III SA/Kr 501/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie z dnia 19 listopada 2024 r. nr 8/2024/ZSK w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: odrzucić skargę W skardze z 10 stycznia 2026 r., skierowanej przez K. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wskazał, że: "Zaskarżam czynność - akt administracyjny komendanta powiatowego Policji w Krakowie z dnia 19 listopada 2024 roku tytułowaną postanowienie numer 8/2024/ZSK (...) albowiem jest to inna czynność prawna niż postanowienie określone i wymagalne w razie odmowy wydania jakiegokolwiek zaświadczenia, czy zaświadczenia żądanej treści i w tym zakresie wnoszę o stwierdzenie orzeczeniem sądowo administracyjnym, iż: - przedmiotowa czynność w formie aktu administracyjnego jest inną czynnością prawną niż postanowienie określone art. 219 ustawy kodeks postępowania administracyjnego - czynność jest bezskuteczną jako stanowiącą, czy mająca stanowić doprowadzenie do załatwienia wniosku o wydanie zaświadczenia zgodnie, na podstawie i w zakresie wiążących przepisów działu VII ustawy kod postępowania administracyjnego, nie dopuszczających woli adresata wniosku czy wydać, czy też jakiekolwiek zaświadczenie, czy zaświadczenie żądanej treści - czynność prawnie wadliwą, wobec niedopuszczalnego przyjęcia w zakresie wniosku o wydanie zaświadczenia sprawy jurysdykcyjnej, a w tym zakresie niedopuszczalnego przyjęcia, iż zastosowanie posiada art. 104 tej ustawy, a z odesłania z art. 104 kpa do art. 219, organ jest upoważniony orzekać wolą zastrzeżoną wyłącznie dla decyzji, tylko w formie postanowienia, co jest oczywiście sprzeczne z normami ustawy kodeks postępowania administracyjnego". Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniem z 19 listopada 2024 Komendant Powiatowy Policji w Krakowie odmówił skarżącemu wydania zaświadczenia, o które wnioskował 15 listopada 2024 r. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) – dalej jako: p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Mając zatem na uwadze treść przywołanego wyżej art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wskazać należy, że jedną z podstawowych przesłanek dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli w danym postępowaniu służyły one stronie. Oznacza to, że w przypadku, w którym przedmiotem kontroli sądu ma być postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy postanowienie to jest ostateczne w toku instancji, w tym czy zostało ono wydane na skutek wniesionego od niego zażalenia. Stosownie bowiem do treści art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Powyższe regulacje uwzględniają zatem obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą organ odwoławczy ponownie rozpoznaje i rozstrzyga w sposób merytoryczny daną sprawę załatwioną przez organ I instancji, a nie jedynie kontroluje prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji. Jednocześnie w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn, niż określone w pkt 1-5a tego paragrafu, wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niedopuszczalność skargi z innych przyczyn o jakich stanowi art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. obejmuje m.in. przypadki, gdy w danej sprawie nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 1913/09, LEX nr 586993). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący uczynił przedmiotem swojej skargi postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie z 19 listopada 2024 r. wydane w pierwszej instancji, od którego – zgodnie z art. 219 w zw. z art. 141 § 1 k.p.a. – służyło stronie zażalenie do organu wyższego stopnia, którym w przedmiotowej sprawie był Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie. Przedmiotowe postanowienie zawierało w tym zakresie stosowne pouczenie o prawie, sposobie i terminie wniesienia zażalenia do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie. Oznacza to więc, że dopiero wniesienie zażalenia od ww. postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie i jego rozpatrzenie – stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. – otworzyłoby skarżącemu drogę do skutecznego wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego, której przedmiotem byłoby postanowienie organu II instancji wydane w następstwie rozpatrzenia wniesionego przez niego zażalenia. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł wprawdzie zażalenie od ww. postanowienia Komendanta Powiatowego Policji w Krakowie, które zostało rozpatrzone przez Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie postanowieniem z 27 grudnia 2024 r., nie oznacza to jednak, że sama czynność wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie organu I instancji wypełniała dyspozycję art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. i czyniła skargę na postanowienie organu I instancji dopuszczalną. Podkreślić bowiem jeszcze raz należy, że skarga jest niedopuszczalna m.in., jeżeli skarżący nie wniesie zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu administracyjnego postanowienie organu I instancji, ale także wówczas, gdy już po wyczerpaniu przysługujących mu w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia (w tym wniesieniu zażalenia) złoży skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Sądy administracyjne nie są bowiem powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych I instancji, gdyż takie ich działanie naruszałoby ww. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 424/19, LEX nr 2689419). Dlatego też, z uwagi na wskazane powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.