III SA/Kr 517/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pieniężnej postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z siostrzenicą dla której pełni funkcję rodziny zastępczej. Określając majątek swego gospodarstwa domowego uwidoczniła, że jest najemcą 59 metrowego mieszkania, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego oszacowała na około 1250 zł ze swej renty. Wyjaśniła, że w związku z kontynuacją nauki siostrzenica od miesiąca listopada ma otrzymywać z opieki społecznej ok. 490 zł z wyrównaniem za miesiąc październik. Uzasadniając swoje starania o ustanowienie adwokata z urzędu zaakcentowała, że żyją skromnie i opłacenie kosztów kwalifikowanego pełnomocnika wyboru przekracza jej możliwości. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącej a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżąca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę w zasadzie bez majątku, z niewielkim świadczeniem rentowym, pełniącą rolę rodziny zastępczej dla siostrzenicy. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że wskazywane niewielkie dochody jakie osiąga wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Okoliczność, że siostrzenica otrzymywać będzie od listopada bieżącego roku kwotę ok. 490 zł nie zmienia też w sposób zasadniczy takiego spojrzenia. Po pierwsze nie jest kwota znaczna. Po drugie kontynuowanie nauki na studiach w sposób naturalny wiąże się z koniecznością czynienia określonych wydatków na podręczniki i inne pomoce naukowe. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Skarżąca w obecnej sytuacji nie jest bowiem w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego rodziny ponieść kosztów wynagrodzenia takiego pełnomocnika. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.