III SA/Kr 538/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2013 r. w dniu 24 września 2013 r. w sprawie ze skargi Z. Ś. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 stycznia 2012 r. nr [...] postanawia oddalić wniosek W dniu 28 maja 2013 r. Z. Ś. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trzema małoletnimi córkami. Wskazał też, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2, zaś poza tym nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Ponadto skarżący podał, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego wynosi 500 zł i składa się wyłącznie ze środków przyznanych żonie skarżącego przez MOPS. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z. Ś. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, podnosząc, że utrzymuje się wyłącznie dzięki wsparciu rodziny i nie stać go na ponoszenie jakichkolwiek kosztów sądowych. Zarzucił też, że odmówiono mu przyznania prawa pomocy nie na podstawie aktualnej sytuacji majątkowej jego rodziny, lecz przy uwzględnieniu potencjalnych możliwości finansowych i przy założeniu, że skarżący przygotowywał się do poniesienia kosztów sądowych w przeszłości. Zarządzeniem z dnia 24 lipca 2013 r. wezwano skarżącego, by w terminie siedmiu dni: a) przedstawił zestawienie miesięcznych dochodów i ponoszonych wydatków poprzez podanie: – dokładnej wysokości i źródła miesięcznych dochodów swojego gospodarstwa domowego z podaniem od kiedy korzysta z zasiłków z pomocy społecznej, oraz przedłożenie kserokopii decyzji przyznających zasiłek (zasiłki) z pomocy społecznej na rok 2013, oraz w roku 2013, – wysokości miesięcznych opłat za energię elektryczną, gaz, wodę ogrzewanie ponoszonych przez skarżącego i jego rodzinę, b) czy i od kiedy żona skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i czy aktualnie przysługuje jej prawo do zasiłku dla bezrobotnych, c) czy dzieci skarżącego korzystają z jakichkolwiek form pomocy finansowej lub rzeczowej i ewentualnie z jakiego źródła. W odpowiedzi na wezwanie skarżący podał, że przyznawane jego rodzinie świadczenia z pomocy społecznej są udokumentowane w MOPS, który posiada również dane o ponoszonych przez skarżącego wydatkach za prąd i gaz. Zdaniem skarżącego to sąd powinien zwrócić się o podanie tych danych do organu pomocy społecznej. Podkreślił też, że o dane dotyczące statusu jego żony jako osoby bezrobotnej sąd powinien zwrócić się do Powiatowego Urzędu Pracy. Skarżący podał jedynie, że sam niej jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, sąd zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych, jest to podstawa do odmowy zwolnienia jej od kosztów. Z przedstawionych wyżej okoliczności wynika, że Z. Ś. nie tylko nie podał koniecznych informacji w samym formularzu urzędowym wniosku, lecz także nie zawarł ich w sprzeciwie od orzeczenia referendarza ani też nie doprecyzował danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej po wezwaniu Sądu, w którym wyraźnie podano, jakie dane i dokumenty są konieczne dla oceny złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego Sąd uznał, że skarżący przedstawił swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności. Pomimo wezwania nie przedstawił bowiem żadnych dokumentów ani żadnych konkretnych danych dotyczących wysokości ponoszonych opłat za prąd, gaz, wodę i ogrzewanie. Za niezasadne należy uznać żądania skarżącego, by sąd samodzielnie zdobywał konieczne dokumenty i kompletował informacje dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Ponownie bowiem zaznaczyć trzeba, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek podania wszystkich informacji pozwalających sądowi na ocenę jego sytuacji majątkowej. Skoro zaś skarżący we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, następnie zaś w sprzeciwie od orzeczenie referendarza oraz w odpowiedzi na wezwanie Sądu nie podał pełnych i wystarczająco udokumentowanych danych o swojej sytuacji majątkowej, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych w całości ani w części. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa.