III SA/Kr 505/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia wynikającego z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidocznił, że nie ma nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacował na kwotę 500 zł z prac dorywczych. Uzasadniając swoje starania podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Powiada, że jest osobą niepełnosprawną, nie ma stałej pracy, jest bezdomny, utrzymuje się z prac dorywczych częściowo płatnych w naturze. Swoje dochody przeznacza na pożywienie i ewentualnie odzież. Nie ma mieszkania. Sypia w różnych miejscach. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący jest rozwiedziony i orzeczono w stosunku do niego eksmisję z dotychczasowego mieszkania (wide wyrok SO z 26.10.04 r. sygn. akt. [...]) obciążają go alimenty (vide: wyrok zaoczny SR z 18.08.04 r. sygn. akt. [...]), prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne (vide: pismo Komornika z 4.01.11 r. dot. sprawy o sygn. akt. [...]). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi jest orzeczona przez organy odmowa umorzenia zadłużenia wynikającego z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych a jednocześnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym niniejszą sprawę opatrzono ostatecznie symbolem "6329" (vide: zarządzenie z 05.05.2011 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Obrazuje, że skarżący nie należy do zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez stałego miejsca zamieszkania, utrzymującą się z niskopłatnych prac dorywczych, zadłużoną, bez oszczędności i przedmiotów wartościowych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych oraz pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący aktualnie nie jest w stanie ich ponieść. Biorąc powyższe pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.