III SA/Kr 523/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-01-17

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca wdową z niewielką rentą rodzinną i posiadająca majątek w postaci nieruchomości, może zostać zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiony dla niej radca prawny w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca, mimo posiadania majątku w postaci nieruchomości, nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych związanych ze skargą kasacyjną oraz kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania, ze względu na niskie dochody z renty rodzinnej. W związku z tym, sąd zwolnił ją z kosztów sądowych i ustanowił radcę prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca, wdowa utrzymująca się z renty rodzinnej w wysokości 595,32 zł miesięcznie, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania. Mimo posiadania majątku w postaci mieszkania spółdzielczego, udziałów w nieruchomościach i działki rolnej, skarżąca podniosła, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania ze względu na niskie dochody i egzekwowane od niej długi.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi kasacyjnej. II. Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych obejmujących wpis od skargi kasacyjnej, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym dnia 9.11.2012 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy podała, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe bo jest wdową i nie ma nikogo na utrzymaniu. Wskazała, że jest współwłaścicielem kamienicy, należy do niej także 57 metrowe mieszkanie spółdzielcze. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochód jej gospodarstwa domowego wynosi 595,32 zł i stanowi go otrzymywana po mężu renta rodzinna. Uzasadniając swoje starania podniosła, że nie jest w stanie pokryć kosztów bo utrzymuje się z niewielkiej renty z części której komornik ściąga zasądzone od skarżącej długi. Do wniosku dołączyła kopie odcinków otrzymywanej renty z ostatnich trzech miesięcy oraz kopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek strony, więc w oparciu o jej wcześniejsze wyjaśnienia okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że do skarżącej należy także działka stanowiąca pozostałość po gospodarstwie rolnym oraz udział 5/96 części w innej nieruchomości. Należący do skarżącej majątek nie przynosi jednak dochodu a kamienica jest zamieszkała przez współwłaścicieli. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało co następuje: Zgodnie z aktualnymi poglądami sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest zaś to, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, można przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa). Oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść takich kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) przez który to stan należy rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, że strona nie jest w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W realiach niniejszej sprawy Skarżąca złożyła oświadczenia o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło swoich dochodów. Wysokość otrzymywanych świadczeń wykazała kopiami przedstawionych dokumentów źródłowych. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącej także i dlatego, że koresponduje z wcześniejszymi jakie składała. Niewielkie nieścisłości nie mają większego znaczenia i należy je położyć na karb nieporadności strony. Zestawiając zaś kwotę środków finansowych pozostających do swobodnego rozporządzenia z otrzymywanej renty z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztami związanymi z wynajęciem profesjonalnego pełnomocnika do jej sporządzenia i wniesienia można stwierdzić, że skarżąca nie będzie w stanie pokryć tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Jej dochody są bowiem niższe od dochodów przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazane mieszkanie spółdzielcze a nadto ułamkowy udział w nieruchomości oraz nieruchomość rolna nie powinna być rozstrzygająca na niekorzyść skarżącej ex machina. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że choć wymienione składniki majątkowe posiadają określoną wartość podkładową to przy posiadanych dochodach skarżąca nie posiada wymaganej przez banki zdolności do bieżącego regulowania zobowiązań (tzw. zdolności kredytowej). Z zasad doświadczenia życiowego wynika zaś, że zbycie ich ad hoc jest i trudne do wykonania i wiąże się ze znacznym ryzykiem pokrzywdzenia skarżącej przy tego rodzaju transakcji limitowanej czasem jej dokonania. Uwzględniając to wszystko udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło