III SA/Kr 511/11
WyrokWSA w Krakowie2012-02-15
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Bożenna Blitek, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może z urzędu dokonać zmiany w operacie ewidencji polegającej na wydzieleniu działek ewidencyjnych w celu zapewnienia ich jednorodności prawnej, mimo sprzeciwu właścicieli działki ewidencyjnej obejmującej nieruchomości o różnych stanach prawnych?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do wszczęcia z urzędu postępowania i dokonania zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegającej na wydzieleniu działek ewidencyjnych jednorodnych pod względem prawnym, w celu doprowadzenia ewidencji do zgodności ze stanem prawnym wynikającym z dokumentów źródłowych. Zmiana ta nie wymaga badania legalności tytułów własności ani pełnej treści ksiąg wieczystych, gdyż ewidencja ma charakter wtórny wobec stanu prawnego nieruchomości.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 8 marca 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr 356/2 dwóch nowych działek ewidencyjnych, co miało na celu doprowadzenie ewidencji gruntów do zgodności ze stanem prawnym wynikającym z ksiąg wieczystych i innych dokumentów. Skarżący, współwłaściciele działki 356/2, kwestionowali prawidłowość tej zmiany, zarzucając m.in. niewystarczające wyjaśnienie sprawy i posłużenie się wypisami z ksiąg wieczystych zamiast dokumentami sądowymi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2012 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 8 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala
Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287), § 2 ust. 2 pkt 2, § 9 ust. 1 i 2 pkt 2, § 36 pkt 5, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), art. 104 kpa, orzekł z urzędu o ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...] jedn. ewid. A - K zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr 356/2 o pow. 0,1887 ha nieruchomości obj. księgą wieczystą [...], Iwh 1 B Spis 1 B, w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne nr:
- 356/3 o pow. 0,0351 ha obj. księgą wieczystą [...],
- 356/4 o pow. 0,1536 ha obj. księgą wieczystą Iwh l B Dobro Publiczne i Spis l B
zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian sporządzoną w dniu 27 września 2002r. nr ks. rób. [...] przez geodetę uprawnionego L. D. – M., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 października 2002r. Nr [...].
W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że Kierownik Referatu w Wydziale Geodezji Urzędu Miasta Z. J. wystąpiła o ujawnienie z urzędu w operacie ewidencji gruntów i budynków ww. zmiany. Następnie zawiadomiono strony o toczącym się postępowaniu z urzędu oraz o możliwości wglądu w zebrane w sprawie dokumenty celem wypowiedzenia się co do ich treści przed wydaniem decyzji. C. S. oraz J. S. oświadczyli, iż nie wyrażają zgody na ujawnienie zmiany, twierdząc, że cała działka nr 356/2 obr. [...] j.ewid. A - B stanowi ich własność. Na podstawie danych prawno - geodezyjnych ustalono, że w działce ewidencyjnej nr 356/2 o pow. 0,1887 ha połączone są różne ciała hipoteczne, w tym :
-jedno objęte księgą wieczystą [...], składające się z l.kat. 68/3 o pow. 0,0411 ha b.gm.kat. B, stanowiące własność M. R. S. s. J. i H. w 1/3 części., J. S. s. J. i H. w 1/3 cz. i C. S. c. J. i H. w 1/3 cz,
- drugie, objęte księgą wieczystą Spis l B Dobro Publiczne, składające się z l.kat. 921/1 b.gm.kat. B, stanowiące własność Dobra Publicznego (Skarbu Państwa) w całości i objęte księgą wieczystą Iwh l B, składające się z l.kat. 88/46 o pow. 0,1378 ha b.gm.kat. B, stanowiące własność Gminy B (Skarbu Państwa) w całości.
Organ l instancji podał, że podstawę dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków stanowiły następujące materiały prawno - geodezyjne : mapa ewidencji gruntów dla obr. [...] j. ewid. A - K, dane numeryczne, mapa katastralna b. gm. kat. B, wykazy zmian gruntowych (równoważniki) oraz przedłożone dokumenty własności w postaci wypisów z ksiąg wieczystych.
Organ powołał się na § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków twierdząc, że stan ujawniony w operacie ewidencji gruntów i budynków musi być oparty na wpisach w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeniach sądowych, aktach notarialnych, ostatecznych decyzjach administracyjnych lub aktach normatywnych. Natomiast na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Dlatego też zdaniem organu wydzielenie w działce ewidencyjnej nr 356/2 obr. [...] jedn. ewid. A - K nieruchomości objętej księgą wieczystą [...], oraz Spis l B Dobro Publiczne i Iwh l B pozwoli na doprowadzenie do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków ze stanem wynikającym z zebranych w sprawie dokumentów. Organ wskazał, że obecnie parceli l. kat. 68/3 b.gm.kat. B odpowiada działka ewidencyjna nr 356/3 obr. [...] jedn. ewid. A - K a parcelom katastralnym l.kat. 921/1 i l.kat. 88/46 b.gm.kat. B odpowiada działka ewidencyjna nr 356/4 obr. [...] jedn. ewid. A - K.
Od powyższej decyzji złożyli odwołanie C. S. i J. S., zarzucając, że działka nr 356 obręb [...] jedn. ewid. A - K objętej [...] jest i była zawsze własnością osoby prywatnej. Podkreślili, że w księdze wieczystej odwołujący się figurują jako właściciele.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 9 marca 2011 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił rozstrzygnięcia dotyczące przedmiotowych nieruchomości, z których wynika, że :
1. Decyzją z dnia [...] 2002 r. znak [...], Prezydent Miasta orzekł z urzędu o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obrębu nr [...] jedn. ewid. A - K polegającej na rozdzieleniu odrębnych nieruchomości błędnie połączonych w działce ewidencyjnej nr 356/2 o pow. 0,1887 ha, w wyniku którego powstały nowe działki ewidencyjne nr: 356/3 opow. 0,0351 ha objętej KW [...] stanowiącej na podstawie badania ksiąg wieczystych własność H. S. z domu C. c. J. i M. w całości oraz 356/4 o pow. 0,1536 ha objętej LWH l B stanowiącej na podstawie badania ksiąg wieczystych własność Gminy B i w całości oraz objętej Spis l B stanowiącej na podstawie badania ksiąg wieczystych Dobro Publiczne w całości" -wobec niezaskarżenia decyzja Prezydenta Miasta stała się ostateczna z dniem 28 listopada 2002r.,
2. Decyzją z dnia [...] 2010 r. znak : [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, w wyniku postępowania wszczętego wnioskiem C. S. z dnia 20 maja 2010 r. o stwierdzenie nieważności, stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2002 r. znak [...]. Dokonując oceny naruszenia prawa jako naruszenia rażącego wzięto pod uwagę ustalenia, z których wynikało, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2002 r. została skierowana do osoby, która w momencie jej wydania nie żyła od kilku miesięcy - do H. S.
Następnie zostało wszczęte z urzędu postępowanie zakończone wydaniem przez Prezydenta Miasta decyzji z dnia [...] 2011 r., od której odwołali się C. S. i J. S.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie - albo w trybie czynności materialne - technicznej, w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany (art. 22 ust.2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 48 ust. 1 i 2 rozporządzenia), o którym organ tylko zawiadamia, albo w drodze decyzji (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Tę drugą formę rozstrzygnięcia stosuje organ wtedy, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów. Wówczas Starosta przeprowadza w sprawie aktualizacji postępowanie administracyjne, zakończone decyzją wprowadzającą zmiany lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany. Wydanie przez Prezydenta Miasta decyzji wskazuje, iż jako tryb wprowadzenia zmiany w ewidencji, przyjął Prezydent tryb postępowania administracyjnego. Takie stanowisko nakłada obowiązek stosowania przepisów kpa, a w szczególności art. 7 i 77 oraz obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy. W myśl postanowień § 5 pkt 3 rozporządzenia działka ewidencyjna stanowi najmniejszą jednostkę podziału kraju dla celów ewidencji, zaś § 9 ust. 1 definiuje działkę ewidencyjną jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodnego pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych.
Analizując zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, a przede wszystkim porównując archiwalną mapę b. gm. katastralnej B przedstawiającą parcele: l.kat. 68/3 oraz l.kat. 921/1 i 88/46 z aktualną mapą ewidencyjną obrębu [...] jedn. ewid. K, organ odwoławczy przychylił się do ustaleń dokonanych przez Prezydenta Miasta. Powyższe porównanie połączone z analizą wpisów dokonanych w księdze wieczystej [...] oraz Iwh l B Dobro Publiczne i Spis l B pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie, że stan wykazany w ewidencji narusza przepis § 9 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, ponieważ działka ew. nr 356/2 obr. [...] jedn. ewid. B nie jest jednorodna pod względem prawnym. Jednorodność gruntu pod względem prawnym oznacza, że obszar stanowi przedmiot własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób. Tymczasem działkę nr 356/2 utworzyły odrębne nieruchomości - parcele katastralne: l.kat. 68/3 oraz l.kat. 921/1 i 88/46 stanowiące przedmioty odrębnych praw własności. Materiał dowodowy w sposób bezsporny potwierdza, iż w przedmiotowej sprawie zaszła konieczność wyodrębnienia opisanych wyżej nieruchomości. W tym celu wykonana została mapa uzupełniająca regulacji stanu prawnego (rozdzielenia nieruchomości) wraz z wykazem zmian gruntowych, którą przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego po numerem [...]. Opracowanie to potwierdza, że w działce ewidencyjnej nr 356/2 obręb [...] jedn. ewid. A - K są połączone następujące nieruchomości:
1) nieruchomość objęta księgą wieczystą [...] odpowiadająca p.gr. l.kat. 68/3 o pow. 0,04111 ha b.gm. kat B, stanowiąca własność: J. S., C. S. i H. S. po 1/3 części,
2) nieruchomość objęta księgą wieczystą Spis l Dobro Publiczne odpowiadająca p.gr. l.kat. 921/1 b.gm. kat. B oraz p.gr. l.kat. 88/46 o pow. 0,1378 ha b.gm. kat. B objęta Lwh l B, stanowiąca własność Gminy B.
Według wykazu zmian gruntowych, p.gr. l.kat. 68/3 o pow. 0,0411 ha odpowiada działce ewidencyjnej nr 356/3 o pow. 0,0351 ha, a parcele gruntowe: l.kat. 921/1 i l.kat. 88/46 odpowiadają działce ewidencyjnej nr 356/4 o pow. 0,1536 ha. WINGiK podkreślił, że utworzone przyjętym do państwowego zasobu operatem nr [...] działki ewidencyjne nr 356/3 i nr 356/4 stanowią obszary jednorodne pod względem prawnym, a tym samym spełniają wymogi definicji działki ewidencyjnej jako ciągłego obszaru gruntu, położonego w granicach jednego obrębu, jednorodnego pod względem prawnym, wydzielonego z otoczenia za pomocą linii granicznych. Pozwoli to na doprowadzenie do zgodności zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków ze stanem ujawnionym w księgach wieczystych [...], Iwh l B i Spis l Dobro Publiczne.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w księdze wieczystej [...] nie jest ujawniona działka ewidencyjna nr 356/2 obręb [...] jedn. ewid. A - K, lecz nadal figuruje w niej parcela gruntowa l.kat. 68/3 b.gm. kat. B.
Skargę na decyzję WINGiK wnieśli C. S., J. S. i M. S., zarzucając niewystarczające wyjaśnienie sprawy, zaniechanie zbadania dokumentacji dotyczącej prawa własności przedmiotowej nieruchomości, oraz posłużenie się wypisami z ksiąg wieczystych zamiast dokumentami wydanymi przez sąd wieczystoksięgowy. Skarżący podnieśli, że parcele katastralne 88/48 i 921/1 b.gm. kat. B nie miały założonej księgi wieczystej, a wykaz hipoteczny nr l B, został częściowo zniszczony, a nadto utracił moc prawną. Nie jest to zatem wystarczająca podstawa prawna dla ustalenia prawa własności skutkującego stwierdzeniem, że brak jest jednolitości prawnej działki nr 356/2. Skarżący wskazali, że Gmina od 2002r. nie wystąpiła o założenie księgi wieczystej dla działek 356/3 i 356/4, mając świadomość, iż posiadane dokumenty (powołane w zaskarżonej decyzji jako podstawa) są niewystarczające dla dokonania wpisów w stosownych działach księgi wieczystej. Zdaniem skarżących Prezydent winien był zbadać bardziej szczegółowo dokumentację dotyczącą pierwotnego wydzielenia (powstania) parcel katastralnych 88/48 i 921/1, jak też zbadać pełną ich treść, a nie tylko wypis (jak jest w aktach) Lwh l B i Lwh Spis l z pominięciem ewentualnych różnic w ich treści. W ocenie skarżących dokumentem stanowiącym podstawę zaskarżonych decyzji nie może być autoryzowany przez geodetę wypis z Lwh, lecz dokumenty wydane przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu. Ponadto w skardze podniesiono, że H. S. nabyła cały areał opisany aktem własności ziemi Nr [...] z 26.09.1975r.
W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r. odrzucił skargi J. S. i M. S. jako wniesione po terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153,. poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Badając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych reguł, sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art. 20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt.1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Dane podmiotowe służyć mają wyłącznie odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą zatem samodzielnie tego stanu kształtować. Informacje powyższe zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do rejestrów - art. 24 ust. 1 ustawy. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 (§ 44 i nast.) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust.2 ustawy. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, zaś dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11 (§ 46 ust. 1).
§ 9 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Jednorodność pod względem prawnym obszaru stanowiącego działkę ewidencyjną oznacza, że stanowi on przedmiot prawa własności tej samej osoby lub współwłasności tych samych osób (por. wyrok IV SA/Wa 896/06, LEX nr 255795). Pojedyncza działka ewidencyjna może stanowić odrębną nieruchomość jedynie w przypadku, gdy założona zostanie dla niej księga wieczysta. W innych przypadkach stanowi część nieruchomości, która może się składać z wielu działek ewidencyjnych posiadających numer geodezyjny, określoną powierzchnię czy oznaczenie klas i użytków gruntowych (art. 1, art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6. 07. 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Dz.U. z 2001 r. nr 124, poz. 1361 ze zm.). W świetle powyższej regulacji stan, w którym w ewidencji gruntów wykazane są jako jedna działka ewidencyjna obszary niejednorodne pod względem prawnym, jako naruszający regułę wynikająca z przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia, winien być wyeliminowany w drodze aktualizacji operatu, czyli wprowadzenia zmiany polegającej na wyodrębnieniu obszarów jednorodnych pod względem prawnym, które stanowić będą samodzielne, odrębne działki ewidencyjne.
Wszczęcie postępowania mającego na celu wyeliminowania stanu niezgodnego z zapisami art. § 9 ust. 1 rozporządzenia może nastąpić - zgodnie z brzmieniem § 46 ust. 1 rozporządzenia nie tylko na wniosek podmiotu zainteresowanego ale i z urzędu. Zgodnie z przepisem § 46 ust. 2 pkt. 2 z urzędu wprowadza się zmiany wynikające (m. in.) z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków był więc uprawniony do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu, mając na względzie treść przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego opracowania [...]. Z opracowania tego wynika jednoznacznie, że działka ewidencyjna nr 356/2 o powierzchni 0 1887 ha nie była jednorodna pod względem prawnym, ponieważ w jej skład wchodziła parcela gruntowa l. kat 58/3 stanowiąca współwłasność C. S., J. S. i M. S., oraz parcele l. kat 921/1 i 88/46 - nie stanowiące współwłasności tych osób. Jako ujawnieni w Lwh Spis l i Lwh 1 B ostatni właściciele l. kat 921/1 i 88/46 figurowali odpowiednio : Dobro Publiczne i Gmina B (k. 46 akt adm., kopia operatu KERG) Z odpisu księgi wieczystej [...] (k. 51-56, 73 - 76 akt adm, kopia operatu KERG) wynika, że księga ta jest prowadzona dla nieruchomości obejmującej następujące działki : nr nr 69, 344/1, 68/3, 68/4 i 342/11 a współwłaścicielami tej nieruchomości są M., J. i C. S. Zatem zgodnie z treścią § 9 ust. 1 rozporządzenia, powyższy stan, sprzeczny z tym przepisem należało wyeliminować poprzez wyodrębnienie obszarów jednorodnych pod względem prawnym. Wyodrębnienia działki ewidencyjnej nr 356/3 dokonano na podstawie operatu pomiarowego [...], przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 10 października 2002 r. Jest to dokument, który zgodnie z treścią § 46 ust. 2 pkt. 2) rozporządzenia stanowi podstawę dokonania aktualizacji ewidencji poprzez wprowadzenie z urzędu, zmian danych ewidencyjnych. Wydzielenie odrębnych ciał hipotecznych jest rodzajem pracy kartograficznej, czynnością polegającą w istocie na wyznaczeniu na obowiązującej mapie ewidencyjnej granic obszarów jednorodnych pod względem prawnym, w sposób odpowiadający obowiązującym standardom technicznym dotyczącym kartografii. Odnośnie do prawidłowości wykonanego na podstawie w/w operatu KERG wydzielenia działki będącej przedmiotem współwłasności skarżącej, oraz J. S. i M. S. trzeba wskazać na treść § 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz.U. z 2001 r. Nr 78, poz. 837). Zgodnie § 9.1 tego rozporządzenia, dokumentacja przekazywania do zasobu podlega kontroli w zakresie 1) przestrzegania zasad wykonywania prac, 2) osiągnięcia wymaganych dokładności, 3) zgodności opracowania ze standardami technicznymi dotyczącymi geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie, 4) zgodności opracowania z ustaleniami, o których mowa w § 5 ust. 5, 5) spójności topologicznej informacji dostarczanej przez wykonawcę z informacjami uzyskanymi z ośrodka w trakcie realizacji pracy, 6) kompletności przekazywanych materiałów. Kontrola ta, z istoty swej, mającej źródło w zasadach ewidencji, która jest rejestrowaniem danych przedmiotowych i podmiotowych dotyczących wyodrębnionych działek gruntu, nie może dotyczyć zasięgu prawa własności, ani legalności samych tytułów prawnych do poszczególnych działek ewidencyjnych, czy nieruchomości, w skład których wchodzą działki ewidencyjne. Wynika to z przytoczonych na wstępie zasad, wynikających z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Regulacji stanów prawnych nieruchomości nie dokonuje się w postępowaniach prowadzonych przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, ponieważ zapisy ewidencji mają charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego. Skoro organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są powołane do rozstrzygania o prawidłowości istniejącego stanu prawnego, nie były - wbrew zarzutom skargi - powołane do kontrolowania zgodności zapisów w księgach wieczystych dotyczących prawa własności rozdzielonych działek z rzeczywistym stanem prawnym. Nie znajdują uzasadnienia w przepisach ustawy i rozporządzenia stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji zarzuty skarżącej, jakoby na legalność zaskarżonej decyzji miały wpływ : nie wystąpienie przez Gminę A, od 2002 r. (wydanie poprzedniej decyzji, co do której stwierdzono nieważność) o założenie ksiąg wieczystych dla działek 356/3 i 356/4. Przede wszystkim odnośnie do działki nr 356/3, to odpowiadała ona (do czasu stwierdzenia nieważności decyzji z 5 listopada 2002 r.) i aktualnie odpowiada parceli l. kat. 68/3, wchodzącej w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...], która to nieruchomość stanowi własność skarżących od dnia 16 lutego 2002 r. a wcześniej stanowiła własność H. S., czemu nie można w żaden sposób zaprzeczyć. Nie istniała więc żadna podstawa do występowania przez Gminę (nie będącą właścicielem działki 356/3) z wnioskiem o założenie księgi wieczystej dla tej działki. Wniosek taki byłby bezprzedmiotowy. Jeżeli natomiast chodzi o założenie księgi wieczystej dla działki nr 356/4 to zauważyć należy, stan prawny tej działki ujawniony w ewidencji wymaga dalszych regulacji, ponieważ stanowi ona nadal obszar niejednorodny prawnie -odpowiadają jej bowiem : parcela gruntowa l.kat 921/1 i l. kat 88/46, stanowiące odpowiednio Dobro Publiczne, oraz własność Gminy B. Fakt ten nie ma jednak wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Jeżeli chodzi natomiast o ujawnienie właściciela tych parcel, to w tym zakresie obowiązują przepisy ustawy Prawo o księgach wieczystych i hipotece, oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg.(Dz.U. z 1986 r. Nr 28 poz. 141). Powyższy zarzut skargi nie ma jednak znaczenia przede wszystkim dlatego, że istnienie przesłanek do rozdzielenia działki 356/2 potwierdzają zebrane w toku postępowania administracyjnego dowody, szczegółowo i prawidłowo przedstawione i omówione przez organy obydwu instancji. Nie może także odnieść skutku w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji zarzut dotyczący nie dość szczegółowego zbadania dokumentacji dotyczącej powstania parcel katastralnych 88/48 i 921/1, braku "pełnej treści " Lwh 1 B i Lwh Spis l., oraz oparcia się na odpisach z ksiąg wieczystych sporządzonych przez uprawnionego geodetę, w szczególności jeżeli chodzi o ewentualne podważanie prawa własności podmiotów ujawnionych w tych księgach. Kontrolowane postępowanie miało na celu tylko i wyłącznie rozdzielenie niejednorodnych prawnie obszarów objętych wbrew § 9 ust. 1 rozporządzenia jedną działką ewidencyjną, nie zaś badanie genezy powstania parcel katastralnych 98/46 i 921/1, czy też regulację stanów prawnych nieruchomości będących przedmiotem własności stron postępowania. Nie miało zatem także w sprawie żadnego znaczenia, jakiej wielkości areał nabyła na podstawie aktu własności ziemi poprzedniczka prawna skarżącej. Jak już wyżej wskazano, organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są powołane do kontroli zgodności z prawem dokumentów stanowiących podstawę wpisów w ewidencji, o których mowa w § 46 ust. 2 rozporządzenia. Ponadto w niniejszej sprawie powoływany w skardze akt własności ziemi nie stanowił i nie mógł stanowić dowodu w sprawie prowadzonej na podstawie art. 9 § 1 rozporządzenia. W związku z tym także pozostałe dokumenty dołączone do skargi, które jak należy domniemywać stanowić mają dowody na wielkość obszaru nieruchomości stanowiących własność skarżącej oraz J. S. i M. S., nie dotyczą przedmiotu kontrolowanego postępowania administracyjnego. Wyjaśnić w tym miejscu także należy, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy odniósł się do zarzutu odwołania skarżącej od decyzji organu l instancji. W odwołaniu zarzucała skarżąca, że działka nr 356 objęta jest księgą wieczystą [...], w której figurują następcy prawni H. S. i działka ta zawsze była własnością prywatną Istotnie, jak stwierdził organ działka ta nie jest ujawniona w tej księdze wieczystej, przy czym błędnie organ wskazał, że nie jest ujawniona działka 356/2 a powinien wskazać, że nie jest ujawniona działka 356, o której mowa w odwołaniu. Działka nr 356/2 także nie wchodzi w skład nieruchomości objętej przedmiotową księgą wieczystą. Wskazanie to jest oczywistą pomyłką, skoro prowadzone postępowanie administracyjne miało na celu rozdzielenie obszarów objętych różnymi księgami wieczystymi, połączonych właśnie nieprawidłowo w jedną działkę ewidencyjną o nr 356/2. Działka nr 356 nie była przedmiotem postępowania.
Wprowadzona zaskarżoną decyzja zmiana jest w istocie zmianą przedmiotowo-podmiotową. Skoro aktualni właściciele działki nr 356/3 odpowiadającej parceli nr 68/3 ujawnieni są w księdze wieczystej [...], a organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, która w rozstrzygnięciu wskazuje na numer księgi wieczystej, oraz księgi w których ujawnione są parcele, które weszły w skład działek 356/3 i 356/4, to należało uznać, że niewskazanie w rozstrzygnięciu imiennie właścicieli nowych działek nie ma żadnego wpływu na prawidłowość tak sformułowanego rozstrzygnięcia.
Przepis art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Skoro zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, przy równoczesnym stwierdzeniu przez sąd braku innych naruszeń prawa dających podstawę do orzeczenia w sposób wskazany w art. 145 § 1 p.p.s.a., należało na podstawie art. 151 ustawy skargę oddalić. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło