III SA/Kr 50/12

WyrokWSA w Krakowie2012-11-15

Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Dorota Dąbek, Tadeusz Wołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy (wójt, burmistrz, prezydent miasta) jest uprawniony do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, gdy wystąpiły przesłanki do zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, czy też organem właściwym do wydania takiej decyzji jest wyłącznie marszałek województwa?
Ratio decidendi
Organ właściwy (wójt, burmistrz, prezydent miasta) jest zobligowany do uchylenia decyzji przyznającej świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego UE/EOG, jeśli marszałek województwa ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organem właściwym do wydania decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych od tego dnia jest wyłącznie marszałek województwa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylającej w części decyzję Burmistrza przyznającą J. R. zasiłek rodzinny. Przyczyną uchylenia było zatrudnienie męża skarżącej w Niemczech w okresie od marca do lipca 2006 r., co skutkowało koniecznością zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Skarżąca kwestionowała prawidłowość uchylenia decyzji, wskazując na trudną sytuację finansową i brak pobierania zasiłku przez męża w Niemczech. Sąd badał prawidłowość zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych skargę oddala Burmistrz decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] przyznał J. R. świadczenie w formie zasiłku rodzinnego - 43.00 zł miesięcznie na okres od 2005-09-01 do 2006-08-31 na dziecko M. R. ur. 2000-03-04, na podstawie art. 1 ust. 2, ust. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 9, art. 24 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3a, art. 25 ust. 1, art. 26 ust. 1, ust. 2, art. 28 ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Burmistrz decyzją z dnia [...] 2007 r. nr [...] - uchylił w całości od dnia 1 kwietnia 2006r. decyzję z dnia [...] 2005r. nr [...] - na podstawie art. 6 ust. 1, art. 20, art. 23a ust. 5, art. 32, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 27 lipca 2007 r. J. R. złożyła oświadczenie, iż jej mąż D. R. w okresie od 13 marca 2006 r. do 12 lipca 2006 r. był zatrudniony u pracodawcy niemieckiego. Od wynagrodzenia odprowadzono podatek i składki emerytalne i rentowe na terenie Niemiec. W piśmie z dnia 20 lipca 2007r., organ zwrócił się do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z prośbą o ustalenie czy w ww. sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wpłynęło pismo ROPS z dnia 6 września 2007r. informujące, że w sprawie zachodziła koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego (jeżeli składki na ubezpieczenie społeczne z żadnego tytułu nie były odprowadzane w Polsce), a tym samym organem właściwym do ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych był ROPS. W dniu 4 października 2007 r. J. R. złożyła oświadczenie, że w okresie wykonywania przez D. R. legalnej pracy na terenie Niemiec, na terenie Polski nie odprowadzano składek na ubezpieczenie społeczne z żadnego tytułu. Organ przytoczył treść art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych na podstawie którego orzekł jak w sentencji. J. R. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Wniosła o jej uchylenie w całości albo ograniczenie do 4 miesięcy, bo tyle pracował mąż za granicą. Podniosła, że w czasie wyjazdu męża do pracy w Niemczech nie znała przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oboje z mężem byli przekonani, że pomiędzy Niemcami i Polską występują rozliczenia i potrącone od wynagrodzenia męża składki będą rozliczone z odpowiednimi urzędami w Polsce. Podniosła, że zasiłek rodzinny na dzieci został odebrany już za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. na syna M. (przyznany decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...]) i od 1 listopada 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. na syna J., podczas gdy podstawą przyznania zasiłku na ten okres były dochody rodziny za 2004 r. Zdaniem skarżącej, uchylenie w całości decyzji jest krzywdzące, ponieważ zarobek w Niemczech był jedynym dochodem rodziny w 2006 r. Wynagrodzenie wyniosło 850 euro brutto, 665 euro netto miesięcznie, w okresie od 13 marca 2006 r. do 12 lipca 2006 r. co daje średnio 213 zł na członka rodziny miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 października 2011 r. nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "K.p.a.", w związku z art. 21 ust.1, art. 23a ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.) dalej "u.ś.r.": 1. uchyliło decyzję z dnia [...] 2007 r. znak [...] w części dotyczącej daty od której uchyla się decyzję z dnia [...] 2005 r., znak: [...] przyznającą J. R. świadczenia rodzinne; i w tym zakresie orzekło o uchyleniu od dnia 13 marca 2006r. decyzji z dnia [...] 2005 r., nr [...] przyznającej J. R. świadczenia rodzinne na dziecko – M. R., 2. pozostałym zakresie Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art.1 ust.2 i ust. 3 u.ś.r. i wskazało, że zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz postępowanie w tych sprawach prowadzi - zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 u.ś.r. - organ właściwy, czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 3 pkt 11 u.ś.r.). Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 21 ust. 1 wskazuje również samorząd województwa, jako podmiot właściwy do realizowania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych i wydania decyzji w sprawach w celu realizacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy: 1) pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego; 2) wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Wymieniona powyżej koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego pozwala na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania. Dotyczy, zatem osób, które pracowały poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, czy też Europejskiego Obszaru Gospodarczego i w tym państwie podlegały ubezpieczeniu społecznemu. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że mąż strony – D. R. w okresie od dnia 13 marca 2006r. do dnia 12 lipca 2006r. był zatrudniony poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej na terenie Republiki Federalnej Niemiec w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zaistniały stan rzeczy obligował organ l instancji do zastosowania procedury przewidzianej w art. 23a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ l instancji zgodnie z art. 23a ust. 2 u.ś.r. wystąpił do Marszałka Województwa o ustalenie, czy fakt, że mąż skarżącej D. R. w okresie od dnia 13 marca 2006r. do dnia 12 lipca 2006r. był zatrudniony poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej na terenie Republiki Federalnej Niemiec, powoduje, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ustalenia Marszałka Województwa czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, (a więc czy w danej sprawie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie prawa wspólnotowego oraz ustawodawstwa innego państwa), czy też sprawę należy rozstrzygnąć opierając się wyłącznie na przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 23a ust. 3 u.ś.r.), uruchamiają dalszą procedurę, o czym jest mowa w kolejnych przepisach art. 23a ust. 4-6 u.ś.r. W piśmie z dnia 6 września 2007r., znak: [...] sporządzonym przez Starszego Referenta ds. koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej działającego z upoważnienia Marszałka Województwa poinformowano, że we wskazanym wyżej okresie D. R. podlegał ustawodawstwu państwa zatrudnienia. Zestawienie ustalonego stanu faktycznego oraz normy zawartej w art. 21 ust. 1 u.ś.r. wykazuje, że Burmistrz w okresie od dnia 13 marca 2006r. do dnia 12 lipca 2006r. tj. w okresie trwania zatrudnienia męża strony w Niemczech, nie był organem właściwym do ustalenia prawa J. R. do świadczeń rodzinnych. W okresie tym istniały przesłanki do załatwienia spraw dotyczących przyznania świadczeń rodzinnych J. R. przez samorząd województwa w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że w sprawie istniała konieczność wzruszenia decyzji z dnia 31 sierpnia 2005r. przyznającej stronie zasiłek rodzinny, na okres od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r, na mocy przepisów szczególnych, o czym stanowi art. 163 K.p.a. - tj. w związku z zaistnieniem konieczności zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co przewiduje art. 23a ust. 5 u.ś.r. Kolegium podkreśliło, że decyzja, którą podjął organ l instancji nie jest decyzją uznaniową - organ administracji publicznej nie działał w sferze swobodnego uznania. Przesłanki jej wydania są, bowiem ściśle określone w art. 23a ust. 5 u.ś.r. W przepisie tym stanowi się: 'W przypadku, gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ l instancji był, więc zobligowany regulacją zawartą w art. 23a ust. 5 u.ś.r. do wydania decyzji uchylającej. Istotne jest też to, że podstawą (dowodem) - zarówno, jeśli chodzi o stwierdzenie faktu podlegania osoby ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jak i określenie początku okresu (daty) podlegania temu ustawodawstwu - jest informacja marszałka województwa dotycząca tych kwestii (w sprawie informacja z dnia 6 września 2007r., znak: [...]). W związku z tym organ właściwy związany był ustaleniami zawartymi w tej informacji i nie dokonywał odnośnie tych kwestii ustaleń we własnym zakresie. Kolegium zauważyło również, że ustawodawca przy określaniu daty, od której podlega uchyleniu decyzja przyznająca świadczenia, posłużył się sformułowaniem "od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa..."., a zatem od momentu legalnego jej zatrudnienie w tym państwie. Zatem, zgodnie z informacją otrzymaną od Marszałka Województwa, organ l instancji winien był uchylić własną decyzję od dnia 13 marca 2006r. a nie jak to orzekł organ w zaskarżonej decyzji od dnia 1 kwietnia 2006r. Organem właściwym do wydania decyzji określającej prawo strony do świadczeń rodzinnych w okresie od 13 marca 2006r. jest wyłącznie marszałek województwa, który w oparciu o art. 23a ust. 6 u.ś.r. rozstrzyga - zgodnie z art. 21 - o świadczeniach rodzinnych od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Podniesione przez skarżącą okoliczności, w tym wielkość uzyskanego wynagrodzenia przez męża w czasie, gdy pracował na terenie państwa niemieckiego, będą mogły być brane pod uwagę przez Marszałka Województwa w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji zgodnie z art. 23a ust. 6 u.ś.r. Organ ten winien także zbadać, jakie w ogóle świadczenia przysługiwały ojcu dzieci w Republice Federalnej Niemiec i czy pokrywają się one z zasiłkiem rodzinnym oraz dodatkami do zasiłku rodzinnego otrzymywanymi przez stronę na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Kolegium w sprawie, decyzja organu l instancji prawidłowo stanowi o uchyleniu decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego, przy czym decyzję tę należało konwalidować w części określenia daty, od której to uchylenie ma nastąpić i wskazać, iż uchylenie to następuje od daty wskazanej w informacji Marszałka Województwa, jako daty zaistnienia – w myśl przepisów prawa wspólnotowego- uprawnienia do świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa innego państwa. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 646/09 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1225/10. Lex 750612. J. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 października 2011 r. nr [...]. Skarżącą zarzuciła decyzji, że brak jest w niej informacji o odsetkach jak i o tym, czy będą w ogóle liczone, a jeżeli tak to od jakiego okresu. Kwestia ta jest dla strony bardzo istotna, bo znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Podniosła, że sprawa nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego na dzieci M. i J. ciągnie się od 19 października 2007r. tj. od dnia gdy otrzymała decyzje z MOPS nr [...] i nr [...]. Oświadczyła, że mąż nie pobierał zasiłku na dzieci w Niemczech. Zarzuciła, że pozbawiono ją zasiłków także za okres, gdy mąż już nie pracował, to jest od 12 lipca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. Zarzuciła również, że sprawa odwołania z 5 listopada 2007 r. trwała długo, bo aż do 24 października 2011 r. W związku z tym wniosła o zaniechanie obciążenia jej odsetkami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skarżącej Kolegium stwierdziło, że przed Kolegium nie toczyło się postępowanie o nienależnie pobrane świadczenia rodzinne przez J. R. za okres, gdy strona pobierała świadczenia rodzinne przyznane przez Kierownika MOPS, a w sprawie miały zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Kolegium nie tylko nie jest organem właściwym do ustalenia i dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jak i nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji określającej zwrot takiego świadczenia albowiem zgodnie z art. 23a ust. 9 u.ś.r. to marszałek województwa ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sąd – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi. Istota sporu sprawy sprowadza się do oceny właściwego zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz prawidłowości zastosowania art. 23a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.". Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację organów orzekających w niniejszej sprawie odnośnie prawidłowości zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz ww. art. 23a u.ś.r. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.ś.r., świadczenia rodzinne przysługują: 1) obywatelom polskim; 2) cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego; 3) cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175, z późn. zm.), zgody na pobyt tolerowany lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy, jeżeli zamieszkują łącznie z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei ust. 3 wskazanego przepisu stanowi, że świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne. Zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz postępowanie w tych sprawach prowadzi - zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 powołanej ustawy - organ właściwy, czyli wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie (art. 3 pkt 11 u.ś.r.). Ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 21 ust. 1 wskazuje również samorząd województwa, jako podmiot właściwy do realizowania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych i wydania decyzji w sprawach w celu realizacji zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Do zadań tych należy: 1) pełnienie funkcji instytucji właściwej w związku z udziałem Rzeczypospolitej Polskiej w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego; 2) wydawanie decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych realizowanych w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Wymieniona powyżej koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego pozwala na wyeliminowanie skutków podlegania różnym systemom zabezpieczenia społecznego różnych państw, przede wszystkim w związku ze zmianami miejsca pobytu lub zamieszkania. Dotyczy, zatem osób, które pracowały poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, czy też Europejskiego Obszaru Gospodarczego i w tym państwie podlegały ubezpieczeniu społecznemu. Burmistrz decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] przyznał J. R. świadczenie w formie zasiłku rodzinnego - 43.00 zł miesięcznie na okres od 2005-09-01 do 2006-08-31 na dziecko M. R. ur. 2000-03-04. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że mąż skarżącej – D. R. w okresie od dnia 13 marca 2006r. do dnia 12 lipca 2006r. był zatrudniony poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej na terenie Republiki Federalnej Niemiec w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Zaistniały stan rzeczy obligował organ l instancji do zastosowania procedury przewidzianej w art. 23a u.ś.r., który stanowi: - ust. 2. W przypadku wyjazdu członka rodziny do państwa, o którym mowa w ust. 1, po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; - ust. 2a. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się w przypadku wyjazdu lub pobytu turystycznego, leczniczego lub związanego z podjęciem przez dziecko kształcenia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. - ust. 3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, marszałek województwa ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. - ust. 4. W przypadku, gdy marszałek województwa w sytuacji, o której mowa w ust. 1, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wydaje decyzję zgodnie z art. 21. - ust. 5. W przypadku, gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. - ust. 6. W przypadku, o którym mowa w ust. 5, marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. - ust. 7. W przypadku, gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego: 1 )przekazuje sprawę organowi właściwemu w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych - w przypadku, o którym mowa w ust. 1; 2) informuje o tym fakcie organ właściwy - w przypadku, o którym mowa w ust. 2. - ust. 8. Organ właściwy w przypadku, o którym mowa w ust. 7 pkt 1, ustala prawo do świadczeń rodzinnych od miesiąca złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1. - ust. 9. Marszałek województwa ustala i dochodzi zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sprawach, w których mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Przepis art. 30 stosuje się odpowiednio. - ust. 10. W przypadku zwrotu przez instytucję państwa, o którym mowa w ust. 1, nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych zgodnie z przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, marszałek województwa może umorzyć pozostałą kwotę nienależnie pobranych świadczeń łącznie z ustawowymi odsetkami w całości lub w części, w szczególności, jeśli pozostała kwota wynika z różnicy kursowej. Organ l instancji zgodnie z art. 23a ust. 2 u.ś.r. wystąpił do Marszałka Województwa o ustalenie, czy fakt, że mąż skarżącej D. R. w okresie od dnia 13 marca 2006r. do dnia 12 lipca 2006r. był zatrudniony poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej na terenie Republiki Federalnej Niemiec, powoduje, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Ustalenia Marszałka Województwa czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, (a więc czy w danej sprawie występują okoliczności uzasadniające zastosowanie prawa wspólnotowego oraz ustawodawstwa innego państwa), czy też sprawę należy rozstrzygnąć opierając się wyłącznie na przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 23a ust. 3 u.ś.r.), uruchamiają dalszą procedurę, o czym jest mowa w kolejnych przepisach art. 23a ust. 4-6 u.ś.r. W piśmie z dnia 6 września 2007r., znak: [...] sporządzonym przez Starszego Referenta ds. koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej działającego z upoważnienia Marszałka Województwa poinformowano, że we wskazanym wyżej okresie D. R. podlegał ustawodawstwu państwa zatrudnienia. Zestawienie prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego oraz normy zawartej w art. 21 ust. 1 u.ś.r., (która, wskazuje samorząd województwa, jako podmiot właściwy do realizowania zadań z zakresu świadczeń rodzinnych i wydania decyzji w tych sprawach, w których zachodzi koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego) wykazuje, że Burmistrz w okresie od dnia 13 marca 2006r. do dnia 12 lipca 2006r. tj. w okresie trwania zatrudnienia męża strony w Niemczech, nie był organem właściwym do ustalenia prawa J. R. do świadczeń rodzinnych. W okresie tym istniały przesłanki do załatwienia spraw dotyczących przyznania świadczeń rodzinnych dla J. R. przez samorząd województwa w związku z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego. Wobec powyższego trafnie w ocenie Sądu, organ II instancji w zaskarżonej decyzji stwierdził, że w sprawie istniała konieczność wzruszenia decyzji z dnia [...] 2005r. przyznającej skarżącej zasiłek rodzinny, na okres od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r, na mocy przepisów szczególnych, o czym stanowi art. 163 K.p.a. - tj. w związku z zaistnieniem konieczności zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co przewiduje art. 23a ust. 5 u.ś.r. Zasadnie też organ II instancji podkreślił, że decyzja o wzruszeniu decyzji z dnia [...] 2005r., którą podjął organ l instancji nie jest decyzją uznaniową - podejmując ją organ administracji publicznej nie działał w sferze swobodnego uznania. Przesłanki jej wydania są, bowiem ściśle określone przepisem art. 23a ust. 5 u.ś.r. Organ l instancji był, więc zobligowany wskazaną regulacją do wydania decyzji uchylającej. Istotne jest też to, że podstawą (dowodem) - zarówno, jeśli chodzi o stwierdzenie faktu podlegania osoby ustawodawstwu państwa, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, jak i określenie początku okresu (daty) podlegania temuż ustawodawstwu - jest informacja marszałka województwa dotycząca tych kwestii (w przedmiotowej sprawie ww. informacja z dnia 6 września 2007r., znak: [...] sporządzona przez Starszego Referenta ds. koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej działającego z upoważnienia Marszałka Województwa). W związku z tym organ właściwy związany był ustaleniami zawartymi w tej informacji i nie dokonywał odnośnie tych kwestii ustaleń we własnym zakresie. Trafnie organ II instancji zauważył również, że ustawodawca przy określaniu daty, od której podlega uchyleniu decyzja przyznająca świadczenia, posłużył się sformułowaniem "od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa..."., a zatem od momentu legalnego jej zatrudnienie w tym państwie. Zatem, zgodnie z informacją Marszałka Województwa, organ l instancji winien był uchylić własną decyzję od dnia 13 marca 2006r. a nie jak to orzekł organ w zaskarżonej decyzji od dnia 1 kwietnia 2006r. Organem właściwym do wydania decyzji określającej prawo strony do świadczeń rodzinnych w okresie od 13 marca 2006r. jest w sprawie wyłącznie marszałek województwa, który w oparciu o art. 23a ust. 6 u.ś.r. rozstrzyga - zgodnie z art. 21 - o świadczeniach rodzinnych od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W ocenie Sądu prawidłowo, zatem Kolegium uznało, że w sprawie, decyzja organu l instancji prawidłowo stanowi o uchyleniu decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego, przy czym decyzję tę należało konwalidować w części określenia daty, od której to uchylenie ma nastąpić i wskazać, iż uchylenie to następuje od daty wskazanej w informacji Marszałka Województwa, jako daty zaistnienia – w myśl przepisów prawa wspólnotowego- uprawnienia do świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa innego państwa. Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło