierzęcia zgłoszonego do płatności z osobą, która o te płatności wnioskuje.
Brak zarejestrowania zwierzęcia zgłaszanego do płatności PO/PK na osobę (podmiot) wnioskujący o przyznanie tych płatności, oznacza brak możliwości uzyskania płatności do takiego zwierzęcia. Zgody, o której mowa w art. 7 ust. 7 ustawy udzielić może zatem jedynie osoba, na którą takie zwierzę (zgłaszane do płatności PK) nie jest zarejestrowane, ale jest jego współposiadaczem (np. mąż osoby zgłaszającej w/w zwierzę do płatności). Przepis ten powinien być bowiem odczytywany w powiązaniu z przepisem art. 7 ust. 2b pkt 2 lit. b, wskazującym podmioty mogące starać się o ten rodzaj wsparcia. Takie ujęcie przepisów ustawy pozwala m.in. na uniknięcie sytuacji, w której wniosek o płatności poprawny pod względem administracyjnym był kwestionowany z uwagi na kwestie związane z prawami współposiadaczy do dysponowania zwierzęciem zgłaszanym do tych płatności (decydowania o tym zwierzęciu).
W niniejszej sprawie ustalono, że zgłoszone sztuki bydła nie znajdowały się w posiadaniu strony w dniu 31 maja 2010 r., lecz przebywały w siedzibie rolnika o nr producenta rolnego [.....]. Analiza sprawy potwierdziła, że wskazany numer należy do małżonka strony.
Organ drugiej instancji stwierdził, że strona była zobowiązana do podania w złożonym przez siebie wniosku informacji, umożliwiających bezproblemowe ustalenie rodzaju i wymiaru wsparcia, o jakie wnioskowała. Deklarowane we wniosku dane powinny być zgodne ze stanem rzeczywistym w interesie samego rolnika. Obowiązek ten wynika m.in. z art. 12 i 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 z późn. zm.). Zgodnie z art. 16 ust. 2-3 rozporządzenia "w trakcie składania wniosku o przyznanie pomocy rolnik oświadcza, że zawarte w nim dane są poprawne oraz kompletne albo koryguje niepoprawne dane lub uzupełnia brakujące". Warunkiem uniknięcia sytuacji, w związku z którą złożono odwołanie, było odpowiednio wczesne pisemne poinformowanie ARiMR o braku aktualnych danych zawartych we wniosku. Podstawowym sposobem poinformowania ARiMR o nieprawidłowościach lub zmianach w stanie opisanym we wniosku, jest zgłoszenie w odpowiednim terminie zmiany do uprzednio złożonego wniosku. W przedmiotowej sprawie strona nie wniosła jednak w odpowiednim terminie do Agencji żadnych dokumentów, które można byłoby uznać za zmianę do uprzednio złożonego wniosku lub wycofanie jego wątpliwych części. Sytuacji będącej przyczyną odwołania można było uniknąć poprzez odpowiednio wczesne przepisanie na stronę (wnioskodawcę) zwierząt zgłaszanych do płatności PK.
Organ podkreślił, że nieprawidłowości, jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie obciążają stronę. Zgodnie z obowiązującymi przepisami organ pierwszej instancji nie mógł zignorować stanu stwierdzonego w wyniku czynności kontrolnych. Przy ocenie uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem ARiMR w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. W związku z tym to sam producent powinien postarać się o to, by podać te dane zgodnie ze stanem faktycznym na dzień składania wniosku oraz odpowiednio wcześnie powiadomić o zmianach w tym zakresie.
Konsekwencje okoliczności stwierdzonych w niniejszej sprawie odnośnie płatności PK reguluje art. 65 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65 z późn. zm.). Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt i ustalony procent obniżki przekracza 50% rolnikowi odmawia się przyznania płatności oraz nakłada sankcje w wysokości odpowiadającej kwocie przypadającej na stwierdzoną różnicę zwierząt. Kwota ta podlega odliczeniu zgodnie z art. 5b rozporządzenia (WE) nr 885/2006, co oznacza, że będzie ona potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFPROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeśli nie będzie możliwe odliczenie całej kwoty zgodnie z wymienionym artykułem w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano stwierdzenia, pozostałe saldo zostanie anulowane.
W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że liczba zwierząt uprawniona do płatności PK wynosi w przedmiotowej sprawie 0. Pierwotnie zadeklarowano do tych dopłat 10 sztuk bydła. W niniejszej sprawie oznaczało to odmowę przyznania płatności PK i nałożenie sankcji wieloletnich.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawie płatności są obowiązane samodzielnie przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności tej sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia określonego faktu danej sprawy spoczywa przede wszystkim na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Po uwzględnieniu całokształtu okoliczności tej sprawy, decyzja organu I instancji została uznana za prawidłową. Nie stwierdzono w niniejszej sprawie niedostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego bądź innych naruszeń k.p.a., lub innych aktów prawnych regulujących analizowany przypadek. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. organ drugiej instancji podjął więc decyzję utrzymującą rozstrzygnięcie wydane w I instancji.
Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [....] z dnia 7 listopada 2013 r. znak: [....] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. C. wnosząc o zmianę tej decyzji i przyznanie płatności do krów określonej we wniosku.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.), błędną interpretację art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zdaniem skarżącej decyzja w przedmiotowej sprawie wydana została z naruszeniem przepisów postępowania: art. 7 i 107 § 3 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to polega na niepodjęciu niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - w zgodzie ze słusznym interesem strony, co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu faktycznym, które nie wykazało w sposób dostatecznie jasny, na jakiej podstawie odmówiono skarżącej płatności do krów (PK).
Skarżąca podkreśliła, że zgłoszone do płatności sztuki bydła zawsze znajdowały się w jej siedzibie stada. Skarżąca zwróciła uwagę, że gospodarstwo wraz z mężem prowadziła wspólnie. Była wraz z mężem współwłaścicielką i współposiadaczką gospodarstwa rolnego na prawach strony aż do śmierci męża wnioskodawczyni w 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i właściwie zastosował powołane w zaskarżonej decyzji przepisy. Podzielając stanowisko organu należało zatem skoncentrować się na zarzutach podniesionych w skardze, a koncentrujących się w istocie na wykładni art. 7 ust. 2b pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Zgodnie z art. 7 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 z późn. zm.) rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o przyznanie tej płatności, przysługuje wsparcie specjalne w formie płatności do samic gatunku bydło domowe (B. t.) i do samic gatunku owca domowa (O. a.), zwane dalej "płatnością do krów i owiec", jeżeli:
a) w dniu 31 maja danego roku posiada nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 miesięcy życia lub
b) w dniu 31 maja danego roku posiada co najmniej 10 samic z gatunku owca domowa mających co najmniej 12 miesięcy życia, znajdujących się w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym pod względem gospodarczym lub środowiskowym
– co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Powyższa regulacja wskazuje, że "płatność do krów" przysługuje rolnikowi, który:
1) spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej,
2) złożył wniosek o przyznanie tej płatności
3) w dniu 31 maja danego roku posiada nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 miesięcy życia co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Z treści tej regulacji wynika, że rolnik będący wnioskodawcą musi być jednocześnie posiadaczem "w dniu 31 maja danego roku nie więcej niż 10 samic z gatunku bydło domowe mających co najmniej 36 miesięcy życia". Fakt posiadania zwierząt przez wnioskodawcę musi potwierdzać wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Wniosek o tym, że wpis do rejestru musi wskazywać posiadacza zwierząt potwierdza treść art. 7 ust. 7a ustawy, zgodnie z którym "w przypadku gdy w dniu 31 maja danego roku nastąpiło przeniesienie posiadania zwierzęcia, o którym mowa w ust. 2b pkt 2, płatność do krów i owiec przysługuje temu rolnikowi, który posiadał to zwierzę jako ostatni w tym dniu, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt".
Nie jest zatem uprawniony do uzyskania płatności do krów taki wnioskujący rolnik, który faktu posiadania zwierząt nie jest w stanie potwierdzić wpisem do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Zasada ta dotyczy również rolnika będącego współposiadaczem zwierząt, z tym, że w tym przypadku konieczne jest spełnienie wymagań wynikających z art. 7 ust. 7 ustawy, zgodnie z którym "w przypadku gdy działka lub zwierzę, o którym mowa w ust. 2b pkt 2, w dniu 31 maja danego roku jest przedmiotem współposiadania, płatności obszarowe lub płatność do krów i owiec przysługują temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy".
Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (t.j.: Dz.U. z 2008 r. Nr 204, poz. 1281 z późn. zm.) w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych gromadzi się dane dotyczące dostawców oraz - w odniesieniu do bydła i świń dane dotyczące: a) posiadaczy zwierząt gospodarskich, b) zwierząt gospodarskich, c) siedzib stad. Jedną z obligatoryjnych informacji zawartych w rejestrze jest zatem informacja o posiadaczu zwierząt gospodarskich.
W ocenie Sądu dokonana przez organy wykładnia art. 7 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest zatem prawidłowa.
W tym stanie rzeczy, gdy dodatkowo skarżąca nie kwestionuje faktu, że krowy objęte wnioskiem o płatność nie były wykazane w rejestrze jako należące do skarżącej, odmowa płatności do krów i nałożenie sankcji były uzasadnione. Okoliczność współposiadania przez skarżącą krów nie może mieć w sprawie znaczenia w sytuacji, gdy ponad wszelką wątpliwość fakt ten nie wynika z rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych (wypis w aktach sprawy). Podkreślić należy, że przesłanką uzyskania płatności jest nie tylko sama okoliczność posiadania lub współposiadania zwierząt, lecz również fakt potwierdzenia tego stanu rzeczy wpisem do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych prowadzonego na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Sąd nie stwierdzając wadliwości zaskarżonej decyzji w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego nie kontrolował wcześniejszych aktów podjętych w granicach tej sprawy, gdyż nie było to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j.: Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło