III SA/Kr 535/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-07-31
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej mieści się w zakresie spraw z pomocy społecznej, co skutkowałoby zwolnieniem strony od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawy dotyczące odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikują się do szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społecznej, podobnie jak przyznawanie dodatków mieszkaniowych. W konsekwencji, skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co czyni jej wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowym. Jednocześnie, sąd uznał, że brak możliwości ponoszenia kosztów sądowych nie wpływa na możliwość ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść opłat za jego czynności bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca A. Ł. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, popartą dokumentami. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Kr 535//09 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2009 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. Ł. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidoczniła, że nie pozostaje z kimkolwiek więcej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek podała, że w jego skład wchodzi tylko nieruchomość rolna w T. o powierzchni 0,72 ha stanowiąca nieużytki. Jest najemczynią 16 metrowego mieszkania. Nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody oszacowała na kwotę 1063 zł otrzymywanej renty.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Czynszu płaci 60 zł, za energię elektryczną 102 zł, na leki wydaje 200-300 zł. Na telefon 120 zł. Powiada, że często choruje.
Wezwana przedłożyła kopie odcinka renty z ostatniego miesiąca, rachunków za czynsz, prąd, telefon, wykupione lekarstwa, posiadanej dokumentacji medycznej. Wskazywane kopie dokumentów źródłowych potwierdzają informacje podawane przez skarżącą.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej. Opierając się na argumentacji zbieżnej z tą jaka legła u podstaw uznania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, że przyznawanie dodatków mieszkaniowych mieści się w szeroko rozumianej kategorii spraw z zakresu pomocy społeczne należy wyrazić zapatrywanie, że skoro na pomoc mieszkaniową gminy mogą liczyć mieszkańcy mający niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągający niskie dochody to sprawy mające za przedmiot odmowę lub przyznanie lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego kwalifikować należy w podobny sposób. W konsekwencji uznania, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jej wniosek w tym zakresie należało uznać za bezprzedmiotowy a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość jej wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącej a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa a na wezwanie przedłożyła kopie wskazywanych dokumentów źródłowych w postaci rachunków za czynsz, prąd, telefon, wykupione lekarstwa, posiadanej dokumentacji medycznej. Kopie tych dokumentów potwierdzają informacje podawane przez skarżącą. Skarżąca jawi się jako osoba niespecjalnie zamożna. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną z dochodem którego wysokość po pierwsze jest o niższa od przeciętnych zarobków w gospodarce a po drugie znaczną jego część pochłaniają łącznie koszty utrzymania mieszkania i wykupu lekarstw. Środkami jakie pozostają skarżącej musi opędzić najbardziej podstawowe potrzeby życia codziennego. Okoliczność, że należy do niej niewielka nieruchomość rolna nie zmienia takiego oglądu. Raz z tej racji, że nie należy przeceniać wartości tejże skoro stanowią ją nieużytki. A po drugie z zasad doświadczenia życiowego wynika, iż osoba borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym, nawet niewielkim zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań mimo tego, że Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych jak choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z przytocznych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło