III SA/Kr 519/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-28
Skład orzekający: Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać oddalony z powodu oczywistej bezzasadności skargi, gdy przedmiotem skargi jest czynność materialno-techniczna organu administracji publicznej (przekazanie podania zgodnie z właściwością), która nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarga była oczywiście bezzasadna. Przedmiotem skargi było pismo organu przekazujące podanie zgodnie z właściwością, co stanowi czynność materialno-techniczną niepodlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro skarga nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, nie może być ona uwzględniona, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący Z. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2011r. dotyczące przekazania jego wniosku zgodnie z właściwością. Skarżący uzasadniał wniosek trudną sytuacją materialną swojej rodziny. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku zgodnie z właściwością p o s t a n a w i a : odmówić zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 28 maja 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącego Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trzema córkami. Na majątek skarżącego składa się lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Skarżący podał, iż na miesięczny dochód jego rodziny składa się 500 zł uzyskiwane przez jego żonę z MOPS-u.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013r., sygn. akt III SA/Kr 519/13 referendarz sądowy oddalił wniosek Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, gdyż w jego ocenie skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, iż od dłuższego czasu utrzymuje się z pomocy rodziny i nie stać go na ponoszenie opłat sądowych. Skarżący dodał, iż uiszczenie opłaty sądowej wiązałoby się z koniecznością zaciągnięcia pożyczki na co go nie stać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności:
"Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
§ 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
§ 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego."
"Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny."
Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Równocześnie jednak w art. 247 p.p.s.a. ustawodawca zastrzegł, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzą najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a.:
"Art. 3. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a."
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 grudnia 2011r. Nr [...], którym organ ten, na podstawie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przekazał pismo Z. Ś. z dnia 6 grudnia 2011r. Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej celem jego rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Z treści art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że przekazanie podania organowi właściwemu nie wymaga wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej, postanowienia czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej. Powyższe następuje w formie czynności materialno-technicznej, o podjęciu której organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie. Czynność ta pozostaje poza wskazanym w art. 3 § 2 p.p.s.a. zakresem kognicji sądu administracyjnego. Nie jest ona bowiem ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani też nie może być kwalifikowana jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro nie podlega ona zaskarżeniu, to nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.
Należy również zauważyć, iż zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego było już wcześniej przedmiotem skargi Z. Ś. Prawomocnym postanowieniem z dnia 22 marca 2012r., sygn. akt III SA/Kr 1544/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił tę skargę uznając, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi, a w związku z tym – na podstawie art. 247 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło