III SA/Kr 513/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi J. R. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia 8 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r. skarżący J. R. wniósł o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W wypełnionym na wezwanie Sądu urzędowym formularzu "PPF" skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 146 m2 i samochód osobowy Skoda Fabia z 2004 r. Z kolei na dochód rodziny J. R. składa się emerytura skarżącego w wysokości 2397,18 zł oraz emerytura jego żony w wysokości 1508,29 zł. Postanowieniem z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 513/14 referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem referendarza sądowego, skarżący jest osobą zamożną, gdyż dysponuje stałym źródłem dochodu w łącznej wysokości ponad 3905 zł, ma własny dom oraz samochód o wartości ok. 11-13,5 tys. zł. Referendarz sądowy zauważył przy tym, że skarżący nie podał jakie są jego miesięczne wydatki. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, że skoro sytuacja materialna skarżącego przedstawia się tak jak to wyżej opisano, a równocześnie poniechał on dokładniejszych wyjaśnień to przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje uzasadnionych podstaw. Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw. Skarżący wskazał, że ciężar utrzymania gospodarstwa domowego spoczywa wyłącznie na nim i wszelkie koszty z tym związane (tj. koszty opału, energii elektrycznej, wody, koniecznych napraw i remontów) są pokrywane z jego emerytury. Skarżący podał, że koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie ok. 1000 zł miesięcznie. Ponadto skarżący wydaje miesięcznie co najmniej 800 zł na żywność i ok. 400 zł na utrzymanie samochodu. Skarżący stwierdził, że wysokość comiesięcznych wydatków na utrzymanie odpowiada wysokości jego emerytury. Skarżący wskazał również, że emerytura jego żony pozostaje do jej wyłącznej dyspozycji i jest przeznaczana na jej konieczne potrzeby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności: "Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 4. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej." "Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny." Instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem stronom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym oraz kosztów pomocy prawnej udzielonej im przez profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest bowiem, iż strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o przyznanie prawa pomocy uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy wnioskodawcy. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tzn., że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym przeznaczone jest dla osób ubogich, którym brak środków finansowych bądź też minimalna ich ilość uniemożliwia dostęp do sądu. Natomiast skarżący wraz z małżonką dysponują stałym miesięcznym dochodem w wysokości 3905,47 zł, na który składa się emerytura skarżącego w wysokości 2397,18 zł oraz emerytura jego żony w wysokości 1508,29 zł. Do tego skarżący posiada dom o powierzchni 146 m2 oraz samochód Skoda Fabia z 2004 r. Nie można zatem uznać, że skarżący jest osobą ubogą. Skarżący wskazał wprawdzie, że jego emerytura w całości jest przeznaczana na pokrycie comiesięcznych kosztów utrzymania, jednak rodzina skarżącego ma jeszcze do dyspozycji emeryturę żony skarżącego. Należy podkreślić, że to na obu małżonkach spoczywa obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania rodziny. Nie może zatem być tak, że żona skarżącego przeznacza swoją emeryturę na własne potrzeby, a skarżący nie ma z czego pokryć kosztów sądowych. Przyznanie zatem skarżącemu prawa pomocy w sytuacji, gdy dysponuje on środkami (emeryturą żony), które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika nie jest uzasadnione. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.