III SA/Kr 509/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2007 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 31 marca 2006 r Nr : [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego l stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2006 r Nr : [...] II określa , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] .12.2005r. przyznał Z. F. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie, na okres sześciu miesięcy począwszy od 1 stycznia 2006 r. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art.2, art.3, art.4, art.5, art.6, art.7, art.8, art.21 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 póz.734 - z późn. zmianami); §2, §3, §4, §5 rozporządzenia Rady Ministrów z 28.12.2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 156 poz.1817 - z późn. zmianami) oraz na podstawie art.104, art.107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98 póz. 1071 z późn. zmianami). Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] .01.2006 r. [...] na podstawie art. 113 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z urzędu sprostował oczywistą omyłkę zawartą w decyzji nr [...] z dnia [...] .12.2005r. w ten sposób, iż omyłkowo wpisaną w wierszu 3 rozstrzygnięcia ww. decyzji datę przyznania świadczenia podaną jako: " od dnia [...].01.2006 r.," sprostował na datę: " od dnia [...].12.2005r." W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] .12.2005r. przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy, na okres sześciu miesięcy począwszy od [...] stycznia 2006r. W myśl art. 7 ust 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, wniosek o przyznanie świadczenia wpłynął do Urzędu Miasta [...] w dniu [...] .11.2005 r., zatem uprawnienie do otrzymania dodatku przysługuje od dnia [...] grudnia 2005 r. do dnia [...] maja 2006 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności postanowiono o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w treści ww. decyzji. Od powyższej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].12.2005r. odwołał się Z. F.. W uzasadnieniu odwołania zarzucił, że komplet dokumentacji złożył w dniu [...].11.2005 r. na ręce pracownika socjalnego, ponieważ stan jego zdrowia nie pozwala mu na osobiste załatwienie sprawy. Dokumenty zostały przekazane do Urzędu Miasta [...] w grudniu i dlatego organ przyznał dodatek mieszkaniowy od dnia [...].01.2006 r. Skarżący podniósł, że czuje się pokrzywdzony działaniem organu l instancji, albowiem nie otrzymał dodatku w listopadzie i grudniu 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31.03.2006 r. Kol. Odw. [...] , po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt. 1, ust.4, art. 6 ust. 7, ust. 10, art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, § 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz art. 138 §1 pkt. 1 kpa. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Funkcją dodatku mieszkaniowego jest przyznanie uprawnionym osobom środków niezbędnych na pokrycie należności z tytułu zamieszkiwania w określonym lokalu mieszkalnym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa-w ust. 3-6 poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek w związku z zajmowaniem lokalu /wydatkami tymi są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego/, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. W konsekwencji nie mają wpływu na obliczenie wysokości wydatków na lokal mieszkalny wydatki o innym charakterze /np. wydatki na lekarstwa, żywność/. Wydatkami, o których mowa w ust. 3 art. 6 cyt. ustawy, są: czynsz, opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na koszty związane z ; nieruchomością wspólną, świadczenia związane z eksploatacją domów jednorodzinnych i inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów. Organ l instancji rozpatrując przedmiotową sprawę przyjął do obliczenia należnego dodatku kwotę dochodu w wysokości [...] zł. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dochód ustalany jest jako średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku Zatem w przedmiotowej sprawie organ l instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość dochodu Wnioskodawcy. Kwota wydatków na przedmiotowe mieszkanie wynosi [...] zł - łączna kwota poniesionych wydatków z uwzględnieniem ryczałtu za brak instalacji ciepłej wody w wysokość [...]zł. Obliczenie kwoty przysługującego dodatku mieszkaniowego zostało przeprowadzone prawidłowo. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skarżącemu przysługuje dodatek mieszkaniowy, gdy średni miesięczny dochód w gospodarstwie jednoosobowym w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% najniższej emerytury j. kwoty [...] zł. Dochód skarżącego w wysokości [...] zł nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego. Ponadto mieszkanie skarżącego nie posiada centralnie dostarczanej ciepłej wody. Kwota wydatków ponoszonych przez skarżącego na przedmiotowe mieszkanie składa się z kwoty [...] zł oraz kwoty ryczałtu z tytułu braku wyposażenia lokalu w ciepłą wodę. Ryczałt za brak instalacji ciepłej wody wynosi [...] zł/1 osoba x 0,40 zł (cena 1 kWh) x 20kWh = [...]zł / § 2 i § 3 cyt rozporządzenia). Kwota wydatków wynosi, więc [...]zł. Do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się 90% ponoszonych wydatków, a zatem [...] zł [...] zł x 90%/ Powierzchnia użytkowa mieszkania (42,16m2) jest większa od powierzchni normatywnej, która zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynosi 35 m2 dla gospodarstwa jednoosobowego. Dlatego wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami na powierzchnię normatywną danego lokalu, a wydatkami poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów w przypadku gospodarstwa jednoosobowego. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię - ([...]zł: 42,16 m2) x 35 m2 = [...]zł. W przedmiotowej sprawie 15 % dochodów wynosi [...] zł ( 15 % z [...] zł). Uzyskana kwota [...] zł ([...] - [...] zł = [...] zł) stanowi wysokość obliczonego dodatku; mieszkaniowego. Jednakże zgodnie z art. 6 ust. 10 wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem nie może przekraczać 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zatem wysokość dodatku mieszkaniowego w przedmiotowej sprawie nie może przekraczać kwoty [...] zł ([...]zł x70%). Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego (art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Ryczałt w przedmiotowej sprawie wynosić będzie [...] zł /([...] zł x [...] zł) [...]zł = [...] zł/. Kwota dodatku mieszkaniowego wraz z ryczałtem wynosi w przedmiotowe sprawie [...]zł. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu a dotyczącego okresu na Który organ I instancji przyznał dodatek mieszkaniowy, Kolegium wyjaśniło, ze dodatek mieszkaniowy przyznaje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku (art 7 ust 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). W przedmiotowej sprawie wniosek został złożony przez Z. F. w dniu [...] .11.2005 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej Filia Nr [...] co wynika z prezentaty na wniosku. Zatem należy stwierdzić, iż organ l instancji prawidłowo przyznał świadczenie od dnia 1 grudnia 2005 r. na okres 6-ciu miesięcy. Z. F. wnosił o przyznanie dodatku od miesiąca listopada, a uzasadniał to tym, że w listopadzie nie !otrzymywał już dodatku mieszkaniowego, natomiast ze względu na stan zdrowia nie mógł złożyć lwniosku wcześniej. Kolegium wyjaśniło, że zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określone są w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. Przepis art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest przepisem prawa materialnego i nie zakreśla terminu do złożenia wniosku, ale zasadę, że dodatek przyznaje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po dacie złożenia wniosku. Kiedy osoba wystąpi z wnioskiem o przyznanie świadczenia nie jest uregulowane przepisami ustawy. Organ nie ma możliwości przyznania dodatku mieszkaniowego w innym okresie niż wskazanym przepisami prawa. Decyzje w sprawach przyznawania dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego, to znaczy, możliwość i zarazem obowiązek przyznania dodatku, jak również jego wysokość zależy tylko od spełnienia warunków w zakresie wysokości dochodu, liczby osób zamieszkujących dany lokal oraz wydatków mieszkaniowych. Z. F. złożył skargę na powyższą decyzje SKO podnosząc, że jego odwołanie od decyzji nie powinno mieć miejsca gdyby organ l instancji przyjął prawidłowo złożony wniosek. Ponadto pracownik MOPS nie udostępnił mu druku wniosku w miesiącu październiku 2005 r. i nie otrzymał dodatku za miesiąc listopad 2005 r. Skarżący nie kwestionował sposobu dokonania obliczeń na podstawie których przyznano mu dodatek mieszkaniowy, lecz kwestionował termin, od którego organ przyznał mu świadczenie. Podnosił, że winien otrzymać dodatek od miesiąca listopada, a nie od 1 grudnia 2005 r. Ponadto podnosił, że wyniku przyznanej dotacji otrzymuje zasiłek stały MOPS w wysokości pomniejszonej o kwotę przyznanego dodatku. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy(art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Skarżący Z. F. kwestionuje termin, od którego organ przyznał mu świadczenie podnosząc, że winien otrzymać dodatek od miesiąca listopada, a nie od [...] grudnia 2005 r. Granice orzekania przez Sąd wyznaczone są granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Zgodnie, bowiem ze wskazanym art. 134 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna Granice sprawy w rozumieniu powyższego przepisu wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego. W myśl art. 7 ust 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wniosek skarżącego o przyznanie świadczenia wpłynął do Urzędu Miasta [...] w dniu [...] .11.2005 r., zatem uprawnienie do otrzymania dodatku przysługuje od dnia [...] grudnia 2005 r. do dnia 31 maja 2006 r. Przepis art. 7 ust. 5 ustawy nie zakreśla terminu do złożenia wniosku, ale wprowadza zasadę, że dodatek przyznaje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po dacie złożenia wniosku. Termin wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia nie jest! uregulowany przepisami ustawy. Organ natomiast nie ma możliwości przyznania dodatku mieszkaniowego w innym okresie niż wskazany przepisami prawa. Jak wynika z akt sprawy poddanej kontroli Sądu, Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...].12.2005r. przyznał skarżącemu dodatek mieszkaniowy na okres sześciu miesięcy począwszy od [...] stycznia 2006 r. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] .01.2006 r. na podstawie art. 113 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z urzędu sprostował oczywistą omyłkę zawartą w decyzji z dnia [...].12.2005r. przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy, w ten sposób, iż omyłkowo wpisaną w wierszu 3 rozstrzygnięcia ww. decyzji datę przyznania świadczenia podaną jako: " od dnia [...] .01.2006 r.," sprostował na datę: " od dnia [...].12.2005r." W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wniosek o przyznanie świadczenia wpłynął do Urzędu Miasta [...] w dniu [...] .11.2005 r., zatem uprawnienie do otrzymania dodatku przysługuje od dnia [...] grudnia 2005 r. do dnia [...] maja 2006r. Należy zauważyć, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, co wynika z art. 110 kpa. Oznacza to, że organ ten nie może w szczególności zmienić takiej decyzji, chyba, że zezwalają na to przepisy szczególne. Nie jest jednak dopuszczalne sprostowanie decyzji na podstawie art. 113 § 1 kpa, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego. W niniejszej sprawie nie było dopuszczalne sprostowanie decyzji organu l instancji w zakresie daty początkowej przyznanego skarżącemu świadczenia, ponieważ błąd ten wynikał z niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego odnoszącego się do daty złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie świadczenia. Wydane w trybie art. 113 kpa postanowienie o sprostowaniu decyzji, nienoszące jednak cech sprostowania, potraktowane natomiast przez organ II instancji jako integralną, część decyzji pierwszoinstancyjnej, uzasadnia stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności decyzji organu odwoławczego i postanowienia o sprostowaniu w ramach sprawy poddanej kontroli Sądu. Uchybienie to jest rażącym naruszeniem prawa a w szczególności przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze również art. 138 w zw. z art. 136 kpa zobowiązującego do rozpoznania sprawy w całości. Zgodnie z treścią: - art. 145§1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach - art. 156 §1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która, (wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa Na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dlatego też w niniejszej sprawie Sąd na podstawie wskazanych przepisów stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] .01.2006 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki zawartej w decyzji tego organu z dnia [...] .12.2005r. Zgodnie z art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] .12.2005r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zobowiązane będzie do uwzględnienia powyższych ocen oraz przesłanek wynikających z art. 7 ust 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia.