III SA/Kr 51/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2008 r. wniosku adwokat A. M. pełnomocnika z urzędu B. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w sprawie za skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata A. M. z Kancelarii [...] Spółka Jawna ul. [...], K. - koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 120 zł. (słownie: sto dwadzieścia złotych) podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2008 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowiono dla niej adwokata, którego w dniu [...] 2008 r. wyznaczył Dziekan Rady Adwokackiej w osobie adwokat A. M. Ustanowiony adwokat złożył pełnomocnictwo podpisane przez skarżącą. W piśmie z dnia 8 września 2008 r. pełnomocnik skarżącej zawiadomił Sąd, iż nie znalazł podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 6 marca 2008 r. w związku z czym odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Pisemna opinia w tej sprawie została przesłana do skarżącej oraz do Dziekana ORA - załączono potwierdzenie nadania listem poleconym. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. Postanowieniem z dnia 8 października 2008r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika. Adwokat A. M. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza z dnia 8 października 2008 r., domagając się przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i podniósł, iż postanowienie jest przykładem nadmiernego formalizmu i brak było podstaw do oddalenia wniosku. W sprzeciwie podniosła również, że interpretacja wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" nie może oznaczać nic innego jak to, że pomoc ta nie została opłacona a zatem brak jest potrzeby ponownego oświadczenia, ze koszty pomocy z urzędu nie zostały opłacone. W tej sytuacji nie było podstaw do oddalenia wniosku tym bardziej, że na mocy art. 258 §2 pkt 8 ppsa referendarz sądowy jest uprawniony jedynie do wydawania postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, natomiast z ustawy nie wynika kompetencja referendarza do oddalania wniosku w tym przedmiocie. Niemniej jednak, ponieważ na mocy art. 260 ppsa sprawa podlega rozpoznaniu od nowa przez Sąd podtrzymał wniosek o przyznanie według norm przepisanych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu i oświadczył, ze opłaty te nie zostały opłacone w całości lub w części. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek pełnomocnika – adwokat A. M. zasługuje na uwzględnienie w całości. Do czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej podjętych przez adwokata, o których mowa w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., należy także sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków (art.250 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 29 ust 1. ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj. Dz. U. z 2002 r., nr 123, poz. 1058 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ust. 2 powyższego przepisu wydane zostało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.). Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały opłacone w całości lub w części (§ 20 rozporządzenia). Ze wskazanych wyżej regulacji wynika, że przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy następuje na jego wniosek. Wniosek ten powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wniosek niezawierający takiego oświadczenia podlega oddaleniu. Biorąc jednak pod uwagę w niniejszej sprawie, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia dotyczył opłaty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części zostało przez adwokata ustanowionego z urzędu złożone w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, które utraciło moc wobec wniesienia sprzeciwu (art.260 p.p.s.a.), należało to oświadczenie uznać za spełniające wymogi określone powyższymi przepisami. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynoszą- w innej sprawie - 240 zł. (§ 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia). Stawki minimalne wynoszą (...) za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. ( § 18 ust. 1 pkt 2 b rozporządzenia). O przyznaniu lub odmowie przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków orzeka w drodze postanowienia wydawanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 258 § 2 pkt 8, art. 16 § 2 p.p.s.a.), na które przysługuje odpowiednio sprzeciw lub zażalenie (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a. lub 227 p.p.s.a.) wolne od opłat sądowych. W piśmiennictwie trafnie zwrócono uwagę, że sposób sformułowania wskazanego przepisu ("o przyznaniu...") daje podstawę do podjęcia zarówno pozytywnego, jak i negatywnego rozstrzygnięcia, tzn. wydania postanowienia, co do przyznania lub odmowy przyznania wynagrodzenia (zob. J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi..., s. 337). Dlatego też, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie wyżej powołanych przepisów, podwyższając przyznane wynagrodzenie o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach zgodnie z treścią §2 ust. 3 rozporządzenia.