III SA/Kr 516/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-28
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jest zasadny, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia?Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) PPSA w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna skarżącego, jego bezrobocie i niskie dochody rodziny uzasadniają przyznanie pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy uznania go za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku. Skarżący jest bezrobotny od trzech lat, posiada skromny majątek (mieszkanie o wartości ok. 150 tys. zł, stary samochód) i utrzymuje rodzinę z pensji żony w wysokości 1395 zł. Zadeklarował wysokie koszty utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 12 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwojgiem dzieci.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym podał, w jego skład wchodzi tylko mieszkanie o pow. ok. 60 m2 w domu jednorodzinnym nabyte przez małżonkę przed zawarciem małżeństwa o wartości ok. 150 tys. zł. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Nadmienił, że posiada 15 letni samochód Toyota Yaris o wartości ok. 3 tyś. zł, które właściwie nadaje się do zezłomowania.
Na miesięczne dochody rodziny składa się obecnie tylko wynagrodzenie zony z umowy o pracę w wysokości 1395 zł.
Uzasadniając swoje starania podniósł, że od trzech lat jest osobą bezrobotną. Nadmienił, że w 2013 r. napisał książkę i stąd biorą się jego kłopoty z urzędami pracy. Twierdzi, że czyni starania aby znaleźć pracę lecz z przyczyn od niego niezależnych ma z tym ogromne trudności. Powiada, że nikt nie chce zatrudnić prawnika bez aplikacji w wieku 45 lat. Podnosi, że czynił starania nawet na stanowiska poniżej swoich kwalifikacji ale i w tym wypadku nikt nie chciał go zatrudnić. Nie rozumie przyczyn takiego stanu rzeczy. Po wysłaniu kilkuset podań i prace i przy braku jakiegokolwiek odzewu stracił już nadzieję. Powiada, że w obecnej sytuacji rodzina nie ma na podstawowe potrzeby. Pensja żony wystarcza w zasadzie tylko na jedzenie. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał że koszty ponoszone na mieszkanie miesięcznie to: 100 zł prąd, 100 zł gaz, 50 zł woda, 20 zł opał, ew, koszt leczenia dzieci 100 zł, wyżywienia ok. 1400 zł, paliwo 200 zł dodatkowe koszty utrzymania dzieci ok. 200 zł.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6330" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako dotyczącą zatrudnienia i bezrobocia. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – to rozpoznanie w tym zakresie jego wniosku jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa).
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył wymagane oświadczenie, które jest wystarczające do oceny jego możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący nie posiada żadnego swojego majątku, boryka się z problemem bezrobocia, podstawę utrzymania rodziny stanowi obecnie stosunkowo niewielka pensja żony. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje rodzina skarżącego wystarczają z trudem na opłacenie wykazanych stałych kosztów i opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Potwierdza, to zresztą dalsza relacja skarżącego w której wywodzi, że musi korzystać z pomocy rodziny.
Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącemu wnioskowanej pomocy, o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło