III SA/Kr 532/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 grudnia 2011 r. nr: [...] w przedmiocie zwrotu podania p o s t a n a w i a wniosek oddalić W dniu 9 czerwca 2014 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. Ś. o wyznaczenie pełnomocnika z T celem sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia z dnia 24 kwietnia 2014 roku o odrzuceniu skargi. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżący został wezwany do jego uzupełnienia poprzez złożenie wniosku na urzędowym formularzu "PPF" w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie brak został uzupełniony. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza "PPF" wynika, że Z. Ś. domaga się zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z T. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną G. oraz trójką dzieci: M. ur. 1996 r., J. ur. 2000 r. i M. ur. 1996 r. Rodzina utrzymuje się z pomocy społecznej przyznanej G. Ś. w wysokości "20 groszy na dzień na osobę". W skład majątku skarżącego wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni 41 m². Wnioskodawca nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Jako uzasadnienie wniosku skarżący podał "rygor na zasadzie art. 108 kpa". Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych Z. Ś., dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: oświadczenie czy skarżący i jego żona są zarejestrowani we właściwym urzędzie pracy jako osoby bezrobotne – jeśli tak, należało na tę okoliczność przedstawić stosowne zaświadczenie, oświadczenie, czy skarżący uzyskuje jakiekolwiek dochody, np. z prac dorywczych – jeśli tak, jaka jest wysokość tych dochodów, udokumentowanie wysokości zasiłków pobieranych z MOPS przez rodzinę wnioskodawcy, przedłożenie spisu miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego na utrzymanie (wyżywienie, ewentualne leczenie, środki czystości, itp.) oraz udokumentowanie aktualnymi rachunkami / fakturami (za ostatni okres rozliczeniowy) wysokości wydatków ponoszonych na prąd, gaz, czynsz za mieszkanie, wodę, wywóz śmieci, itp. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przesłał kopie decyzji MOPS z dnia 3 września 2014 roku o przyznaniu G. Ś. zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w kwocie 811,50 zł miesięcznie oraz o przyznaniu G. Ś. świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 500 zł oraz kopię zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 28 sierpnia 2014 roku o zarejestrowaniu G. Ś. jako osoby bezrobotnej. Skarżący oświadczył, że "nie pracuje w żaden sposób na czarno" i nie jest zarejestrowany w PUP. Podał, iż "utrzymanie rodziny jest na poziomie 0 zł, wyżywienie to, co znajdę na śmietniku, brak leczenia, środków czystości nie używamy, bo nie mamy ich od dawna". Prądu skarżący nie ma od 2 miesięcy, gazu od 6 czerwca 2014 roku i do tej pory nie zapłacone są żadne kwoty. Skarżący skrytykował ponadto działania MOPS. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek skarżącego jest kolejnym (czwartym) wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Wszystkie poprzednio składane wnioski postanowieniami Referendarza Sądowego były oddalane (postanowienia: z dnia 21 czerwca 2013 roku, z dnia 16 sierpnia 2013 roku i z dnia 29 listopada 2013 roku). Po rozpoznaniu sprzeciwów od tych postanowień Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie również wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oddalał (postanowienia z dnia 19 lipca 2013 roku, z dnia 16 września 2013 roku i z dnia 23 stycznia 2014 roku). Rozpoznanie kolejnego (czwartego) wniosku skarżącego winno zatem nastąpić z uwzględnieniem art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych p.p.s.a. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego sytuacji materialnej. Ponadto skarżący konsekwentnie uchyla się od podania dokładnych danych umożliwiających dokonanie pełnej oceny jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do Z. Ś. o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny jego sytuacji majątkowej, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku. W przedmiotowej sprawie skarżący nie uczynił w pełni zadość nałożonemu przez referendarza sądowego obowiązkowi dostarczenia określonych oświadczeń i dokumentów. Pomimo wyraźnego wezwania Z. Ś. nie podał bowiem żadnych informacji o wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny. Oświadczył jedynie, iż utrzymanie rodziny jest na poziomie 0 zł, co nie może być uznane za wiarygodne. W takiej sytuacji uznać należy, że przedstawione przez skarżącego oświadczenia i dokumenty nie mogły wyjaśnić wątpliwości, jakie powstały w toku rozpatrywania jego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Orzekanie na podstawie niekompletnych danych nie jest natomiast możliwe, ani dopuszczalne. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania. Skoro w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przez skarżącego przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 p.p.s.a.