III SA/Kr 507/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go z wpisu od skargi, II. w pozostałej części wniosek oddalić. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ponieważ spółka w której jest zatrudniony znajduje się w upadłości od niemal dwóch lat nie otrzymuje wynagrodzenia. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń wyjaśnił, że w domu przy ul. [...] w K. zamieszkuje na zasadzie użyczenia. Ponieważ dom ten jest własnością jego matki, nie ponosi żadnych odpłatności czynszowych, wydatków na prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości, telefon, RTV i nie ma też z tego tytułu żadnego zadłużenia. W okresie ostatnich dwóch lat nie korzystał z pomocy społecznej. Do stycznia 2008 r. zył bowiem z zaoszczędzonych w ubiegłych latach środków finansowych. Od stycznia br. korzysta natomiast ze wsparcia finansowego matki, która udzieliła mu łącznej pomocy finansowej w łącznej kwocie 1.800 zł na dowód czego przedkłada jej pisemne oświadczenie. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że otrzymane od matki pieniądze przeznaczył w całości na bieżące potrzeby życiowe. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych które obejmuje zwolnienie od opłat sadowych i wydatków (art. 241 ppsa w zw. z art. 245 §3 ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy (art. 243 ppsa) powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach. Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu (referendarza), że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest norma zawarta w przepisie art. 255 ppsa. Wynika z niej, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub wzbudzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Odnosząc poczynione uwagi do realiów rozstrzyganego przypadku należy stwierdzić, że skarżący złożył wymagane oświadczenia. Ponieważ na wezwanie udzielił dodatkowych wyjaśnień, które w tym zakresie są spójne oraz logiczne a dla wykazania swych twierdzeń przedłożył pisemne oświadczenia matki o wysokości udzielonego mu wsparcia oświadczenia skarżącego są wystarczające dla oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Te na chwilę obecną, przy braku bieżących dochodów skarżący są znikome. Toteż mając powyższe na uwadze i uznając za priorytet gwarantowane stronie konstytucją prawo do sadu należało skarżącemu udzielić pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ jednak sąd (referendarz) nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy. (tak. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) przyznano skarżącemu prawo pomocy ale nie jak tego chciał poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości a tylko z wpisu od skargi. Skarżący nie wskazał bowiem na żadne powody, które obiektywnie uniemożliwiałyby mu podjęcie innego zatrudnienia u pracodawcy, który nie boryka się z takimi problemami jak upadły. Nie zamykając więc skarżącemu drogi do sądu na obecnym etapie należy na nim wymóc stosowną zapobiegliwość aby przez zintensyfikowanie swoich działań zarobkowych był w stanie poczynić stosowne oszczędności (por. także postan. SN z 24 lipca 1980 r. I CZ 99/80, LEX nr 8272) o ile nie zgodzi się z rozstrzygnięciem wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.