III SA/Kr 508/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką, wnuczką i synem. Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 77 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Opisując stan majątkowy osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym podał, że do córki należy 14 letni samochód Seat Ibiza a do syna 13 letni samochód tej samej marki. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 6160 zł wyjaśniając że składa się na to 1600 zł jego emerytury, 860 zł świadczenia przedemerytalnego żony, 1600 zł zasiłku macierzyńskiego córki. Resztą stanowi wynagrodzenie syna z umowy o pracę. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest po ciężkiej operacji kończyny dolnej i po wstawieniu bajpasów. Z tego tytułu wydaje na leki i dojazdy do specjalistów w K. Żona także leczy się na choroby przewlekłe tj. chorobę serca i kończyny dolnej. Wszystko to powoduje, że sytuacja jest ciężka i po opłaceniu wszystkiego zostaje niewiele na życie. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał, że na utrzymanie mieszkania przeznacza 819 zł, na lekarstwa i leki 350 zł. Nadmienił, że roczne koszty opału należy liczyć na 3000 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6200" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa dotycząca choroby zawodowej. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jego jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swoją sytuację. Z oświadczenia tego wynika co prawda że łączny dochód gospodarstwa domowego można co prawda liczyć na 6160 zł, jak we wszystkim należy jednak zachować odpowiednią relację proporcjonalności. W konsekwencji nie można tracić z pola widzenia, że dochody skarżącego i małżonki to raptem tylko 2460 zł (emerytura skarżącego i świadczenie przedemerytalne żony). Resztę stanowią zarobki syna i zasiłek macierzyński córki, która ma na wychowaniu dziecko (wnuczkę skarżącego). Przyjęcie takiej perspektywy zmienia w istotny sposób optykę postrzegania realnych możliwości płatniczych skarżącego, uwiarygadniając jednocześnie tę cześć jego wyjaśnień, gdzie powiada że znajduje się w ciężkiej sytuacji i że po opłaceniu stałych wydatków zostaje mu niewiele na życie. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany dom także nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem potencjalnie posiada określoną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju albowiem godziłby one w podstawy egzystencji tej rodziny. Należące do dzieci skarżącego kilkunastoletnie samochody przedstawiają z kolei znikomą wartość rynkową.. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. i. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.