III SA/Kr 522/18
WyrokWSA w Krakowie2019-05-07
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Ewa Michna, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zatrudniona jako sprzedawca w punkcie sprzedaży środków zastępczych, która niekoniecznie fizycznie dokonała konkretnej transakcji sprzedaży, ale udostępniała te środki osobom trzecim, może zostać uznana za wprowadzającą je do obrotu w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pojęcie 'wprowadzania do obrotu' środków zastępczych, zgodnie z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii, jest szersze niż tylko fizyczne przekazanie produktu. Obejmuje ono wszelkie formy udostępniania, w tym stwarzanie możliwości nabycia, nawet jeśli nie doszło do konkretnej transakcji sprzedaży. Sprzedawca, który pracuje w punkcie sprzedaży takich środków i udostępnia je osobom trzecim, nawet jeśli nie działa na własny rachunek, jest objęty tym zakazem i podlega karze pieniężnej.Stan faktyczny
W. R. został ukarany karą pieniężną w wysokości 30.000 zł za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. Kontrola sanitarna wykazała w jego punkcie sprzedaży produkty zawierające substancje spełniające definicję środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. W. R. twierdził, że pracował jako sprzedawca i nie wie, kto jest właścicielem lokalu ani kto go zatrudnił. Organy administracji uznały go za wprowadzającego do obrotu, opierając się na zabezpieczonych produktach, kartach rozliczeniowych oraz wcześniejszych kontrolach, w których również sprzedawał podobne produkty. WSA oddalił skargę W. R., uznając jego argumenty za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. R.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 12 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych skargę oddala
Decyzją z dnia [...] 2017 r. Nr [...], na podstawie art. 4 pkt 11 a pkt 27 i pkt 34, art. 44b, art 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U.2017.783 ze zm.), art. 12 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U.2017.1261), art. 104 kpa, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wymierzył W. R. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł (słownie: trzydzieści tysięcy złotych) w związku ze stwierdzonym wprowadzaniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produktów (wyrobów), posiadających w swoim składzie: PV8 (a-pirolidynoheptanofenon, nazwa systematyczna: 1-fenyio-2-(1-pirolidynylo)heptan-1-on), AB-CHMINACA (N-[1-(amino-3-metylo-1-oksobutan-2-ylo)-1-(cycloheksylometylo)-l H-indazolo-3-karboksyamid), 3-CMC (3-chlorometkatynon, nazwa systematyczna: 1-(3-chlorofenylo)-2-(metyloamino)propan-1-on), MDMB-CHMICA (nazwa systematyczna: ester metylowy kwasu 2-(1-(cykloheksylometylo)-1H-indol-3-karboksyamido)-3,3-dimetylbutanowego), NM-2201 (nazwa systematyczna: ester 1-naftylowy kwasu 1-(5-fluropentylo)-1H-indolo-3-karboksylowego), 4-CMC (4-chlorometkatynon, nazwa systematyczna: 1-(4-chlorofenylo)-2-(metyloamino) propan-1-on) substancje spełniające definicję nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r. poz. 783 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu nowych substancji psychoaktywnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1582), a-PVT (a-pirolidynopentanotiofenon, nazwa systematyczna 2-(pirolidyn-1 -yl)-1 -(tiofen-2-yl)pentan-1 -on), 3-dezoksy-3,4-MDPV (3-dezoksy-3,4 metylenodioksypirowaleron, nazwa systematyczna: 1-(2,3-dihydrobenzofuran-5-ylo)-2-(pirolidyn-1-ylo)pentan-1-on) substancje spełniające definicję środka zastępczego w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Na podstawie art. 52a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii niniejszej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ podał, że w dniu 12 września 2016 r. r. przeprowadzono kontrolę sanitarną w punkcie sprzedaży : A w K przy ul. F w K prowadzonym przez W. R.
Podczas czynności kontrolnych stwierdzono, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi.
Produkty te, ich ilość i cena zostały szczegółowo wskazane w uzasadnieniu. W sumie zabezpieczono 34 szt. produktów. W związku z koniecznością przeprowadzenia badań toksykologicznych zatrzymanych produktów przekazano materiał dowodowy do badań laboratoryjnych zgodnie z obowiązującymi procedurami do laboratorium Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu. Przeprowadzone badania toksykologiczne wykazały, że związki obecne w składzie produktów wyczerpują pojęcie środka zastępczego oraz nowej substancji psychoaktywnej w rozumieniu art. 4 pkt. 11 a i pkt 27 u.o.p.n.
W związku ze stwierdzonym wprowadzaniem do obrotu na terytorium RP produktów (wyrobów) posiadających w swoim składzie substancje spełniające definicję nowej substancji psychoaktywnej, oraz substancje spełniające definicję środka zastępczego, wymierzono W. R. karę pieniężną 30 000,- zł. Organ wskazał, że przy wymierzaniu kary zastosował zasadę miarkowania kary, która jest adekwatna do ilości zabezpieczonych produktów i zakresu prowadzonej "działalności".
Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. R., zarzucając naruszenie przepisów art. 52 a ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez przyjęcie, że zachowanie W. R. spełniło przesłanki "wprowadzania do obrotu".
Decyzją z dnia 12 marca 2018 r. ([...]), na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa w zw. z art. 44 b, 44c, 52 a oraz art. 4 pkt 11a, pkt 27, pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2017 r., poz. 783 ze zm.) Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, co następuje:
Zarówno z akt sprawy jak i z treści wniesionego odwołania wynika, czemu nie zaprzecza sam skarżący, że sprzedawał "dopalacze". Na każdym opakowaniu produktów, które zostały zabezpieczone podczas kontroli w dniu 12 września 2016 r. widnieje kwota za jaką dany "dopalacz" był sprzedawany. W związku z powyższym mamy tutaj do czynienia z "udostępnieniem osobom trzecim, odpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych". Z protokołu kontroli z dnia 12 września 2016 r. wynika, iż W. R. w kontrolowanym lokalu pełnił funkcję sprzedawcy. Do jego obowiązków należała sprzedaż talizmanów i amuletów. Oświadczył również, co zostało odnotowane w protokole, że pracuje od ok. tygodnia i w pracy jest trzeci raz. Praca trwa ok. 16 godzin od 11:00 do 3:00. W. R. poinformował, że nie zna danych pracodawcy, nie ma umowy o pracę, a pracę znalazł za pośrednictwem portalu Gumtree.pl odpowiadając na ofertę pracy (stawka 10 zł/godz., podany telefon kontaktowy, którego aktualnie już nie posiada i nie zna, CV nie było wymagane). W sprawie pracy spotkał się z mężczyzną, którego personaliów nie podał, jednak również nie pamięta gdzie się spotkał, w jakim miejscu. Do pracy przy ul. F zgłosił się podczas zmiany innego pracownika i wtedy dostał klucze do lokalu. Umowa o pracę została zawarta ustnie. W toku kontroli uporczywie podawał, że nie wie kto go zatrudnił, nie wie kto jest właścicielem przedmiotowego lokalu. Znając powyższe fakty organ I instancji słusznie przyjął, że osobą odpowiedzialną za wprowadzanie do obrotu w tym dniu zatrzymanych produktów był W. R. W związku z brakiem potwierdzenia, iż W. R. był zatrudniony przez spółkę wynajmującą w tym czasie przedmiotowy lokal lub jakąkolwiek inną a zarazem brakiem wpisu W. R. do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, należało podtrzymać decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W. R. był bowiem wprowadzającym do obrotu środki zastępcze oraz prowadził niezarejestrowaną działalność w sklepie A w K przy ul. F w dniu kontroli. Sam bowiem brak wpisu do CEIDG nie przesądza o fakcie prowadzenia lub nie prowadzenia działalności gospodarczej.
W związku z powyższym zarzut, że nie przedstawiono w toku postępowania żadnych dowodów potwierdzających, że jest on właścicielem obiektu czy też przedsiębiorcą prowadzącym sklep jest bezzasadny. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżący nie tylko wyłącznie był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale osobiście sprzedawał, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane potocznie "dopalaczami". Potwierdzenie wprowadzania do obrotu stanowią karty rozliczeniowe, które wyraźnie wskazują na to jak dużym powodzeniem cieszą się dopalacze wśród odbiorców, a co za tym idzie trudno uwierzyć jakoby W. R. niczego nie sprzedał w trakcie 16 godzin pracy dziennie. Co prawda twierdzi w odwołaniu, że sprzedaży tych środków dokonywał nie w swoim imieniu, jednak nie wskazał w czyim, a nawet poprzestał na twierdzeniu, że nie wie w czyim imieniu tego dokonywał. Twierdzenia takie są nie tylko pozbawione zwykłego zdrowego rozsądku, ale wskazują na lekceważący stosunek skarżącego do organów państwowych, w tym organów kontroli. Nie może być tak, aby ktoś kto utrudnia postępowanie następnie zarzucał jego wadliwe prowadzenie organowi, któremu prowadzenie tego postępowania utrudnia wręcz uniemożliwia.
Z punktu widzenia normy art. 52a u.o.p.n. obojętne jest zarówno to, czy udostępnienie środka zastępczego było pierwotnym, czy też kolejnym etapem wprowadzenia do obrotu, jak również to, jaką rolę spełniała osoba udostępniająca środek zastępczy, a więc, czy działała na własny rachunek, czy w ramach współsprawstwa, w tym w ramach łączącego ją stosunku prawnego z inną osobą (np. stosunku pracy, zlecenia). Tym samym karze pieniężnej podlega zarówno prowadzący sklep jak i zatrudniony w nim sprzedawca, dokonujący bezpośrednio udostępnienia środka zastępczego osobie trzeciej. Rola i status poszczególnych osób może mieć natomiast znaczenie przy ustalaniu wysokości kary.
W stosunku do skarżącego można dodać, że był w pełni świadomy co do sprzedaży "dopalaczy", co wynika z protokołów kontrolnych oraz wypełnianych kart rozliczeniowych. Na podstawie tych kart można wykazać, że w ciągu 9 dni na pewno wprowadzono do obrotu ponad 1000 szt. różnych "dopalaczy". Dlatego też nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, jakoby to on wprowadził do obrotu "dopalacze", które to inspektorzy w trakcie kontroli zabezpieczyli na potrzeby przedmiotowego postępowania. Dodatkowo należy wskazać, iż Organ podczas kontroli wycofuje z obrotu zabezpieczone produkty na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy są one środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.
Zarzut, że w treści decyzji organ I instancji nie wskazał de facto żadnych powodów, dla których zachowanie strony uznał za wprowadzanie do obrotu, również nie zasługuje na uznanie, gdyż organy Inspekcji Sanitarnej nie dysponują dowodami w postaci nagrań wideo z czynności wprowadzania. Udowodnienie okoliczności wprowadzania do obrotu w oparciu o takie dowody byłoby wysoko postawioną poprzeczką w i tak trudnej walce organów sanitarnych z niebezpiecznym społecznie zjawiskiem, jakim jest handel dopalaczami. W ramach normy art. 80 kpa organ dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego, może uznać daną okoliczność za udowodnioną, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego z innych ustalonych faktów, jeśli w sprawie brak jest bezpośrednich środków dowodowych wykazujących dane okoliczności (por. II SA/Gd 898/10).
Nadto wobec przedmiotowego sklepu przeprowadzane były inne kontrole, w wyniku których również zabezpieczano produkty o nazwach takich samych jak podczas kontroli, której dotyczy odwołanie. Organ oparł się również na kartach rozliczeniowych dołączonych do protokołu kontroli, z których ewidentnie wynika, że w tym sklepie prowadzona jest sprzedaż środków zastępczych. Z kart tych wynika, że w ciągu 9 dni zostało sprzedanych ponad 1000 opakowań środków zastępczych oraz, że średni utarg dzienny wynosi ok. 3300 zł. Twierdzenie zawarte w odwołaniu, iż W. R. był sprzedawcą w przedmiotowym punkcie, a nie dokonał sprzedaży, jest pozbawione sensu. Ww. sam oświadczył, że pracuje 3 dni po 16 godzin. Z zeszytu i kart rozliczeniowych wynika, że pracownik o pseudonimie D w każdym dniu swojej pracy dokonywał sprzedaży. Dodatkowo na potwierdzenie wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych przez skarżącego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny oparł się na protokole kontroli z dnia 5 maja 2016 r., nr: [...] (dołączony do akt sprawy + 2 karty rozliczeniowe) z którego wynika, że W. R. sprzedawał "dopalacze" również w innym punkcie, a mianowicie przy ul. K w K. W dniu 5 maja 2016 r. w sklepie A przy ul. K została przeprowadzona kontrola i W. R. był osobą sprzedającą "dopalacze" w dniu kontroli, czemu nie zaprzeczył. Powyższe okoliczności wskazują, że organ I instancji prawidłowo uznał W. R. za wprowadzającego do obrotu środki zastępcze wbrew zakazowi wynikającemu z art. 44 b u.o.p.n.
Powyższe stanowi naruszenie art. 44b w związku z art. 4 pkt 11 a pkt 27, pkt 34 w rozumieniu u.o.p.n,, który zakazuje wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. Biorąc pod uwagę powyższe fakty, brak danych dotyczących właściciela sklepu, udzielanie wymijających odpowiedzi osobom kontrolującym, zabezpieczenie produktów, które po badaniu okazały się środkami zastępczymi, ilość zabezpieczonych produktów, uznano W. R. za osobę wprowadzającą do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne w miejscu ogólnodostępnym, w tym dla nieletnich, co wskazuje na brak odpowiedzialności za bezpieczeństwo zdrowotne osób, którym oferował ww. środki. Dlatego wymierzona na podstawie art. 52 a u.o.p.n. kara pieniężna panu W. R. w kwocie 30 000 zł jest adekwatna do zakresu prowadzonej działalności (wprowadzania do obrotu), ilości wprowadzonych do obrotu środków zastępczych, stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu. Na podstawie art. 52a u.o.p.n. zaskarżonej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nadmienić bowiem należy, iż z dyspozycji przepisu art. 52a ust. ust. 2 u.o.p.n. wynika obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji wydanej w oparciu o ten przepis. Istotą natychmiastowej wykonalności decyzji administracyjnej jest to, że staje się ona wykonalna i stanowi tytuł egzekucyjny, mimo że nie jest ostateczna. Zagrożenie dla zdrowia stwarzane przez środki zastępcze jest bowiem zjawiskiem powszechnie znanym, mającym potwierdzenie w szeroko podawanych do publicznej wiadomości przypadkach zatruć po zażyciu produktów stanowiących środki zastępcze. W świetle powyższego podniesione przez skarżącego argumenty są bezzasadne i nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W ocenie Organu II instancji postępowanie prowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w m.in. w art. 7 kpa. Zasada ta bowiem wymaga, by organ administracji publicznej dokonał ustaleń zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy pod względem prawnym i merytorycznym, nienaruszający zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa, wynikającej z art. 8 kpa. Dokonana ocena stanu faktycznego sprawy znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7 i 77 kpa. Została ona w sposób spójny, logiczny i zgodny z wiedzą wywiedzioną w uzasadnieniu decyzji Organu I instancji. Dokonana ocena mieści się również w granicach swobodnej oceny dowodów.
Na powyższą decyzję W. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów:
- art. 136 §1 kpa w zw. z art. 77 §1 kpa w zw. z art. 75 §1 kpa w zw. z art. 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodów, które byłyby niezbędne do całościowego i kompleksowego rozpoznania sprawy, w szczególności nieprzesłuchania świadków – innych pracowników punktu sprzedaży przy ul F w K, podczas gdy przeprowadzenie takich dowodów przyczyniłoby się w znacznym stopniu do rozstrzygnięcia sprawy i mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia;
- art. 80 w zw. z art. 77 §1 kpa i art. 7 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów a konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący był wprowadzającym do obrotu środki zastępcze.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.13602 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156k.p.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrola sądowa przeprowadzona w niniejszej sprawie skutkowała uznaniem, że skarga jest nieuzasadniona.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. 2018. 1030), dalej u.p.n. Zgodnie z art. 44b u.p.n. zakazuje się wytwarzania, przywozu i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) środków zastępczych; 2) nowych substancji psychoaktywnych. Zgodnie natomiast z art. 52a ust. 1 u.p.n., kto, wbrew przepisom ustawy, wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy podlega karze pieniężnej w wysokości od 20.000 zł do 1.000.0000 zł. Karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (art. 52a ust. 2). Ustalając wysokość kary pieniężnej właściwy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (art. 52a ust. 3).
W przepisie art. 4 pkt. 27 u.p.n. ustawodawca zdefiniował pojęcie środka zastępczego, którym jest produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych (definicja według stanu prawnego na datę wydania zaskarżonej decyzji). Natomiast w art. 4 pkt. 34 ustawy zawarł definicję pojęcia "wprowadzania do obrotu", którym jest udostępnienie osobom trzecim odpłatnie lub nieodpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.
Skarżący nie kwestionuje w skardze że produkty, które znajdowały się w ofercie lokalu "A, w którym jak sam podał pracował na stanowisku sprzedawcy, spełniały definicję środka zastępczego. Stwierdzenie powyższej okoliczności nastąpiło w toku postępowania, w następstwie wycofania z obrotu zabezpieczonych w trakcie kontroli produktów i wstrzymania wprowadzenia do obrotu substancji oferowanych w sklepie, w którym skarżący był sprzedawcą, a także zakazu wprowadzania do obrotu tych substancji. Przebieg tego postępowania, oraz wyniki badań toksykologicznych uzyskane przez organy inspekcji sanitarnej w wyniku badań przeprowadzonych w Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej zostały szczegółowo opisane w zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji a w aktach postępowania administracyjnego zalega Sprawozdanie Sądowo-Lekarskie z przeprowadzonych badań toksykologicznych z dnia 7 grudnia 2016 r. (k. 57-62). Należało więc uznać, że ustalenia faktyczne organu w powyższym zakresie są prawidłowe i stanowią podstawę do uznania, że produkty sprzedawane przez skarżącego spełniają definicję z art. 4 pkt. 27 u.p.n. Oceniając przebieg kontrolowanego postępowania oraz wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu w świetle przytoczonych wyżej zasad należało uznać, że postępowanie to zostało przeprowadzone zgodnie z tymi zasadami a ocena dowodów jest zgodna z przepisem art. 80 kpa.
Skarżący kwestionuje natomiast ustalenie, że wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Zdaniem skarżącego nie znajduje ono żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy, zatem zostało wyprowadzone przez organy bezpodstawnie, z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego regulujących zasady przeprowadzania postępowania dowodowego, w szczególności zaś zasady dotyczące oceny dowodów. Analiza przebiegu postępowania, zgromadzonych przez organ dowodów oraz sposób ich oceny i wnioski organu skutkują uznaniem przez Sąd, że zarzuty skargi należało uznać za chybione.
Pojęcie "wprowadzania do obrotu" środków zastępczych, o którym mowa w art. 4 pkt 34 u.p.n. obejmuje wszystkie wymienione w nim formy działania skierowane i odnoszące się zarówno do osób niebędących konsumentami, jak i będących konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Organy winny były zatem ustalić, że skarżący podejmował się działania, które wyczerpuje definicję wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Wobec treści zarzutów skargi należy w tym miejscu przypomnieć, że w myśl art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności.
Przepis art. 80 k.p.a., nakazujący ocenę całokształtu materiału dowodowego, wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów i rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Przepisy kpa nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów. Wskazuje się, że organ w tej ocenie powinien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia.
W niniejszej sprawie organy winny były więc ustalić, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Dlatego niezbędne jest wskazanie, że ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, definiując "wprowadzanie do obrotu" nie ogranicza tego pojęcia wyłącznie do osoby bądź podmiotu, który fizycznie wręcza dany środek innej osobie, czy też jak chciałby skarżący, który faktycznie dokonał konkretnej transakcji sprzedaży środka zastępczego w lokalu, w którym oferowane są niedozwolone substancje. Ustawa mówi o udostępnianiu takich środków osobom trzecim, co jest pojęciem znacznie szerszym niż dawanie, wręczanie, sprzedawanie, przekazywanie. "Udostępnianie" to "pozostawanie do dyspozycji", nie musi ono nawet wiązać się z żadną aktywnością, ale może polegać na przyzwoleniu, na biernej postawie. Analiza systemowa i funkcjonalna przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że przez udostępnianie należy rozumieć także samo stwarzanie możliwości nabycia.
Z przytoczonych wyżej względów należało za bezzasadne uznać kwestionowanie przez skarżącego stanowiska organów z powodu braku dowodu niedokonania przez skarżącego "jakiejkolwiek sprzedaży środków uznanych za dopalacze". Skoro jak podał sam skarżący do protokołu kontroli w lokalu, w którym oferowano dopalacze pracował jako sprzedawca i na sprzedawaniu dopalaczy miała polegać jego praca to oczywistym jest, że udostępniał te środki osobom trzecim, co jest równoznaczne z wprowadzaniem ich do obrotu także w sytuacji, w której nie doszło do konkretnej transakcji. Ustawowy zakaz obejmuje każdego, kto wprowadza do obrotu środek zastępczy, czyli udostępnia go osobie trzeciej w jakiejkolwiek formie i w jakimkolwiek celu, odpłatnie lub nieodpłatnie. Nie mogły także odnieść skutku zarzuty skargi kwestionujące stanowisko organu co do faktycznej roli skarżącego w punkcie sprzedaży, tj. czy był on zatrudniony przez inny podmiot jako sprzedawca, czy też wprowadzał do obrotu dopalacze na własny rachunek. Nie było obowiązkiem organów prowadzenie dalszego postępowania dowodowego celem "ustalenia osoby odpowiedzialnej za prowadzenie punktu". Stanowi to okoliczność bez znaczenia, ponieważ decyzja wydana na podstawie art. 52a u.p.n. czyli wymierzenie kary pieniężnej, może być skierowana do każdego podmiotu wprowadzającego do obrotu środki zastępcze, niekoniecznie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i bez względu na to czy taką działalność prowadzi. Adresatem takiej decyzji jest każdy, kto prowadzi jakąkolwiek działalność w pomieszczeniach, w których środki takie są wytwarzane albo wprowadzane do obrotu. Wobec tego bezzasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów kpa poprzez niepodjęcie działań mających na celu poszukiwanie, ustalenie i przesłuchanie innych osób, które pracowały, czy też oferowały na jakiejkolwiek zasadzie znajdujące się w lokalu środki zastępcze. W świetle brzmienia omawianych przepisów oraz rozumienia pojęcia "wprowadzania do obrotu" organy nie miały żadnego obowiązku kontynuowania postępowania dowodowego w tym kierunku. Ubocznie należy jedynie wskazać, że pozytywny finał takich ustaleń skutkowałby uznaniem, że osoby takie również wprowadzały do obrotu środki zastępcze.
Prawidłowe jest też stanowisko organu zgodnie z którym dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego można uznać daną okoliczność za udowodnioną, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego z innych ustalonych faktów, jeżeli w sprawie brak bezpośrednich dowodów wykazujących dane okoliczności. Stwierdzenie powyższe dotyczy dokonanych przez organ ustaleń, iż w lokalu, w którym skarżący pracował jak podał w charakterze sprzedawcy, sprzedawane były dopalacze. Ustalenia tego organy dokonały na podstawie wyników działań operacyjnych Policji, oraz wyników innych przeprowadzonych tam kontroli a także analizy kart rozliczeniowych znalezionych w sklepie. Nie stanowi także jakiegokolwiek uchybienia poparcie stanowiska organu okolicznością, iż skarżący sprzedawał dopalacze jeszcze w innym punkcie - przy ul. K w K.
Należy też podkreślić, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja jest konsekwencją decyzji wydanej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] 2016 r. znak [...], skierowanej do skarżącego, którą organ ten wycofał z obrotu oraz zatrzymał zabezpieczone produkty na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa oraz nakazał skarżącemu zaprzestać działalności w sklepie w zakresie sprzedaży tych produktów. Od powyższej decyzji skarżący nie odwołał się.
Należało więc uznać, że wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla zastosowania przez organ wobec skarżącego przepisu art. 52a u.p.n. zostały ustalone w sposób prawidłowy i niezbędny a zarazem wystarczający do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej – art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Kara ta została wymierzona w dolnych granicach rozpiętości ustawowej. Stanowisko organu w tym zakresie należało uznać za prawidłowe i należycie uzasadnione. Także w pozostałym zakresie uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom stawianym przez art. 107 § 3 kpa.
Skoro zarzuty skargi nie zostały uwzględnione a Sąd nie stwierdził innych wad skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, w szczególności naruszenia prawa materialnego, to na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło