III SA/Kr 521/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych skargę oddala. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 kwietnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z [...] 2017 r., znak [...] orzekającej o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] maja 2014 r. w sprawie wydania skarżącemu M. J. uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych seria i nr druku [...], odmowie wydania uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych, wezwaniu do zwrotu dokumentu prawa jazdy i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zaskarżona decyzją zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 24 czerwca 2016 do Starostwa Powiatowego wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Rejonowej od ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] 2014 r. w sprawie wydania M. J. uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, iż powyższa decyzja wydana została w oparciu o dokumenty, które okazały się fałszywe i w konsekwencji w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Zdaniem Prokuratora w celu uzyskania decyzji o wydaniu prawa jazdy skarżący przedłożył w Starostwie Powiatowym stwierdzające nieprawdę orzeczenie psychologiczne nr [...] wystawione w dniu 2 grudnia 2013 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W konsekwencji wznowienia postępowania, w oparciu o dokonane ustalenia organ l instancji decyzją z dnia [...] 2016 r. orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] 2014 r. w sprawie wydania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych seria i nr druku [...], odmowie wydania uprawnień do kierowania pojazdami wskazanych kategorii, wezwaniu do zwrotu dokumentu prawa jazdy i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] uchyliło w całości decyzję organu l instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że orzeczenie psychologiczne z dnia 2 grudnia 2013 r. jest sfałszowane i potwierdza nieprawdę odnośnie predyspozycji kierowcy, zatem pierwotna decyzja organu I instancji powinna zostać wyeliminowana. Nie mniej jednak z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia sprawy co do istoty zdaniem organu odwoławczego należy wziąć pod uwagę, przedłożone przez skarżącego orzeczenie psychologiczne z dnia 23 sierpnia 2016 r. nr [...] wydane przez psychologa E. B. stwierdzające u skarżącego brak przeciwwskazań zdrowotnych "do kierowania pojazdami" oraz orzeczenie lekarskie z tego samego dnia nr [...], wydane przez uprawnionego lekarza M. G. stwierdzające u skarżącego brak przeciwwskazań zdrowotnych "do kierowania pojazdami". Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji wydając zaskarżoną decyzje pomimo, że posiadał wiedzę na temat istnienia wskazanych orzeczeń, nie wziął ich pod uwagę. Tymczasem wspomniane orzeczenie psychologiczne ma zdaniem organu odwoławczego niebagatelne znaczenie dla treści zaskarżonej decyzji. Co prawda pozostaje ono bez wpływu na prawidłowość uchylenia decyzji z dnia [...] 2014r, jednakże może mieć istotne znaczenie dla orzeczenia w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ l instancji decyzją z dnia [...] 2017 r., znak [...] orzekł o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] 2014 r. w sprawie wydania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych seria i nr druku [...], odmowie wydania uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych, wezwaniu do zwrotu dokumentu prawa jazdy i nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając swoje stanowisko organ l instancji stwierdził, iż orzeczenie psychologiczne nr [...] wydane dnia [...] 2016 r. przez psychologa E. B., o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania przez skarżącego pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 23 sierpnia 2016 r. wydane przez uprawnionego lekarza M. G., o braku przeciwwskazań zdrowotnych u skarżącego do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy kat C+E, mają zastosowanie do wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyśpieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji uzupełniającej przyśpieszonej albo szkolenia okresowego o których mowa w rozdziale 7a ustawy o transporcie drogowym. Wspomniane orzeczenia zarówno lekarskie jak i psychologiczne nie uprawniają do uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami kat C oraz C+E. Na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał za zasadne uchylenie decyzji z dnia [...] 2014 r. w skutek wznowienia postępowania w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. z uwagi na oparciu uchylane decyzji na sfałszowanym dokumencie. Również w kwestii rozstrzygnięcia meritum sprawy organ odwoławczy stwierdził, że odmowa wydania prawa jazdy jest uzasadniona. W ocenie Kolegium przedłożone przez skarżącego orzeczenia z dnia 23 sierpnia 2016 r., w szczególności orzeczenie psychologiczne nr [...], nie mogą sanować braku wymaganych do wydania prawa jazdy orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżący nie posiada orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, które zgodnie z art. 11 ustawy do kierowania pojazdami jest wymagane do wydania prawa jazdy. Orzeczenie psychologiczne nr [...] wydane dnia 23 sierpnia 2016 r. wydane zostało w oparciu o badanie przeprowadzone na podstawie art. 39 k ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U.2016.1907), które to badania są związane z wykonywaniem pracy kierowców wykonujących przewozy drogowe. Uznano zatem, że odmowa wydania prawa jazdy kat C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych była zasadna z uwagi na brak orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z której zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego , mianowicie art. 11 ust. 1 pkt. 2, art. 82 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 39k ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przedstawione przez skarżącego, w toku postępowania, orzeczenie psychologiczne nr [...], wydane w dniu 23.08.2016 roku przez psychologa mgr E. B. nie zaspokaja wymagań w zakresie braku przeciwskazań do kierowania pojazdami; nieuzasadnione przyjęcie, że orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 23.08. 2016 roku, wydane przez psycholog mgr E. B., stwierdzające brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy wykonującego przewozy drogowe nie może stanowić podstawy do uzyskania przez skarżącego uprawnień kat. C, C+E a jedynie może służyć do wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 06.09.2001 o transporcie drogowym, mimo że skarżący posiada już świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie odpowiedniego szkolenia zawodowego, jak również uzyskał wcześniej profil kandydata na kierowcę; nieuwzględnienie okoliczności, że konieczność uzyskania ponownego orzeczenia psychologicznego, już po ukończeniu szkolenia zawodowego oraz po uzyskaniu profilu kandydata na kierowcę była następstwem bezprawnych czynności osób trzecich, popełnionych na szkodę skarżącego i w żaden sposób przez niego nie zawinionych; pominięcie wskazań Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zawartych w uzasadnieniu decyzji, sygn. akt : [...] z dnia 12.10.2016r., w szczególności tych, że przedstawione przez skarżącego orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 23.08.2016 roku, wydane przez psychologa mgr E. B., stwierdzało brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, a nie brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty (w tym decyzje, postanowienia) nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718), dalej jako: "P.p.s.a." Jednocześnie zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w zgodzie z przepisami prawa, a konsekwencji czego brak było podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy przedłożone przez skarżącego orzeczenie psychologiczne z dnia 23 sierpnia 2016 r. odpowiada wymogom orzeczenia psychologicznego, określonego w art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2016.23), będącego jedną z przesłanek wydania prawa jazdy. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia, na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak było takiego orzeczenia. Nie mniej jednak zgodnie z art. 145 § 2 K.p.a., który w ocenie Sądu znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Na podstawie stanu faktycznego niniejszej sprawy bez wątpienia można uznać, że sfałszowanie dowodu było oczywiste. Skarżący w celu uzyskania orzeczenia psychologicznego, które było podstawą do wydania uchylonej decyzji został przyjęty przez nieznanego mu mężczyznę, zapłacił 100 zł ( bez pokwitowania), a następnie otrzymał orzeczenie psychologiczne podpisane przez psychologa M. N. Zeznał, że nie uczestniczył w żadnym badaniu. Ponadto w toku postępowania prokuratorskiego psycholog M. N. przyznała się do popełnienia zarzucanych jej przestępstw i w swoich wyjaśnieniach potwierdziła wersję skarżącego co do okoliczności wystawienia dla niego orzeczenia psychologicznego. Wyjaśniła, że nigdy nie przeprowadziła ze skarżącym wymaganego przepisami badania psychologicznego dla kierowców. Sąd nie miał wątpliwości, że w przypadku sfałszowania orzeczenia psychologicznego dla kierowcy zawsze będzie występowało ryzyko niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Prowadzenie bowiem pojazdów przez osobę z przeciwwskazaniami psychologicznymi, może okazać się tragiczne w skutkach nie tylko dnia niej samej ale wszystkich uczestników ruchu. W konsekwencji Sąd uznał, zasadność wznowienia postępowania i uchylenia decyzji z dnia [...] 2014 r. Odnosząc się do oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie odmowy wydania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C+E, B+E i potwierdzenia kwalifikacji zawodowych, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 11 ustawy o kierujących pojazdami jedną z przesłanek wydania prawa jazdy jest uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Kwestia badań psychologicznych została unormowana w art. 82 – 90 ustawy o kierujących pojazdami. W realiach niniejszej sprawy orzeczenie psychologiczne z dnia 23 sierpnia 2016 r. zostało wydane na podstawie art. 39 k ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1907) i stwierdza brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tymczasem wymagane orzeczenie psychologiczne określone w art. 11 ustawy o kierujących pojazdami ma stwierdzać brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami . Podkreślić należy, że badania psychologiczne wskazane w art. 39k ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywane są w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy o kierujących pojazdami, a zatem w zakresie i na zasadach przeprowadzania badań psychologicznych w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Skoro zatem obydwa orzeczenia wydawane są na podstawie tych samych przepisów należało zbadać istotę różnicy pomiędzy orzeczeniem psychologicznym stwierdzającym brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, a orzeczeniem psychologicznym określonym w art. 11 ustawy o kierujących pojazdami mającym stwierdzać brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Kwestię tę szczegółowo reguluje Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U.2014.937). W załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia (wg stanu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie) widnieją dwa odrębne wzory orzeczenia psychologicznego dla orzeczenia wydanego na podstawie art. 39 k ustawy o transporcie drogowym i na podstawie art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. Różnice między ww. orzeczeniami nie sprowadzają się wyłącznie do różnych wzorów orzeczenia psychologicznego. Z metodyki przeprowadzania badań psychologicznych (załącznik nr 5 cyt. rozporządzenia) wynika, że procedury diagnostyczne, które stosuje uprawniony psycholog w badaniach są zróżnicowane ze względu na rodzaj i cel badania. W powołanym rozporządzeniu stwierdzono również, że uprawniony psycholog stosuje w badaniach metody i narzędzia diagnostyczne weryfikujące cechy i zdolności istotne dla osób ubiegających się min. o uprawnienia do kierowania pojazdami i wykonujących pracę na stanowisku kierowcy. Niewątpliwie stwierdzenie przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem różni się od stwierdzenia przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wobec tego, że przedmiot badania jest różny to psycholog stosuje odmienne metody i narzędzia diagnostyczne dla stwierdzenia braku przeciwskazań psychologicznych, a odmienne do kierowania pojazdem i wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Powyższe w ocenie Sądu wskazuje, że sposób przeprowadzania badań psychologicznych w przypadku orzeczenia psychologicznego wydawanego na podstawie art. 39k ustawy o transporcie drogowym i orzeczenia psychologicznego wydawanego na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami jest różny, tak jak różny jest przedmiot ww. orzeczeń w związku z tym uznać należy, że orzeczenie wydane na podstawie art. 39k ustawy o transporcie drogowym nie spełnia przesłanek orzeczenia psychologicznego określonego w art. 11 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. W konsekwencji przedłożone przez skarżącego orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy nie spełnia wymogów wydania prawa jazdy, określonych w art. 11 ustawy o kierujących pojazdami. Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 207/14 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 531/16. Zatem Sąd uznał, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący nieuzasadnionego przyjęcia, że orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia 23.08.2016 roku, wydane przez psycholog mgr E. B., stwierdzające brak przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy wykonującego przewozy drogowe nie może stanowić podstawy do uzyskania przez skarżącego uprawnień kat. C, C+E, a jedynie może służyć do wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 pkt 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami starosta dokonuje w prawie jazdy wpisu potwierdzającego odbycie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej albo szkolenia okresowego, o których mowa w rozdziale 7a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Wpis jest dokonywany na pisemny wniosek kierowcy, na podstawie przedłożonych kopii: - świadectwa kwalifikacji zawodowej potwierdzającego ukończenie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej, szkolenia okresowego albo karty kwalifikacji kierowcy wydanej w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zgodnie z dyrektywą nr 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającą rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającą dyrektywę Rady 76/914/EWG; - orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz - orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1. Odnośnie orzeczenia lekarskiego Sąd stwierdza, że orzeczenie przedłożone w sierpniu 2016 r. nie spełnia wymogów z art. 11 ustawy o kierujących pojazdami, albowiem nie zostało wydane na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami nie mniej jednak w aktach sprawy znajduje się właściwe orzeczenia z 2013 r., które odpowiada tym wymogom, a zatem ten warunek wydania prawa jazdy należy uznać za spełniony. Nie mogły też odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku orzeczenia lekarskie i psychologiczne przedłożone w toku postępowania sądowego bowiem nie były one przedmiotem badania i oceny przez organu administracyjnego przy wydaniu rozstrzygnięcia. Wobec powyższego sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 P.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.