III SA/Kr 500/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-11-06
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 §1 pkt 1 lit. a PPSA i czy sąd może ustanowić dla niej adwokata, nawet jeśli postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów zostało umorzone?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że strona skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia na mocy art. 239 §1 pkt 1 lit. a PPSA w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Jednocześnie, sąd ustanowił dla wnioskodawcy adwokata, uznając, że sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 PPSA w związku z art. 245 §3 PPSA.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. N. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawca opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i brak majątku. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. umorzenie postępowania w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowienie dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Podał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Oprócz 9 metrowego pokoju, nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Dochody swego gospodarstwa domowego szacuje na kwotę 520 zł miesięcznie.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował ciężką sytuację materialną. Wskazał że obciążają go alimenty, opłaty za media i konieczność zakupu żywności.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Sytuacja taka pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący jest osobą biedną w potocznym tego słowa znaczeniu. Nie posiada bowiem w zasadzie żadnego majątku a z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług dochód jakie deklaruje z trudem wystarcza nawet na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych.
Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło