III SA/Kr 518/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w A w przedmiocie przyznania karty inwalidy wojennego postanawia: I. oddalić wniosek w zakresie obejmującym żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 48,93 m2. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1665,64 zł swojej emerytury i 942,65 zł renty żony. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma 88 lat, jest na emeryturze, boryka się z wyliczonymi problemami zdrowotnymi. Powiada, że na same leki wydaje miesięcznie ponad 600 zł a żona 450 zł. Wezwany o złożenie dodatkowych wyjaśnień podał, że jego gospodarstwo domowe na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania przeznacza 581,60 zł, na energię elektryczną 161 zł, na gaz butlowy 64 zł, na wodę 59 zł, na nieczystości 39 zł, na telefon 62 zł, na opłaty RTV 115 zł. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada zadłużenia w PKO bo to uregulował z pomocą syna. Skarżący oświadczył, że ani on ani małżonka nie posiadają żadnych zasobów bankowych i żyją tylko ze skromnych świadczeń emerytalno-rentowych oraz pomocy finansowej syna. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zacząć wypada od tego, że jeśli skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym to przesłanką zasadności jego wniosku powinno być wykazanie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt. 1 ppsa). Z oświadczenia skarżącego wynika jednak, że gospodarstwo domowe skarżącego dysonuje stałym miesięcznym dochodem liczonym łącznie na kwotę ponad 2600 zł. Okoliczność ta siłą rzeczy niweczy więc zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Bieżące dochody pozwalają mu bowiem na opłacenie wpisu od skargi, którego wysokość w niniejszej sprawie w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 03/221/2193 ze zm.) wynieść może maksymalnie 200 zł. Przedstawiona sytuacja nie przekreśla jednak starań skarżącego w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa in fine) jeśli nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia takiego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Realia niniejszej sprawy stwarzają podstawy do takich ustaleń. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że wykazany przez skarżącego dochód odbiega jednak na niekorzyść od przeciętnych wynagrodzeń w gospodarce. Jednocześnie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen i usług środki jakie pozostają gospodarstwu domowemu skarżącego po opłaceniu wykazanych obciążeń na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz mediów wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego małżonkowie muszą też rezerwować pewne środki na wykupienie lekarstw. Wszystko to razem wzięte prowadzi więc do logicznej konkluzji, że w obecnej sytuacji skarżący nie jest w stanie opłacić kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie oraz rodziny i stąd należało mu przyznać prawo pomocy w takim właśnie zakresie. Mając zaś na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).