III SA/Kr 536/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. W. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt. III SA/Kr 536/09 oraz udziałem w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi G. S. na decyzję Wojewody z dnia 31 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi P. W. wykonującemu zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K, kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Ustanowiony dla skarżącego - postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2010 (k. 103 i n.) - adwokat wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w osobie mecenasa P. W. (vide: zarządzenie Dziekana ORA z 15 czerwca 2010 r. k. 115) we wniosku który do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął dnia 13 czerwca 2011 r. domagał się przyznania na swoją rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej skarżącemu z urzędu w kwocie stanowiącej 150% stawki minimalnej określonej w §18 ust. 1 pkt. 2 a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) i kwoty 493,12 zł stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów oraz współczynnika 0,8358 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w związku z dojazdem samochodem osobowym do siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyznaczoną rozprawę. Adwokat oświadczył, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Uzasadniając swoje żądanie podał, że w ramach wykonanych czynności zapoznał się z aktami postępowania, sporządzając ich niezbędną kopię, przygotował wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (koniecznego z uwagi na fakt wyznaczenia pełnomocnika już po upływie terminu do zaskarżenia wyroku WSA), sporządził skargę kasacyjną oraz uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. W ocenie adwokata wszystkie te okoliczności i związana z reprezentacją interesów skarżącego konieczność wyjazdu z Krakowa do siedziby NSA w Warszawie oraz poświęcenia całego dnia pracy uzasadniają przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w górnej granicy stawki przewidzianej tj. w kwocie odpowiadającej 150% tej stawki. Do wniosku adwokat dołączył poświadczoną przez siebie samego kopię dowodu wewnętrznego na wyjazd służbowy na czas od 17.02.2011 r. do 19.02.2011 r. oraz rozliczenie rachunku kosztów podróży. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści powołanego wyżej art. 250 ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.). Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach niniejszej sprawy oświadczenia tej treści zostało złożone przez adwokata. W myśl §2 ust. 2 powołanego rozporządzenia podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi konkretyzuje je umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie takiej jak przedmiotowa adwokatowi przysługuje opłata w wysokości 240 zł stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. a powołanego rozporządzenia gdyż kwota ta odpowiada 100% stawki określonej w §18 ust. 1 pkt. 1 lit. c). Pamiętać bowiem trzeba, że adwokat został dla strony ustanowiony po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odmiennie zaś aniżeli ma to miejsce przy opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, sporządzenie i wniesienie tego środka odwoławczego faktycznie inicjuje postępowanie sądowe w drugiej instancji. Odnosząc się do zawartego we wniosku żądania podwyższenia opłaty za czynności adwokata wskazać należy, że w myśl § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Wbrew przeświadczeniu adwokata konieczność zapoznania się z aktami administracyjnymi obejmującymi plik dokumentów składających się z 46 kart i przeglądnięcia 141 kart akt sądowoadministracyjnych (vide: pismo przewodnie w sprawie przedstawienia akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wraz z adnotacją NSA o ich zwrocie k. 77 oraz pismo WSA w sprawie doręczenia prawomocnego orzeczenia i zwrocie akt organowi k. 151), sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu (k. 118) oraz cztero stronicowej skargi kasacyjnej (k. 120-123) oddalonej następnie przez NSA (k. 144-148) nie wskazuje ani na ponad przeciętną obszerność akt sprawy ani na przyczynienie się adwokata do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podobnie rzecz się ma gdy chodzi o czas poświęcony przez pełnomocnika dojazdowi na rozprawę przed NSA. Okoliczność ta znalazła już bowiem odzwierciedlenie przy dokonywaniu subsumcji wskaźnika z przepisu §18 ust. 1 pkt. 2 lit. a) nie wskaźnika niższego z przepisu §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b). Z tego względu brak podstaw by okoliczność tę uwzględniać jeszcze raz. Co się natomiast tyczy zgłoszonego przez adwokata żądania wypłaty kwoty 493,12 zł stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów oraz współczynnika 0,8358 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w związku z dojazdem samochodem osobowym do siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyznaczoną rozprawę to podnieść należy kilka kwestii o znaczeniu zasadniczym: Po pierwsze, jako że prawodawca nie sprecyzował bliżej użytego w § 19 pkt. 2 powoływanego rozporządzenia określenia "niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata" więc w orzecznictwie wypowiedziano swego czasu pogląd zgodnie z którym nie mogą być uznane za niezbędne i udokumentowane wydatki związane z przyjazdem obrońcy w sytuacji gdy obrońca nie skorzysta z przewidzianej prawem możliwości złożenia wniosku o zwolnienie go z obowiązków obrony gdy czynność ma być dokonana w miejscowości innej niż siedziba kancelarii lub miejsce zamieszkania obrońcy. Jedynie bowiem wtedy, gdyby obrońca wniosek taki złożył, zaś wniosek ten nie zostałby uwzględniony, wydatki związane z przyjazdem obrońcy do siedziby sądu byłby wydatkami niezbędnymi (wyrok SA w Katowicach z dnia 4 grudnia 2003 r. sygn. II AKa 365/2003 Lex Polonica 369927). Pogląd ten wypowiedziany został co prawda na gruncie procedury karnej nie można jednak tracić z pola widzenia zbieżności uregulowań zawartych w art. 84 §2 kpk i w art. 253 zd. 2 ppsa. Po drugie adwokat nie dostrzega, że podstawy prawnej dla podawanego przezeń sposobu rozliczenia kosztów podroży oraz współczynnika należy doszukiwać się w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z dnia 26 marca 2002 r. Nr 27, poz. 271 ze zm.). Szkopuł w tym, że rozporządzenie to odnosi się do relacji pracownik – pracodawca a nie relacji jakie łączą Skarb Państwa z adwokatem świadczącym pomoc prawną z urzędu. Po trzecie, nawet gdyby przyjąć optymistyczne założenie, że powołane wyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. może być jednak stosowane na drodze daleko posuniętej analogii, to nie można tracić z pola widzenia, że ów ryczałt przysługuje za wykorzystanie samochodu prywatnego do celów służbowych. Na okazanej przez adwokata kopii "dowodu wewnętrznego wyjazdu służbowego" widnieje zaś tylko enigmatyczna wzmianka "samochód osobowy". Adwokat nie wykazał więc, aby posłużył się samochodem prywatnym a brak jest wystarczająco przekonywujących argumentów dla finansowania ze środków budżetowych Skarbu Państwa samochodu, którego koszty użycia wchodzą np. w koszty uzyskania przychodu kancelarii. Po czwarte czym innym jest fakt poniesienia określonego wydatku obejmującego koszty zakupu i zużycia paliwa a czym innym rozliczenie kosztów podróży w oparciu o abstrakcyjne mnożniki. Takich faktur zakupu względnie paragonów za paliwo adwokat zaś nie przedstawił poprzestając na okazaniu wydanego, przedstawionego i zatwierdzonego przez siebie samego rachunku kosztów podróży. W konsekwencji wszystkiego co zostało powiedziane zdaniem orzekającego nie zachodzą warunki ani do przyznania adwokatowi podwyższonego wynagrodzenia ani zasądzenia żądanej kwoty zwrotu wydatków rzekomo poniesionych w związku z dojazdem samochodem osobowym do siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wyznaczoną rozprawę w oparciu o przepis §19 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Na mocy §2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata w wysokości 240 zł ulega podwyższeniu tylko o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.