III SA/Kr 516/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata K. S. Kancelaria Adwokacka [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Decyzją z dnia [...] 2011 r. znak: [...] Burmistrz, wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1-4, art. 4, art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4, 6 pkt 1, ust. 7, 9, 10 i 11, art. 7 ust. 7-13, art. 8 ust. 9-13 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), § 2-5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 25 lutego 2004r. w sprawie: obniżenia wskaźnika procentowego, od którego zależy wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem, zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 2 grudnia 2004 r. oraz art. 104 w związku z art. 107 kpa, przyznał R. T. dodatek mieszkaniowy w wysokości: 140,29 zł miesięcznie na okres 6 miesięcy, tj. od 1 lutego 2011 r. do 31 lipca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz stwierdził, że na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i deklaracji o dochodach ustalono, że R. T. spełniała warunki uzasadniające przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Następnie w uzasadnieniu przedstawiono szczegółowe wyliczenie przyznanego dodatku mieszkaniowego w oparciu o dane mające wpływ na jego wysokość. W odwołaniu skarżący R. T. zarzucił, że przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego wliczono mu do dochodu dodatek pielęgnacyjny i w rezultacie przyjęto dochód w wysokości 887,39 zł, zamiast 706,29 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 marca 2011 r. znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że R. T. jest najemcą lokalu mieszkalnego o pow. użytkowej 34,20 m2 w budynku zarządzanym przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i prowadzi w nim jednoosobowe gospodarstwo domowe. Średni miesięczny dochód z jego gospodarstwa domowego w okresie pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku o dodatek (tj. od października do grudnia 2010 r.) wynosił 887,39 zł, a więc stanowił 125,64 % najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Dochód ten stanowi renta inwalidzka skarżącego oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 181,10 zł. Z zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego dla 1 osoby nie może przekraczać 35 m2, a zatem mieszkanie skarżącego nie przekracza powierzchni normatywnej. Wydatki na lokal mieszkalny, które stanowią podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156 poz. 1817 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia, podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców są następujące rodzaje wydatków: czynsz albo inne opłaty za użytkowanie lokalu oraz opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. W przypadku skarżącego wydatki te wynoszą 209,48 zł. Z uwagi na to, że przedmiotowy lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalacje centralnego ogrzewania, instalacje ciepłej wody oraz instalację gazu przewodowego, toteż na podstawie § 3 ust. 1, 2, i 3 rozporządzenia skarżącemu przysługuje ryczałt na zakup opału, który wynosi 71,09 zł. A zatem normatywne wydatki na mieszkanie skarżącego, które bierze się pod uwagę, przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego, odpowiadają kwocie 280,57 zł. W myśl art. 6 ust. 9 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w przypadku skarżącego, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, przypadającymi na zajmowany lokal mieszkalny, a kwotą stanowiącą 15% dochodów jego jednoosobowego gospodarstwa domowego, którą to kwotę strona ma obowiązek ponosić jako osoba ubiegająca się o dodatek. Średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosił 887,39, oznacza, że 15% tego dochodu, odpowiadało kwocie 133,11 zł. Wobec powyższego, zgodnie z powołanymi przepisami, wysokość należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego powinien odpowiadać różnicy pomiędzy kwotą 280,57 zł, a kwotą 133,11 zł, czyli dodatek ten powinien wynosić 147,46 zł. Jednakże w przypadku skarżącego ma zastosowanie uchwała [...] Rady Miasta z dnia 2 grudnia 2004 r., uchwalona na podstawie art. 6 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, obniżająca wskaźnik procentowy, od którego zależy maksymalna wysokość dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z powołaną uchwałą, wysokość dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać 20% wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, czyli w przedmiotowej sprawie dodatek ten powinien wynosić 140,29 zł i w tej właśnie wysokości został przyznany skarżącemu. W ocenie Kolegium zarzut skarżącego, że przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego niezgodnie z obowiązującym prawem wliczono do dochodu gospodarstwa domowego dodatek pielęgnacyjny, był bezpodstawny, ponieważ wliczanie do dochodu kwoty dodatku pielęgnacyjnego wynika z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten bowiem, określając, co należy uważać za dochód, nie przewiduje wyłączenia z dochodu dodatku pielęgnacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. T., zarzucił, że przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego wliczono mu do dochodu dodatek pielęgnacyjny, co było niezgodne z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie zgodnie z art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że co prawda w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do naruszenia prawa, jednak nie jest to naruszenia prawa, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu instancji. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 marca 2011r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, przyznająca R. T. dodatek mieszkaniowy w wysokości 140,29 zł Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.), dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. W uchwale siedmiu sędziów z dnia 10 grudnia 2009r. sygn. akt l OPS 8/09 (orzeczenie dostępne w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że dodatku pielęgnacyjnego, określonego w art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r., Nr 39, poz. 353 ze zm.) nie wlicza się do dochodu, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Uchwała ta, podjęta na skutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, miała na celu usunięcie rozbieżności orzecznictwa sądów administracyjnych w tej kwestii. Wyjaśnić należy, że na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. uchwały składu siedmiu sędziów NSA są co do zasady wiążące dla sądów administracyjnych. W uzasadnieniu powołanej uchwały podkreślono, że dostrzegając różnice pomiędzy dwoma analizowanymi świadczeniami pielęgnacyjnymi - dodatkiem i zasiłkiem - na które zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2004r., więcej argumentów przemawia za koniecznością ich podobnego traktowania w kontekście uprawnień do otrzymywania dodatku mieszkaniowego. Wszystko to razem prowadzi do wniosku, że zasiłki i dodatki pielęgnacyjne, spełniając identyczne funkcje, nie powinny być wliczane do dochodu obliczonego dla potrzeb uzyskania dodatku mieszkaniowego. Tak więc z punktu widzenia tego dochodu pojęcia "zasiłek pielęgnacyjny" i "dodatek pielęgnacyjny" trzeba traktować jako określenia, które mieszczą się w pojęciu "zasiłki pielęgnacyjne", o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania, stwierdzić należy, że zaliczenie dodatku pielęgnacyjnego pobieranego przez skarżącego do jego dochodów stanowiło naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o datkach mieszkaniowych, jednak naruszenie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ skutkowało przyznaniem skarżącemu dodatku mieszkaniowego w takiej samej kwocie, jaką by otrzymał gdyby organ nie zaliczył mu do dochodów przedmiotowego dodatku pielęgnacyjnego. Zgodnie bowiem z § 1 Uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 25 lutego 2004 r. w sprawie obniżenia wskaźnika procentowego, od którego zależy wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem, obniżono wysokość wskaźnika wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokali jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni do 60%. W dniu 2 grudnia 2004 r. Rada Miasta podjęła Uchwałą Nr [...] w sprawie zmiany uchwały dotyczącej obniżenia wskaźnika procentowego, od którego zależy wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem, w ten sposób, że wysokość wskaźnika wydatków przypadających za normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego obniżono do 50% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny. Uchwały te podjęte zostały zgodnie z art. 6 ust. 10 i ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w myśl których wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7 nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych, o których mowa w ust. 10. Zatem Rada Miasta zgodnie z obowiązującymi przepisami obniżyła wysokość wskaźnika wydatków przypadających za normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego do 50% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny. W konsekwencji organy prawidłowo ustaliły, że skoro wydatki skarżącego na przedmiotowy lokal wynosiły 280,57 zł, to 50% z tej kwoty stanowi 140,29 zł i w takiej wysokości przyznano skarżącemu dodatek mieszkaniowy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, pomimo tego, że zawiera uchybienia polegające na błędnym zaliczeniu do dochodów osiąganych przez skarżącego dodatku pielęgnacyjnego, to jednak nie jest to takie uchybienie prawa, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi i w konsekwencji uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) zgodnie z którym, koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu, ponosi Skarb Państwa. W niniejszej sprawie koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, a pełnomocnik złożył stosowny wniosek. Udzielona pomoc prawna polegała na występowaniu przed sądem pierwszej instancji, za co przysługują koszty w wysokości 240 zł - stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Ponadto przyznane koszty adwokackie, na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia powiększono o kwotę podatku od towarów i usług.