III SA/Kr 537/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Agnieszka Sotnicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody z dnia 06.05.2009 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej skargę oddala Zaskarżoną przez G. S. decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. znak [...] o utracie przez G. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 25.02.2009r. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 415). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: Decyzją z dnia [...] 2009r. znak [...] Nr wydaną na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Prezydent Miasta orzekł o utracie przez G. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem 25.02.2009r., uzasadniając decyzję niestawieniem się przez skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomieniem w okresie siedmiu dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Odwołując się od w/w decyzji G. S. zarzucił organowi rażące naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania a zwłaszcza nienależyte wyjaśnienie sprawy. Przyznał, że pismem z dnia 14.01.2009r. znak [...] został wezwany w trybie art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia (...) w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia lub szkolenia na dzień 25.02.2009r. Odpowiedział na to wezwanie pismem z 17.02.2009r., w którym wyjaśnił organowi, że nie może stawić się na wezwanie, gdyż stawienie się pociąga za sobą znaczne koszty dojazdu, których nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Równocześnie potwierdził gotowość do świadczenia pracy i oświadczył, że informacje o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia uzyskuje na bieżąco, przeglądając stronę internetową Powiatowego Urzędu Pracy. Dodatkowo wniósł o zastąpienie stosowanego w praktyce Urzędu wzywania do osobistego stawiennictwa umożliwieniem bezrobotnemu kontaktu z Urzędem za pomocą poczty elektronicznej. Bezrobotny potwierdzałby gotowość do pracy poprzez wysłanie wiadomości e – mailowej na wskazany przez urząd adres e - mailowy. Zarzucił, że inne kraje Unii Europejskiej zapewniają bezrobotnym możliwość potwierdzania gotowości do pracy przy użyciu poczty elektronicznej. W jego ocenie organ przedwcześnie pozbawił go statusu osoby bezrobotnej, nie odnosząc się w ogóle do okoliczności niestawienia się w urzędzie podanych w odpowiedzi na wezwanie organu. Uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nieodnoszące się tak naprawdę do istoty sprawy. Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję. Podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji wyjaśniając że organ pierwszej instancji miał na uwadze wbrew twierdzeniom odwołującego się treść powiadomienia skarżącego z 17.02.2009r., z tym, że nie uznał go za realizację osobistego stawiennictwa w Urzędzie celem potwierdzenia gotowości do pracy, w związku z czym w konsekwencji miał prawo wydać przedmiotową decyzję. Wyjaśnił przy tym, że żadna z mających zastosowanie w kwestii bezrobocia ustaw w krajowym porządku prawnym nie przewiduje możliwości potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy przy użyciu poczty elektronicznej. Przeciwnie, ustawa o promocji zatrudnienia (...) wyraźnie podkreśla, że obowiązek zgłaszania się w urzędzie należy realizować osobiście, a nie wirtualnie. Bezrobotny ma bowiem obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu pracy. Skarżący nie tylko nie stawił się osobiście w Urzędzie w wyznaczonym terminie, ale także nie wykazał, że w wyznaczonym na stawienie się dniu zaszły okoliczności uniemożliwiające stawiennictwo w urzędzie pracy typu wyjazd czy choroba. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi G. S. Zaznaczył w niej, że art. 33 ust. 3 ustawy o promocji (...) nie określa formy w jakiej zgłoszenie się do urzędu powinno nastąpić, w związku z czym nie można uznać, że jedynie forma wskazana przez organ tj. osobiste stawiennictwo jest obowiązująca. Zarzucił też, że organ nie odniósł się w ogóle do powodów niestawiennictwa, które w piśmie z dnia 17.02.2009r. w rzeczywistości wskazał, a były nimi wysokie koszty stawiennictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się wskazanymi kryteriami należy stwierdzić, że Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi G. S. Z art. 33 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia (...) wynika, że: "bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni." Z przepisem tym koresponduje art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, który stanowi z kolei, że "starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który m.in. nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy". W ocenie Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, że bezrobotny G. S. w istocie będąc wezwany przez organ w trybie art. 33 ust. 3 w/w ustawy do stawiennictwa w siedzibie Urzędu Pracy w dniu 25.02.2009r. celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji możliwości zatrudnienia lub szkolenia, w dniu tym nie stawił się w urzędzie, a jedynym jego odzewem była odpowiedź na piśmie z 17.02.2009r., w której nie podał przyczyny, która uzasadniałaby niestawiennictwo. Przepisy art. 33 ust. 3 i art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są kategoryczne i organ jest zobligowany orzec o utracie statusu osoby bezrobotnej w razie niestawienia się bezrobotnego w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy, chyba że w ciągu 7 dni wykaże on, iż niestawiennictwo miało miejsce w związku z uzasadnioną przyczyną. To strona musi wykazać, że przyczyna niestawiennictwa była uzasadniona. Ustawa nie przewiduje jak często mają być wyznaczane terminy wizyt, natomiast obliguje bezrobotnego do każdorazowego stawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie pod rygorem pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Należy przy tym wyjaśnić, że wbrew twierdzeniu skarżącego o niesprecyzowaniu przez ustawodawcę charakteru "zgłoszenia się bezrobotnego w urzędzie" w wyznaczonym przez urząd terminie - charakter tego zgłoszenia jest tak naprawdę ustalony, a to w związku z treścią przepisu, który stanowi niejako sankcję za "niezgłoszenie się" w urzędzie. Jest nim cytowany wyżej przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...), który określa, że wobec niestawienia się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomieniem w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa starosta wydaje decyzję pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. "Niestawienie się w urzędzie" oznacza brak obecności w sensie fizycznym i brak podstaw by formułować na tle tego pojęcia innego rodzaju formy aktywności bezrobotnego w związku z obowiązkiem zgłaszania się w urzędzie pracy. Nie jest nim na gruncie w/w ustawy możliwość potwierdzania w formie elektronicznej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia lub szkolenia. Ustawa o promocji zatrudnienia (...) nie przewiduje na dzień dzisiejszy tego rodzaju formy realizacji obowiązku zgłoszenia się w urzędzie pracy. Pozostaje to w gestii ewentualnej nowelizacji ustawy. W związku z tym, korespondencja skarżącego z urzędem pracy mająca na celu umożliwienie mu kontakt elektroniczny z urzędem nie mogła przynieść oczekiwanego przez skarżącego skutku tj. zniwelowania skutków braku faktycznego niestawiennictwa w urzędzie w dniu 25.02.2009r. Pozostaje do rozważenia czy wskazane pozostałe przyczyny niestawiennictwa w urzędzie mogą być uznane za usprawiedliwione w rozumieniu ustawy. Skarżący prócz tego, że kwestionował w ogóle obowiązek osobistego stawiennictwa w urzędzie podał, że "nie może stawić się w urzędzie na wezwanie albowiem stawienie się pociąga to za sobą wymierne, znaczne koszty dojazdu, których nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny". Ustawodawca nie sprecyzował bliżej określenia użytego w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia (...): "uzasadniona przyczyna niestawiennictwa", pozostawiając każdorazowo ocenie organu co może być uznane za uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa. Organ odwoławczy słusznie wskazał, że uzasadnionymi przyczynami są okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli bezrobotnego, a więc przeszkody na które bezrobotny nie miał wpływu, na przykład nagła choroba, brak możliwości dojazdu z powodu przerw w komunikacji, lub inne nagłe zdarzenia typu pożar, powódź. Brak środków finansowych na dojazd do urzędu nie stanowi w świetle tej wykładni obiektywnej przyczyny nieobecności, gdyż jest związany z przyczynami leżącymi po stronie samego bezrobotnego. Zauważyć też trzeba, że skarżący nie wykazał by w związku z koniecznością dojazdu do urzędu pracy poniósł nadmierne koszty, a takie mogłyby powodować istotnie uszczerbek w utrzymaniu jego samego i jego rodziny. Obowiązek stawiennictwa w urzędzie dotyczy urzędu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania bezrobotnego, stąd też bez wskazania dodatkowych okoliczności generujących koszty stawiennictwa nie można uznać powodu podanego przez skarżącego za uzasadniony powód niestawiennictwa. W związku z niewskazaniem równolegle innych przyczyn zamierzonej nieobecności w urzędzie podane w sumie przez skarżącego przyczyny nieobecności w urzędzie należy uznać za nieuzasadnione, co jest podstawą do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. Mając powyższe na uwadze, skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.