III SA/Kr 538/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2009 r nr : [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy s k a r g ę o d d a l a . Decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Prezydent Miasta cofnął A. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. ABCE stwierdzone prawem jazdy nr [...] z dnia 7 sierpnia 1998r., wydanym przez Urząd Miasta, do czasu wykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych. W dniu 7 lipca 2008r. A. S. złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii ABCE nr [...] wydanego w dniu 7 sierpnia 1998r. Do złożonego wniosku załączył oświadczenie o utracie prawa jazdy, które skradziono mu w 2007r. Decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...] Prezydent Miasta odmówił wydania A. S. wtórnika prawa jazdy kategorii ABCE nr [...] z dnia 7 sierpnia 1998r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] 2005r. cofnięto A. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii ABCE do czasu wykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych. Wobec powyższego organ stwierdził, że wydanie wtórnika prawa jazdy może nastąpić po przywróceniu cofniętego uprawnienia, tj. przedłożeniu aktualnego orzeczenia lekarskiego z Ośrodka Medycyny Pracy, stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego egzaminu sprawdzającego – zgodnie bowiem z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym – kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający jeden rok. Od powyższej decyzji A. S. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż nie ma środków finansowych na przeprowadzenie badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych. Podniósł również, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z Konstytucją RP. Po rozpatrzeniu odwołania A. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 90, art. 98 , art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), § 2 i 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydało w dniu 31 marca 2009r. decyzję Nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. Nr [...]. Kolegium stwierdziło, że podstawowym warunkiem do wydania wtórnika prawa jazdy w trybie art. 98 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest jego posiadanie przez osobę ubiegającą się o wydanie wtórnika, czy wymianę prawa jazdy. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że "posiadanie" prawa jazdy nie polega na posiadaniu dokumentu, lecz na posiadaniu uprawnienia do kierowania pojazdami danej kategorii, potwierdzonego w dokumencie prawa jazdy. Zgodnie z przepisami § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215 z późn. zm.), prawo jazdy lub pozwolenie albo wtórnik tych dokumentów wydaje się po otrzymaniu od osoby ubiegającej się o wydanie wtórnika prawa jazdy lub pozwolenia m.in. kserokopii posiadanego prawa jazdy lub pozwolenia, jeżeli wydanie dokumentu następuje w wyniku zmiany danych. Kolegium podniosło, że akta sprawy zawierają ostateczną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2005r. o cofnięciu A. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. ABCE do czasu wykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych. Organ odwoławczy uznał zatem, że organ I instancji wykazał, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie uprawnionym jest przyjęcie, iż A. S. nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, a także, iż był pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok co uprawniałoby do wszczęcia postępowania w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stosownie do dyspozycji przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem Kolegium, wobec braku posiadania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi organ I instancji zasadnie odmówił wydania wtórnika prawa jazdy. Organ odwoławczy podniósł, że uwzględnienie wniosku A. S. prowadziłoby bowiem do obejścia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponieważ nie można wydać wtórnika prawa jazdy osobie nie posiadającej stosownych kwalifikacji do kierowania pojazdami – co ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż takie kwalifikacje zostały odwołującemu się cofnięte. W ocenie Kolegium dopiero po przedłożeniu aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych oraz uzyskaniu pozytywnego wyniku kontrolnego egzaminu sprawdzającego, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, możliwym będzie wydanie A. S. nowego prawa jazdy. Z powyższą decyzją nie zgodził się A. S. i pismem z dnia 14 maja 2009r. wniósł na nią skargę, w której stwierdził, iż nie ma wystarczających środków finansowych na przeprowadzenie badań lekarskich. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady wydawania wtórnika prawa jazdy zostały określone w art. 98 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.): "Art. 98. 1. Osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić starostę o utracie prawa jazdy, pozwolenia do kierowania tramwajem, o zniszczeniu tych dokumentów w stopniu powodującym ich nieczytelność, a także zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nich zawartych. 2. W sytuacji, o której mowa w ust. 1, starosta, na wniosek osoby uprawnionej, wydaje za opłatą wtórnik dokumentu pod warunkiem: 1) złożenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, oświadczenia o utracie dokumentu; 2) zwrotu zniszczonego dokumentu albo 3) zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych." Z treści powyższego przepisu wyraźnie wynika, że o wtórnik prawa jazdy można się ubiegać w przypadku utraty prawa jazdy, jego zniszczenia w stopniu powodującym jego nieczytelność, a także zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych. Z utratą prawa jazdy mamy do czynienia wówczas, gdy jego posiadacz zostaje pozbawiony dysponowania nim, np. w razie jego kradzieży, przywłaszczenia, zgubienia, ukrycia przez inną osobę itp. Z kolei zniszczenie prawa jazdy polega na jego fizycznym unicestwieniu lub na tak znacznym uszkodzeniu, że dokument faktycznie przestaje istnieć. Natomiast jeśli chodzi o zmiany w stanie faktycznym, to tylko o te, które zawarte są w prawie jazdy, np. zmiana nazwiska lub imienia albo adresu zamieszkania. Nie można natomiast mówić o utracie prawa jazdy, jeżeli zostało ono zatrzymane przez uprawniony organ w związku z utratą przez kierowcę uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Prezydent Miasta cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii ABCE do czasu wykonania badań lekarskich stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych. Należy również zwrócić uwagę, iż "wtórnik" to duplikat dokumentu pozostającego w obiegu prawnym, inaczej drugi egzemplarz danego dokumentu. Prawo jazdy jest dokumentem potwierdzającym posiadanie stosownych uprawnień. Skoro jednak prawo jazdy skarżącego zostało cofnięte, to w dacie złożenia wniosku o wydanie wtórnika rzeczonego prawa jazdy, A. S. nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem. Oznacza to, że w obrocie prawnym nie funkcjonował wówczas dokument potwierdzający te uprawnienia i stąd też nie mógł zostać wydany wtórnik tego dokumentu. Ewentualne wydanie skarżącemu wtórnika prawa jazdy oznaczałoby, że posiada on uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, co w świetle powyższych okoliczności jest nieprawdą. Wszelkie działania mające doprowadzić do uznania, że zatrzymany dokument prawa jazdy został utracony i że wystarczy otrzymać wtórnik by odzyskać uprawnienia, stanowiłyby obejście prawa, a tym samym byłyby działaniami bezprawnymi. Na marginesie należy zauważyć, że skarżący może ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Zgodnie bowiem z treścią art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym: "Art. 140 (...) 2. Decyzję o przywróceniu kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem przypadku określonego w ust. 1 pkt 3, wydaje starosta po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie." W związku z powyższym, aby odzyskać uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym skarżący musi poddać się badaniom lekarskim celem stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych oraz poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Zgodnie bowiem z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego na okres przekraczający 1 rok lub w związku z utratą kwalifikacji. Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a w związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.