III SA/Kr 519/19
WyrokWSA w Krakowie2019-11-08
Skład orzekający: Ewa Michna, Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca statuty sołectw narusza interes prawny lub uprawnienie mieszkańca do kandydowania na sołtysa lub członka rady sołeckiej, a także prawo do wypowiadania się na zebraniu sołeckim w sprawach dotyczących sołectwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona uchwała zmieniająca statuty sołectw nie narusza interesu prawnego ani uprawnienia skarżącego do kandydowania na sołtysa, ponieważ uprawnienia te pozostały takie same jak przed nowelizacją. Ponadto, sąd stwierdził, że uchwała nie pozbawia skarżącego prawa do wypowiadania się w sprawach sołectwa na zebraniach wiejskich, a jego stanowisko w kwestii wydatkowania środków OSP nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Skarżący T. S. zaskarżył uchwałę Rady Gminy Zielonki zmieniającą statuty sołectw, zarzucając naruszenie prawa i swoich uprawnień do opiniowania spraw publicznych oraz kandydowania na sołtysa. Organ gminy wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, podnosząc brak legitymacji czynnej skarżącego i wskazując, że uchwała nie narusza jego praw. Sąd rozpoznał sprawę, uznając skargę za niezasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. S. na uchwałę Rady Gminy Zielonki z dnia 8 listopada 2018 r. nr XLIV/148/2018 w sprawie zmiany Statutów Sołectw Gminy Zielonki skargę oddala
Rada Gminy Zielonki 8 listopada 2018 r. podjęła uchwałę nr XLIV/148/2018 w sprawie zmiany Statutów Sołectw Gminy Zielonki.
T. S. (dalej zwany także skarżącym) w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podniósł zarzut, że zapisy tej uchwały nie są dostosowane do obowiązującego prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 grudnia 2005 r. w sprawie ustalenia, zmiany i znoszenia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz. U. Nr 264, poz. 2208) nie spowodowało zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu Bosutów gmina Zielonki, co jest okolicznością wskazującą, że Boleń z częścią Bosutowa nie stał się odrębną wsią.
Skarżący przywołał § 8 oraz § 15 ust. 2 zmienionej uchwały wskazując, że zmiany te naruszają jego uprawnienia do opiniowania, konsultowania i rozstrzygania realizowanych na swoim terytorium zadań publicznych przez gminę Zielonki, nadto zarzucił, że postanowienia te naruszają uprawnienia skarżącego do kandydowania na sołtysa lub członka rady sołeckiej w swojej wsi Boleń gmina Zielonki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie w całości.
Rada Gminy Zielonki wywiodła brak legitymacji czynnej skarżącego w postępowaniu skargowym przed sądami administracyjnymi w przedmiotowej sprawie, powołując się przy tym na art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.), orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazania doktryny. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie istniał związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a interesem prawnym czy uprawnieniem skarżącego, a uchwała nie pozbawiła skarżącego konkretnych praw, uprawnień, które istniały w dacie wejścia w życie zaskarżonej uchwały. Podkreślił także, że w skardze brak jest nawet wskazania jaki przepis prawny, czy choćby ustawa zostały naruszone zaskarżoną uchwałą.
W zakresie pozostałych zarzutów skargi, organ podniósł, że zmiana określenia samego rodzaju miejscowości Boleń, wprowadzona ww. rozporządzeniem z dnia 27 grudnia 2005 r. w sprawie ustalenia, zmiany i znoszenia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych, mocą którego miejscowość "Boleń, część wsi Bosutów" zmieniła nazwę na "Boleń, wieś" nie doprowadziła do zmiany granic wsi, ani nie skutkowała przekształceniem jednostki Bosutów - Boleń, gdyż nadal pozostawało to samo sołectwo Bosutów – Boleń, zgodnie z załącznikiem nr 2 do Uchwały z dnia 27 czerwca 2003 r. Rady Gminy Zielonki nr VIII/51/2003 w sprawie uchwalenia statutu Gminy Zielonki.
Dalej organ wywiódł, że zgodnie z uchwałą nr VIII/51/2003 w sprawie uchwalenia statutu Gminy Zielonki oraz uchwałą nr XIV/93/2007 Rady Gminy Zielonki z dnia 28 grudnia 2007 r. w sprawie Statutów Sołectw Gminy Zielonki, zmienionej następnie zaskarżoną w przedmiotowej sprawie uchwałą, wszelkie decyzje jednostki pomocniczej, w tym opinie, podejmuje zebranie wiejskie jako organ uchwałodawczy jednostki pomocniczej, który stanowią wszyscy stali mieszkańcy sołectwa posiadający prawo wybierania do Rady Gminy Zielonki. Wobec tego, w przypadku jednostki pomocniczej Bosutów - Boleń zebranie wiejskie stanowią posiadający prawo wybierania do Rady Gminy mieszkańcy Sołectwa Bosutów - Boleń, a więc miejscowości Bosutów i miejscowości Boleń, do których zaliczał się m.in. skarżący. Jednocześnie, w ocenie Rady Gminy, zaskarżona uchwała w sprawie zmiany Statutów Sołectw Gminy Zielonki, w żaden sposób nie naruszała praw jakiegokolwiek mieszkańca gminy i nie powodowała blokowania uprawnień mieszkańców do reprezentacji swoich interesów zarówno na forum sołectwa jak i wobec organów gminy.
Organ nie podzielił również zarzutu skarżącego naruszenia jego prawa do kandydowania na sołtysa lub członka rady sołeckiej, wskazując że zgodnie z § 15 ust. 2 Statutów Sołectw Gminy Zielonki kandydować może także każdy stały mieszkaniec Sołectwa Bosutów - Boleń, a więc miejscowości Bosutów i miejscowości Boleń, a uprawnienia do kandydowania w zmienionym uchwałą Rady Gminy Zielonki Nr XLIV/148/2018 Statucie Sołectw Gminy Zielonki są dokładnie takie same jak przed nowelizacją.
Na rozprawie 8 listopada 2019 r. skarżący podtrzymał skargę i wyjaśnił, że nie jest sołtysem ani w sołectwie Bosutów, ani w sołectwie Boleń. Tak naprawdę celem skarżącego była możliwość wypowiadania się co do prawidłowości wydatkowania środków Ochotniczej Straży Pożarnej. Do dzisiaj wójt nie zlecił wykonania operatu przez geodetę do zmian, które miały miejsce w 2005 r. a on jako mieszkaniec danej społeczności miał prawo do zabierania głosu. Według skarżącego był mieszkańcem wsi Boleń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie ponieważ zaskarżona uchwała nie pozbawiała skarżącego prawa do kandydowania na stanowisko sołtysa.
Sąd przyjął jednak skargę do rozpoznania z uwagi na wskazanie przez skarżącego, że zaskarżona uchwała pozbawiała go prawa do wypowiadania się na zebraniu sołeckim co do opiniowania uchwał mających związek z sołectwem.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym Rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała pozbawiała go możliwości kandydowania na stanowisko sołtysa. Skarżący nadal pozostając mieszkańcem wsi Boleń – mógł zgłosić swoją kandydaturę na stanowisko sołtysa. Uprawnienia wynikające z §15 ust. 2 statutów sołectw Gminy Zielonki pozostawały takie same jak przed podjęciem zaskarżonej uchwały. Co więcej, z twierdzeń skarżącego i dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, nie wynikało, żeby skarżący miał zamiar w ogóle pełnić funkcję sołtysa.
Ponadto, w ocenie Sądu, zaskarżona uchwała nie pozbawiała skarżącego prawa do wypowiadania się w sprawach sołectwa i skarżący, jako członek społeczności lokalnej, mógł również wypowiadać się i w tym zakresie na zebraniach sołeckich. Dodatkowo, zgodnie z art.11b ustawy o samorządzie gminnym, skarżący miał prawo do uzyskiwania informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń organów gminy i komisji rady gminy. Działania gminy ograniczające te uprawnienia podlegały kontroli sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 3 lutego 2015 r., I OSK 2517/14).
To, że stanowisko skarżącego co do środków wydatkowanych przez OSP i innego typu działań wójta nie było uznane za zasadne przez Radę Gminy, w ocenie Sądu nie stanowi podstawy do zasadności skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na uchwałę nr XLIV/148/2018 w sprawie zmiany Statutów Sołectw Gminy Zielonki.
Z tych to powodów Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło