III SA/Kr 535/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Tadeusz Wołek Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi O. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. N. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Zaskarżoną decyzją z dnia 15 marca 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 r., Nr [...], którą odmówiono skarżącemu O. M. przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego. Skarżący zwrócił się do Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności Urzędu Miasta z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Wniosek ten zgodnie z właściwością przekazano do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżący od dnia 1 kwietnia 2010 r. przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności na podstawie wyroku Sądu Rejonowego, sygn. akt [...]. Decyzją z dnia [...] 2011 r., Prezydent Miasta odmówił skarżącemu przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego. W uzasadnieniu powołano się na treść art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którą osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podniósł, że domaga się jedynie 1/3 wysokości kwoty zasiłku, który otrzymywał przed pozbawieniem wolności oraz odsetek za minione miesiące. Stwierdził, że nie ma żadnych środków pieniężnych i pozostaje na całkowitym utrzymani zakładu karnego, który nie może mu zapewnić podstawowych leków i witamin, koniecznych do leczenia zwyrodnienia stawów kończyn dolnych. Decyzją z dnia 15 marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumentację organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że jego sytuacja jest bardzo ciężka. Cierpi na zwyrodnienie stawów kończyn dolnych, przebył operację wszczepienia endoprotezy lewego biodra i oczekuje na wyznaczenie terminu kolejnej operacji biodra prawego. Skarżący podniósł, że stan jego zdrowia stale się pogarsza, a on nie ma żadnych środków na nabycie produktów koniecznych dla rekonwalescencji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane zostały do sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, tzn. do kontroli legalności zaskarżonych aktów, czyli ich zgodności z przepisami prawa. Kontrola ta sprowadza się do badania, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego. Wzruszenie aktu administracyjnego może nastąpić w razie, gdy kontrola wykaże, że narusza on przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a). W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa powodujących konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Na wstępie wskazać należy, iż zasady udzielania świadczeń z publicznych środków pomocy społecznej regulują przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) – zwanej u.p.s., zaś tryb rozpatrywania tych spraw – ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z przepisów ustawy o pomocy społecznej. W myśl art. 2 ust. 1 cyt. ustawy, celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Według zaś art. 3 - pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Podkreślić jednakże należy, iż w art. 13 ust. 1 u.p.s. ustawodawca wyłączył z kręgu osób uprawnionych do świadczeń z pomocy społecznej osoby odbywające karę pozbawienia wolności. Powyższy przepis ma charakter obligatoryjny, niezależny od stanu zdrowia osadzonego ani od jego szczególnej sytuacji życiowej, dlatego organ nie może na zasadzie uznania administracyjnego przyznać osadzonemu pomocy społecznej. Uzasadnieniem pozbawienia prawa do świadczeń osób odbywających rzeczoną karę jest fakt pozostawania osadzonych na utrzymaniu państwa. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 97 r., Nr 90, poz. 557 ze zm.), osobie odbywającej karę pozbawienia wolności i tymczasowo aresztowanej zapewnia się minimum 3 razy dziennie posiłek, o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej 1 gorący, odpowiednie warunki mieszkaniowe, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę oraz obuwie (art. 109-111 k.k.w.). Dzięki takim świadczeniom osoby te zwolnione są z zaspokajania własnym staraniem podstawowych potrzeb bytowych. Nie ma zatem przesłanek do udzielania im dodatkowego wsparcia w ramach pomocy społecznej (I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz. ABC, 2009, wyd. II). Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, iż ustawodawca w sposób kategoryczny określił warunki i sposób ustalania prawa do świadczeń rodzinnych i w tym zakresie nie dopuścił żadnych odstępstw. W konsekwencji uznać należy, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Jak wynika z akt sprawy skarżący od dnia 1.04.2010 r. odbywa karę pozbawienia wolności, obecnie w Zakładzie Karnym (przewidziany koniec kary przypada na dzień 29.10.2012 r.). Słusznie zatem przyjęły organy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącemu pomocy ze środków społecznych. Nadto, jak już wyżej wskazano, w świetle art. 13 ust. 1 u.p.s. bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji mają podnoszone w skardze okoliczności, dotyczące stanu zdrowia skarżącego odbywającego karę pozbawienia wolności. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.