III SA/Kr 526/08
WyrokWSA w Krakowie2008-11-26
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby, które nie były stroną w postępowaniu ewidencyjnym, mogą domagać się wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na posiadanie interesu prawnego wynikającego z obciążenia służebnością drogi koniecznej działek objętych zmianami w ewidencji?Ratio decidendi
Osoby, które nie posiadały przymiotu strony w postępowaniu ewidencyjnym, nie mogą skutecznie domagać się jego wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Interes prawny w postępowaniu ewidencyjnym, zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przysługuje właścicielom lub władającym nieruchomościami, a nie osobom powołującym się na uprawnienia z tytułu służebności, które nie są przedmiotem ewidencji.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wznowienia postępowania ewidencyjnego, w którym zmieniono oznaczenia działek, powołując się na interes prawny wynikający z obciążenia tych działek służebnością drogi koniecznej. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu ewidencyjnym, ponieważ ich interes prawny związany ze służebnością nie jest objęty zakresem ewidencji gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Piotr Lechowski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Tadeusz Wołek Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B. R., W. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala
Decyzją nr [...] z dnia 29 lutego 2008 r. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. R. i B. R., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] 2007r. nr [...], którą odmówiono wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] 2007r. Nr [...] orzekającą o wprowadzeniu zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencyjnego obrębu Ł., Gmina [...]. Decyzja organu odwoławczego oparta została na przepisach art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a., art. 7 "b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr. 240, poz. 2027 z późn. zm.).
Uzasadniając decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności i motywy prawne rozstrzygnięcia.
Starosta w uzasadnieniu swojej decyzji z [...] 2007r. wskazał, że decyzją z dnia [...] 2007r rozpatrując wniosek M. C. orzekł o wprowadzeniu zmian podmiotowych i przedmiotowych w operacie ewidencji gruntów obrębu Ł., gmina [...] w zakresie działek 2188/308 o pow. 0.120 ha i 2188/309 o pow. 0.0160 ha. Decyzja ta stała się ostateczna, wobec niezaskarżenia jej odwołaniem. Przedmiotem wniosku było ujawnienie w ewidencji gruntów działek ewidencyjnych nabytych wyrokiem sądu z [...] 11.1977r. sygn. [...], których oznaczenia powtórzono dla innych nieruchomości.
Wnioskiem z 21 września 2007r. W. R. i B. R. zwrócili się z podaniem o wznowienie postępowania zakończonym decyzją, z dnia [...] 2007r. z powodu niebrania udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, wskazując jako podstawę wznowienia przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Decyzją z dnia [...] 2007r. z powołaniem na przepis art. 149 § 3 kpa w związku z art. 28 kpa, Starosta odmówił wznowienia postępowania, przyjmując iż składającym podanie o wznowienie nie służył przymiot strony w postępowaniu ewidencyjnym, w którym zapadła decyzja z dnia [...] 2007r,
Wydanie decyzji Starosty z dnia [...] 2007r. poprzedziły ustalenia z których wynika, że wnoszący o wznowienie postępowania interesu prawnego nadającego im charakter strony upatrują w tym, że są właścicielami sąsiednich działek a działki będące przedmiotem decyzji wprowadzającej zmiany ewidencji gruntów obciążone są służebnością drogi koniecznej i przebiega przez nie droga dojazdowa do nieruchomości.
Tej treści pismo złożyli po wezwaniu przez organ o wskazanie interesu prawnego w uczestnictwie w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] 2007r.
W oparciu o to ustalenie Starosta, w powołaniu na przepisy art. 28 kpa w związku z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne a także na przepisy § § 10-12 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przyjął, że wnoszący o wznowienie postępowania nie mają przymiotu strony, która może powołać się na podstawę wznowienia określoną art. 145 § 1 pkt 4 kpa i odmówił wznowienia postępowania.
W odwołaniu od tej decyzji W. R. i B. R. podnosili, że mają nie tylko interes faktyczny, jak to uznał organ I instancji, ale także interes prawny przyznający im status strony postępowania ewidencyjnego. W szczególności podnosili, że w postępowaniu ewidencyjnym zmieniono oznaczenie powierzchnię i konfigurację działki 2188/177, która jest odpowiednikiem działki 2188/102 obciążonej służebnością drogi koniecznej, oraz że w czasie kiedy działka ewid. 2188/102 była własnością Gminy zamierzali ją wykupić. Zdaniem odwołania na skutek zmian w postępowaniu ewidencyjnym zablokowano część drogi dojazdowej.
Organ odwoławczy w postępowaniu uzupełniającym poczynił dalsze ustalenia.
Przede wszystkim organ odwoławczy ustalił, że decyzja Starosty z dnia [...] 2007r. dotyczyła nie tylko zmian w ewidencji gruntów co do działek 2188/308 i 2188/309 jak to wynika z uzasadnienia decyzji Starosty z [...] 2007r., ale także działki ewid. 2188/310.
Wskazano, że decyzją Starosty z [...] 2007r. orzeczono o wprowadzeniu zmian co do:
1. działki ewidencyjnej Nr 2188/177 objętej księgą wieczystą [...] własności Gminy [...] o pow. 0.0788 ha przez zmianę jej konfiguracji, oznaczenia na działkę Nr 2188/310 ( po sprostowaniu decyzji) i powierzchni na 0.0508 ha.
2. działek ewidencyjnych 2188/191 i 2188/192 objętych księgą wieczystą Nr [...] stanowiących własność M. C., przez zmianę ich oznaczenia odpowiednio na działki 2188/308 i 2188/309 bez zmiany ich powierzchni wynosząco odpowiednio 0.120 ha i 0.0160 ha.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawę decyzji Starosty z [...] 2007r. stanowiła przyjęta w dniu 2.06.2006 za Nr [...] do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dokumentacja geodezyjna sporządzona przez geodetę uprawnionego mgr inż. E. J., której celem była korekta oznaczeń działek ewidencyjnych w celu doprowadzenia do zgodności ze stanem ewidencyjnym i faktycznym oznaczeń przyjętych w planie podziału i wykazie zmian stanowiącym podstawę wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 1977 sygn [...], a nieujawnionych w operacie ewidencji gruntów.
Wskazano, że stanowiące własność M. C. działki 2188/191 i 2188/192 objęte KW [...] przed zmianą ich oznaczeń nie były (według wpisów w księdze wieczystej) obciążone w dziale III tej księgi jakąkolwiek służebnością.
Ustalił organ, że B. i W. R. są m.in. współwłaścicielami działki Nr 2111/7, wykazanej w jedn. rejestrowej [...] i objętej KW [...], a B. R. nadto właścicielem działki ewid. Nr 2101/3 wykazanej w jedn. rejestrowej G [...] i objętej KW [...].
Odwołując się do aktualnej mapy ewidencyjnej organ odwoławczy ustalił dalej, iż wskazane wyżej działki nie graniczą nawet z działkami objętymi decyzją z [...] 2007r., gdyż są od nich oddzielone działkami 2111/11 i 2111/12, a nadto działka 2101/3 ma bezpośredni dostęp do działki 2111/13 oznaczonej jako droga publiczna ul. [...]. Powołując się na treść księgi wieczystej [...] wskazano, że wchodząca w tą nieruchomość działka 2111/11 jest obciążona służebnością przejazdu.
Wskazując na przepisy art. 20 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przytaczając treść przepisów § 10 i § 11 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że uczestnikami postępowania ewidencyjnego mogą być tylko właściciele nieruchomości, władający względnie inne podmioty wskazane tymi przepisami, których prawa podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków.
Do osób takich nie należą zdaniem organu odwoławczego składający odwołanie, którzy powołują się na uprawnienia z tytułu służebności nie obciążające z resztą działek, których dotyczyły zmiany. Nie przydają przymiotu stroną tego postępowania także inne okoliczności, jak to, że 13.05.2002r. zgłaszali Gminie zamiar nabycia części nieruchomości oznaczonej wówczas jako działka 2188/177 (dawne działki 2188/102, 2188/103, 2188/104) i stanowiącej własność Gminy ani toczące się postępowanie o rozgraniczenie "na gruncie obejmującym wymienione działki sąsiadujące ze sobą".
W oparciu o te ustalenia przyjął Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego iż składającym odwołanie nie służył w postępowaniu ewidencyjnym przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa ukształtowany prawem materialnym, a w konsekwencji spełniona została przesłanka negatywna, dająca podstawę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa, gdyż z żądaniem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa może wystąpić tylko strona.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie złożyli W. R. i B. R. Skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem organów, iż w postępowaniu o wprowadzenie w ewidencji zmian nie służył im interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Zdaniem skarżących ich interes prawny pokrywa się z interesem faktycznym.
W tym zakresie powtarzając po części zarzuty odwołania skarżący podnieśli, że;
- z planu podziału i wykazu zmian gruntowych sporządzonego do orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia [...] 06.1981r. sygn. [...] wynika, że działki których dotyczą zmiany obciążone są służebnością,
- w okresie gdy działka 2188/102 była własnością Gminy z oznaczeniem Nr 2188/177 chcieli ją wykupić,
- wszczęte jest postępowanie rozgraniczeniowe "na gruncie obejmującym wymienione działki"
Te postępowania zdaniem skargi pozostają w oczywistym związku z postępowaniem ewidencyjnym, w następstwie którego utracili faktyczny dojazd przez zamknięcie drogi przez M. C. Obciążenie działki ewid 2111/11 służebnością potwierdza ugoda z 15.11.02 w sprawie [...], w związku z którą toczy się postępowanie egzekucyjne.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że kontrolę tę Sądy sprawują pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpatrując skargę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, iż jest ona zgodna z prawem co skargę czyni bezzasadną.
Podniesione w skardze zarzuty, uzasadniają przybliżenie postępowania o wznowienie, gdyż w takim postępowaniu zapadła zaskarżona decyzja.
Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa stwarza prawną możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej już zakończonej decyzją ostateczną. Wznowienie postępowania, w następstwie, którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 kpa zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Przewidziana przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego procedura mająca doprowadzić do ponownego motorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w następstwie wznowienia postępowania ma dwa etapy. Zgodnie z art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania ( a właściwie wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania) zakończonego decyzją ostateczną następuje w drodze postanowienia. Natomiast odmowa wznowienia postępowania ( a w istocie odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia), stosownie do przepisu art. 149 § 3 kpa następuje w drodze decyzji. Oba rodzaje wskazanych rozstrzygnięć tj. wznowienie postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa lub odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa właściwe są dla etapu (fazy) pierwszego, w którym organ właściwy (tj. zgodnie z art. 150 kpa § 1 kpa – zastrzeżeniem § 2 i 3 – w zasadzie organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji), bada czy istnieją przedmiotowe i podmiotowe przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Złożenie przez stronę żądania wznowienia postępowania ( a w istocie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia), rodzi obowiązek organu wydania opartego na przepisie art. 149 § 1 kpa postanowienia o wznowieniu postępowania ale tylko wówczas, gdy nie zachodzą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do wydania opartej na przepisie art. 149 § 3 kpa decyzji odmawiającej wznowienie postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Decyzja natomiast odmawiająca wznowienia postępowania oparta na przepisie art. 149 § 3 kpa w istocie odmawia wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia a więc odmawia badania merytorycznego czy zaszła przewidziana kpa podstawa wznowienia postępowania co do istoty sprawy.
Badanie czy istnieją podmiotowe – przedmiotowe i przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa obejmuje ustalenie czy podanie dotyczy sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną, czy żądanie wznowienia oparte jest na co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 ( a także art. 145 a – co nie dotyczy sprawy ) podstaw wznowienia, czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego art. 148 § 1 lub § 2 kpa, a także czy z żądaniem wznowienia wystąpił podmiot będący stroną postępowania, którego wznowienia dotyczy żądanie.
Brak bowiem przymiotu strony w określonym postępowaniu w odniesieniu do danej osoby powoduje, iż występuje negatywna przesłanka wznowienia postępowania.
Organy z powołaniem na przepis art. 149 § 3 kpa odmówiły skarżącym wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] 2007r. właśnie z uwagi na brak przymiotu strony w postępowaniu zakończonym tą decyzją. Zdaniem organów nie może z powołaniem na przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa jako podstawę wznowienia, domagać się wznowienia podmiot, który nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa.
Na tle akt postępowania administracyjnego, stanowisko organów jest zgodne z prawem.
Zgodnie z przepisem art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Taka procesowa definicja strony po pierwsze podkreśla, że nie każdy interes kreuje stronę lecz musi to być interes prawny lub prawny obowiązek, a po drugie wskazuje, że zarówno interes prawny jak obowiązek muszą znajdować swą podstawę prawną w przepisach prawa materialnego. Interes prawny to wynikająca z przepisów prawa materialnego sfera, w której dana osoba ma możliwość wpływania na określonym postępowaniu administracyjnym na treść rozstrzygnięcia ze względu na swe wynikające z prawa materialnego uprawnienia lub obowiązek.
Taki interes prawny nie służył skarżącym w postępowaniu ewidencyjnym zakończonym decyzją Starosty z dnia [...] 2007r. prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm. ) oraz wydanego na jego podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 434 ) – zwanego dalej rozporządzeniem.
Należy tu przypomnieć, że powołana ustawa z 17 maja 1989r Prawo geodezyjne i kartograficzne – dalej zwana ustawą – definiuje w art. 2 pkt 8 ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach, oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.
Podmiotowy i przedmiotowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków określają przepisy art. 20 ustawy oraz ewentualnie wydane na podstawie jej art. 20 ust 4 rozporządzenia Rady Ministrów. W świetle art. 20 ust 1 pkt 1 ustawy, do informacji przedmiotowych dotyczących gruntów należą m. in. informacje o ich położeniu, granicach, powierzchni oraz oznaczeniach ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą te grunty.
Zgodnie z przepisem art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, w ewidencji wykazuje się także: właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części. Pomieszczony w rozdz. 10 ustawy zawierającym przepisy przejściowe i końcowe, art. 51 stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków założonej na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6, poz. 32) oprócz właściciela do czasu uregulowania tytułu własności, wykazuje się także osobę władającego.
Nośnikiem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, zgodnie z art. 24 ust 1 ustawy jest tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Zarazem przepisy art. 23, 37 ust 2 ustawy wskazują właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne jako podmioty obowiązane do przesyłania staroście (jako organowi prowadzącemu ewidencję gruntów – art. 22 ust 1) odpisów prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów. Również na właścicielach oraz – w oznaczonym ustawą zakresie (art. 20 ust. 2 pkt. 1 i art. 51) – na władających gruntami ciąży obowiązek zgłaszania wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, a na żądanie starosty osoby zgłaszające zmiany są obowiązane (art. 22 ust 3) dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Przepisy powołanego Rozporządzenia Ministra rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, regulując zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zasady wymiany danych ewidencyjnych, posługują się, kategorią aktualizacji operatu ewidencyjnego poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych. Przy czym aktualizacja nastąpić może z urzędu lub na wniosek (§§ 45 ust 1, 46 ust 1). Zgodnie z postanowieniami § 46 ust. 2 pkt 2 podstawę wprowadzenia zmian stanowić może również zmiana wynikająca z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian ewidencyjnych.
W świetle powyższych uregulowań istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2). Z przepisu § 84 Rozporządzenia wynika, że określone nim zasady aktualizacji mają zastosowanie do operatów ewidencyjnych założonych i prowadzonych przed jego wejściem w życie w takim zakresie, w jakim umożliwia tę aktualizację, system informatyczny obsługujący bazę danych ewidencyjnych.
Z akt postępowania wynika, że decyzja Starosty z dnia [...] 2007r. wprowadziła dwa rodzaje zmian. W odniesieniu do nieruchomości M. C. objętej księgą wieczystą [...] a stanowiącej działki ewidencyjne 2188/191 i 2188/192 we wsi Ł. wprowadzona zmiana polega wyłącznie na zmianie oznaczenia tych działek względem ich oznaczenia w księdze wieczystej odpowiednio na działki ewidencyjne Nr 2188/308 i 2188/309 bez zmiany konfiguracji i powierzchni tych działek. Działki te odpowiadają odpowiednio działkom ewidencyjnym 2188/102 i 2188/103, wymienionym w wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 1977 sygn. akt [...], który stanowił tytuł własności dla poprzednika prawnego M. C.
Ustaliły organy, że stanowiący podstawę wyroku Sądu Rejowego z dnia [...] 11.1977r. sygn. [...] podział wydzielający m.in. parcele 2188/102 i 2188/103, z parceli kat. 2188/97, którym odpowiadały oznaczone w tym wyroku działki ewidencyjne o takim samym oznaczeniu nie został ujawniony w operacie ewidencji gruntów. Nie został także ujawniony w operacie ewidencji gruntów sporządzony przy aktualizacji gruntów 24.05.1991r. operat Nr. [...], którym bez zmiany konfiguracji i powierzchni m.in. działka 2188/102 otrzymała oznaczenie dz. ewid. 2188/191 a działka 2188/103 oznaczenie jako działka 2188/192. Dla tak oznaczonych działek założona została księga wieczysta z wpisem M. C.
Organy wykazały, a znajduje to potwierdzenie w wykazie zmian gruntowych na przyjętej do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego za Nr [...] w dniu 2.06.2006r. mapie upoważnionego geodety E. J., że celem wprowadzonej decyzją z dnia [...] 2007r. kolejnej zmiany oznaczenia działek stanowiących własność M. C. bez zmiany ich konfiguracji i powierzchni, było usunięcie stanu podwójnego oznaczenia innych działek tymi samymi numerami.
Stwierdzono bowiem, że w następstwie podzielenia operatem Nr [...] z dnia 22.02.1990r. innej działki nr 2188/82 powstała już działka oznaczona Nr 2188/191 o pow. 0.0080 ha objęta pozycją rejestrową G [...].
Według organów druga zmiana dotycząca działki ewidencyjnej 2188/177 objętej Kw [...] i stanowiącej własność Gminy, a której przedmiotem jest zmiana oznaczenia tej działki na działkę 2188/310 oraz jej konfiguracji i powierzchni jest następstwem ujawnienia, że parcela katastralna L. kat 2188/97 była przedmiotem dwóch podziałów. W 1977r. dla celów postępowania zakończonego wyrokiem z dnia [...] listopada 1977r. sygn. [...] dokonano pierwszego podziału i oprócz parcel L. kat 2188/102, 2188/103 wydzielono takie parcele L. kat 2188/104 ( o której wyrok nie rozstrzyga). Zmiany oznaczeń powstałych z tego podziału parcel opisano wyżej.
Natomiast operatem podziału Nr [...] z dnia 9.04.1982r. odpowiadająca parceli 2188/97 działka ewidencyjna 2188/60 podzielona została na działki ewid. 2188/176 i 2188/177.
Z dokumentacji kartograficznej wynika, że działkę 2188/310 (poprzednio 2188/177) oddziela od działki skarżących t.j. 2111/7 (współwłasna) i 2101/3 (własności skarżących) działka 2111/11 objęta Kw [...] własności A. T., co do której M. C. przysługuje służebność osobista mieszkania, oraz działki własności M. C. objęte Kw [...].
Zawarty w Rozdziale 3 powołanego Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków regulującym prowadzenie ewidencji gruntów wymiany zasad ewidencyjnych, przepis § 46 ust 1 stanowi, że dane zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Oznacza, to że postępowania ewidencyjne w celu zmiany (aktualizacji) danych ewidencyjnych może być wszczęte, tylko na wniosek oznaczonego kręgu osób. Jest to regulacja zgodna z art. 20 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, która w odniesieniu do podmiotów ewidencji ( a więc podmiotów, o których rejestruje się dane), ogranicza się tylko do właścicieli, a tylko w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – także do informacji o osobach fizycznych i prawnych, które władają tymi gruntami państwowymi i samorządowymi. Taka regulacja oznacza, że w ewidencji, na podstawie stosownego aktu (orzeczenia sądu, decyzji, czy aktu notarialnego itp.) oznaczona działka figuruje już jako własność państwa lub samorządu, a tylko włada nią podmiot inny niż właściciel. Powołany § 10 ust 1 pkt 2 rozporządzenia stanowi, że ewidencja obejmuje dane dotyczące właściciela nieruchomości, a wg ust. 2 w przypadku braku danych o właścicielu, dane osób i jednostek, które władają nieruchomościami. Przepis § 11 daje podstawę do wykazywania w ewidencji gruntów; użytkowników wieczystych gruntów; użytkowników gruntów państwowych i samorządowych; jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami; państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych; organów administracji publicznej, które gospodarują zasobami nieruchomości Skarbu Państwa lub zasobami podmiotów samorządu terytorialnego.
Uwidocznieniu podlegają także dane osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami na podstawie umów dzierżawy zawartych w trybie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wzajemna relacja powołanych przepisów art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy i przepisów §§ 45 ust 1, § 10 ust 1 pkt 7 i ust 2, oraz § 11 ust 1 pkt 1 i 2 prowadzi do wniosku, iż wskazanie kręgu podmiotów na wniosek, których możliwe jest wszczęcie postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji, zarazem wyznacza krąg podmiotów, które mogą mieć interes prawny uczestnictwa w postępowaniu ewidencyjnym.
Cywilnoprawne uprawnienia wynikające z ustanowionych służebności w świetle powołanych przepisów nie są przedmiotem ewidencji gruntów. Żaden z przepisów prawa materialnego nie przydaje osobom uprawnionym z tytułu służebności prawa do domagania się wprowadzenia o tym informacji do ewidencji gruntów.
Tym samym skarżący nie mieli przymiotu stron – uczestników postępowania ewidencyjnego. Okoliczność, iż toczy się postępowanie rozgraniczeniowe "na gruncie obejmującym wymienione działki" nie czyni ich uczestnikami postępowania ewidencyjnego. Jeżeli natomiast powołane rozstrzygnięcie z postępowania rozgraniczeniowego, w którym byli stroną, będzie przedmiotem wprowadzenia wynikających z niego ewentualnych zmian w ewidencji gruntów, to wówczas będą uczestnikami takiego postępowania ewidencyjnego.
Z tych względów skargę jako nieuzasadnioną oddalono w oparciu o art. 151 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło