III SA/Kr 509/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-08-31

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinien zostać umorzony, jeśli skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, a jednocześnie czy należy ustanowić dla niego adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Jednocześnie, ze względu na jego trudną sytuację finansową, ubóstwo i niezdolność do pracy, sąd ustanowił dla niego adwokata z urzędu, uznając, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego wynagrodzenia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący zadeklarował niskie dochody z emerytury, brak majątku oraz zadłużenie alimentacyjne. Z akt administracyjnych wynika, że przebywa na terapii w ośrodku zapewniającym całodobowe utrzymanie, jest osobą samotnie gospodarującą i posiada całkowitą niezdolność do pracy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowił dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2017 r. nr [...] z dnia 6 marca 2017 r. nr [...] z dnia 6 marca 2017 r. nr [...] z dnia 6 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubryce 6 tylko siebie. Określając swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Swoje dochody określił na 500 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania odniósł się do poczynań organu pomocy społecznej i swoje sytuacji życiowej. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że obciążają go zaległe zobowiązania alimentacyjne egzekwowane przez komornika. Do wniosku dołączył kopię wyroku SN z 10.1.17 sygn. akt [...] sprawie o uznanie za osobę stwarzającą zagrożenie, pisma Dyrektora [...] Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom Dysssocjlanym z 6.4.2017 r. do Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego informujące, że zwolnienie skarżącego z pobytu w ośrodku nastąpi po otrzymaniu decyzji sadu, pisma z kancelarii komorniczej z informacją że pierwsze potrącenie ze świadczenia rentowego tytułem alimentów było dokonane w dniu 27.6.1996 r., kopię decyzji o waloryzacji emerytury skarżącego z której wynika, że od 1.3.17 emerytura skarżącego po potrąceniach wynosi do wypłaty 500 zł miesięcznie, odcinki potwierdzeń wypłat emerytury skarżącego. Z przedstawionych przez organ wraz ze skargą akta administracyjnych wynika, że skarżący przebywa na terapii w [...] Ośrodku Zapobiegania Zachowaniom Dysssocjlanym od maja 2015 r. i że ma tam zapewnione całodobowe utrzymanie. Skarżący jest osoba samotnie gospodarującą. Posiada całkowitą niezdolność do pracy. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to wraz z dołączonymi kopiami dokumentów źródłowych oraz informacjami dającymi się wyczytać z akt administracyjnych jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącego. Tworzą w miarę spójny obraz jego sytuacji życiowej. W świetle złożonych oświadczeń skarżący jest osobą ubogą w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę z niewielką emeryturą, bez majątku, z zadłużeniem, niedolną do pracy. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło