III SA/Kr 539/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2009 r nr : [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia egzaminu praktycznego o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu pierwszej instancji , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. W dniu 14 maja 2007r. do Urzędu Marszałkowskiego Województwa wpłynęło pismo E. S. o rozpatrzenie wyniku egzaminu praktycznego na prawo jazdy przeprowadzonego w dniu [...] 2007r. w Ośrodku Ruchu Drogowego. Decyzją z dnia [...] 2007r., nr [...] Marszałek Województwa po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu odmówił unieważnienia egzaminu praktycznego przeprowadzonego w dniu [...] 2007 r. w związku z ubieganiem się przez E. S. o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na treść art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym marszałek województwa może przerwać lub unieważnić egzamin państwowy prowadzony niezgodnie z przepisami. Organ stwierdził, że wprawdzie przytoczony przepis nie przesądza, jaką formę ma przybrać ta czynność marszałka, ale – zdaniem organu – taka niniejsza sprawa ma charakter indywidualnej sprawy administracyjnej. Zdaniem Marszałka Województwa, jej rozstrzygnięcie ma bowiem dla strony istotne znaczenie m. in. ze względów finansowych, gdyż w przypadku unieważnienia egzaminu strona nie jest zobowiązana do ponoszenia opłat za egzamin (zgodnie z § 28 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005r. w sprawie szkolenia i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.). Organ I instancji ustalił, że egzamin został przerwany i zakończył się wynikiem negatywnym ponieważ E. S. jako osoba egzaminowana naruszył przepisy ruchu drogowego - nie zastosował się do znaku poziomego i najechał na linię podwójną ciągłą oraz nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu. Organ I instancji wziął pod uwagę wyjaśnienia egzaminatora oraz uwagi E. S. i stwierdził, iż osoba egzaminowana rozpoczęła wjazd na skrzyżowanie w momencie, kiedy z prawej strony nadjeżdżał pojazd, a więc dalsza jazda mogłaby spowodować konieczność zatrzymania pojazdu na pasie ruchu przeznaczonym do kierunku przeciwnego. Marszałek Województwa zauważył, że art. 25 ust. 4 pkt 1 zabrania wjazdu na skrzyżowanie w chwili, gdy na skrzyżowaniu lub za nim nie ma miejsca do kontynuowania jazdy. Jego zdaniem, w takiej sytuacji "egzaminator musi percepcyjnie odbierać informacje, dokonywać obserwacji w czasie jazdy, zapewniać jednocześnie bezpieczeństwo jazdy. Egzaminator dokonując oceny zachowań sytuacyjnych w danej chwili powinien przewidzieć ich następstwa podejmując odpowiednią decyzję", przy czym moment podjęcia tej decyzji należy wyłącznie do egzaminatora, który jest obowiązany do podjęcia decyzji o interwencji w związku z możliwym zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego w ostatnim momencie - kiedy istnieje możliwość zapobiegnięcia zagrożeniu. Biorąc powyższe pod uwagę Marszałek Województwa uznał, że egzaminator podejmując decyzję o ocenie negatywnej z egzaminu nie naruszył kryteriów oceny egzaminu, a to stanowiłoby podstawę unieważnienia egzaminu. Po rozpatrzeniu odwołania E. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2007r., nr [...] uchyliło powyższą decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] 2007r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem jej ponownego przeprowadzenia postępowania zgodnie z wymogami procedury administracyjnej. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prowadził postępowanie jeszcze przed jego formalnym wszczęciem. Postępowanie wszczęto dopiero w dniu 13 czerwca 2007 r., a wyjaśnienia egzaminatora i Ośrodka Ruchu Drogowego były składane już w maju, a ponadto akta są niekompletne, gdyż brak w nich pisma, do którego nawiązuje egzaminator w swoich wyjaśnieniach z dnia 25 maja 2007 r. Kolegium stwierdziło, że w pierwszej kolejności organ powinien wezwać egzaminatora celem przesłuchania go w charakterze świadka i z tej czynności powinien być sporządzony protokół. Z kolei E. S. powinien być wezwany w tym samym terminie i przesłuchany w charakterze strony, co również powinno zostać zaprotokołowane. Ponadto organ winien umożliwić E. S. zadawanie pytań egzaminatorowi. Dopiero wówczas, gdy z uwagi na przeszkody obiektywne nie jest możliwe przesłuchanie egzaminatora, należy zwrócić się do niego o wyjaśnienia pisemne. Organ odwoławczy wskazał również, iż w uzasadnieniu decyzji organ nie wyjaśnił, z jakiego względu dał wiarę pisemnym wyjaśnieniom egzaminatora. Na okoliczność wyjaśnień strony sporządzono jedynie w dniu 22 czerwca 2007 r. notatkę służbową, która jest odręczna i nieczytelna. W aktach sprawy znajduje się również szkic sytuacyjny, ale nie wiadomo przez kogo został sporządzony. Uczynione na nim ołówkiem ślady wskazują – zdaniem organu - na wyjaśnianie przebiegu zdarzenia, ale czynność ta nie została należycie udokumentowana żadnym protokołem, chociaż organ I instancji twierdzi, że przeprowadził wizję lokalną w terenie. Kolegium zwróciło uwagę, że akta nie są ponumerowane i zawierają kserokopię nielicznych dokumentów. Kserokopia arkusza przebiegu egzaminu nie została przez nikogo potwierdzona za zgodność z oryginałem. To samo dotyczy historii egzaminowania kandydata, która nie jest przez nikogo podpisana i nie stanowi oryginalnego dokumentu, a sama decyzja nie zawiera pieczęci nagłówkowej urzędu. II. Decyzją z dnia [...] 2008 r., nr [...] Marszałek Województwa ponownie odmówił unieważnienia egzaminu praktycznego przeprowadzonego w dniu [...] 2007 r. w związku z ubieganiem się przez E. S. o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji jeszcze raz przytoczył swój wywód z decyzji z dnia [...] 2007 r. wskazując, iż niniejsza sprawa ma charakter indywidualnej sprawy administracyjnej, bowiem jej rozstrzygnięcie ma dla strony istotne znaczenie – jak wskazane wcześniej - finansowe. W dalszej części organ I instancji wyjaśnił, iż w wykonaniu wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 14 listopada 2007 r. wezwano osobę egzaminowaną oraz egzaminatora przeprowadzającego egzamin do złożenia wyjaśnień (ustalono termin 28 listopada 2007 r. – rozprawa nie odbyła się, albowiem nie można było potwierdzić tożsamości osoby egzaminowanej, natomiast egzaminatorowi nie doręczono wezwania). Wobec powyższego został ustalony drugi termin na dzień 14 grudnia 2007r. Marszałek Województwa podniósł, że na podstawie przekazanej dokumentacji ustalono, że brak jest nagrania z przedmiotowego egzaminu. Zgodnie z obowiązującymi przepisami § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.) przebieg egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B winien być zarejestrowany przy pomocy urządzeń rejestrujących przebieg egzaminu. Dodatkowo - zgodnie z § 21 ust. 3 cyt. rozporządzenia - zarejestrowany obraz i dźwięk z przebiegu egzaminu jest przechowywany przez ośrodek egzaminowania przez okres co najmniej 14 dni od daty przeprowadzenia egzaminu. W przypadku E. S. jego pismo o rozpatrzenie wyniku egzaminu praktycznego na prawo jazdy przeprowadzonego w dniu [...] 2007r. wniesione zostało w dniu 14 maja 2007r., a więc po okresie 14 dni obowiązkowego przechowywania nagrania. Na podstawie przeprowadzonego postępowania ustalono, że egzamin praktyczny, do którego E. S. przystąpił w dniu [...] 2007r., został przerwany i zakończył się wynikiem negatywnym, ponieważ osoba egzaminowana naruszyła przepisy ruchu drogowego - egzaminowany nie zastosował się do znaku poziomego i najechał na linię podwójną ciągłą oraz nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu. Z przekazanych wyjaśnień egzaminatora i zeznań do protokołu wynika, że E. S. podczas egzaminu w ruchu drogowym zbliżając się do skrzyżowania (ul. A z ul. B) i jadąc drogą podporządkowaną oznakowaną znakiem A-7 nie powstrzymał się od jazdy celem ustąpienia pierwszeństwa przejazdu pojazdowi wjeżdżającemu na skrzyżowanie drogą z pierwszeństwem przejazdu przejeżdżając przez "linię podwójną ciągłą" P-4 na lewy pas ruchu (przeznaczony do ruchu w przeciwnym kierunku) z zamiarem wjechania na skrzyżowanie razem z pojazdem nadjeżdżającym z prawej strony. Widząc, że osoba egzaminowana nie ma zamiaru zatrzymać pojazdu przed skrzyżowaniem oraz widząc pojazd wjeżdżający z prawej strony na skrzyżowanie, egzaminator interweniował zatrzymując pojazd egzaminacyjny. Odnosząc się do uwag E. S. wymienionych we wniosku jak również złożonych do protokołu, po przeprowadzeniu wizji lokalnej przedmiotowego skrzyżowania organ I instancji ustalił, że: "1. Linia warunkowego zatrzymania (w postaci trójkątów) na przedmiotowym skrzyżowaniu jest co prawda niewidoczna, jednakże skrzyżowanie jest oznakowane znakiem A-7 "ustąp pierwszeństwa", który jest bardzo dobrze widoczny przy dojeżdżaniu do skrzyżowania. 2. Przedmiotowe skrzyżowanie jest to skrzyżowanie w kształcie litery T (nie można w tym miejscu mówić o półskrzyżowaniu). Dojeżdżając do skrzyżowania możliwa jest tylko obserwacja drogi po prawej stronie, natomiast obserwacja drogi po lewej stronie jest niemożliwa ze względu na istniejące budynki. Lewą stronę można obserwować dopiero będąc na skrzyżowaniu. Dodatkowo dojeżdżając do skrzyżowania trzeba pokonać łuk (w odległości od skrzyżowania ok. 10 m), który "wymusza" ustawienie pojazdu na skrzyżowaniu. 3. Osoba egzaminowana nie potrafi jednoznacznie stwierdzić, jaka była sytuacja drogowa na skrzyżowaniu podczas jazdy egzaminacyjnej. Najpierw stwierdziła, że samochód nadjeżdżając z prawej strony już opuszczał skrzyżowanie, później (po złożeniu wyjaśnień przez egzaminatora) stwierdziła, że pojazd znajdujący się po prawej stronie był w odległości ok. 30 m od skrzyżowania i poruszał się z prędkością ok. 15 km/h. Osoba egzaminowana jednoznacznie określiła pozycję pojazdu egzaminacyjnego w momencie zauważenia pojazdu po prawej stronie ok. 15 m od skrzyżowania." Mając takie ustalenia organ I instancji stwierdził, że osoba egzaminowana rozpoczęła wjazd na skrzyżowanie w chwili, gdy z prawej strony nadjeżdżał pojazd. W momencie zauważenia pojazdu osoba egzaminowana znajdowała się w odległości ok. 15 m od skrzyżowania. Pojazd jadący z prawej strony przy podanej prędkości ok. 15 km/h potrzebował ok. 4,5 s (przy jednej sekundzie pokonywał ok. 6,5 m) po to, aby znaleźć się na skrzyżowaniu. Osoba egzaminowana jadąc z taką samą prędkością chcąc znaleźć się przy linii warunkowego zatrzymania potrzebowałaby ok. 2,5 s. Dodatkowo organ I instancji wziął pod uwagę szerokość pasów na drodze z pierwszeństwem ok. 4,5 m (łącznie ok. 9 m), którą osoba egzaminowana musi również pokonać oraz konieczność zaobserwowania drogi po lewej stronie pojazdu. Z powyższego, zdaniem organu wynika, że drogi obu pojazdów znajdowały się na torach kolizyjnych i dalsza jazda mogłaby spowodować konieczność zatrzymania pojazdu na pasie ruchu przeznaczonym do kierunku przeciwnego oraz nie ustąpienie pierwszeństwa pojazdowi znajdującemu się po prawej stronie. Organ I instancji zauważył przy tym, że art. 25 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zabrania wjazdu na skrzyżowanie, jeżeli na skrzyżowaniu lub za nim nie ma miejsca do kontynuowania jazdy. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, kierujący pojazdem zbliżając się do skrzyżowania jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. W takiej sytuacji jak powyżej egzaminator musi "percepcyjnie odbierać informacje, dokonywać obserwacji w czasie jazdy, zapewniać jednocześnie bezpieczeństwo jazdy. Egzaminator dokonując oceny zachowań sytuacyjnych w danej chwili powinien przewidzieć ich następstwa podejmując odpowiednią decyzję". Moment podjęcia tej decyzji -niezależnie od zastrzeżeń zdających - należy wyłącznie do egzaminatora, który jest obowiązany do podjęcia decyzji o interwencji w związku z możliwym zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego w ostatnim momencie, w którym istnieje możliwość zapobiegnięcia zagrożeniu. Odnosząc się do kwestii najechania na podwójną linię ciągłą organ I instancji stwierdził, że linia podwójna ciągła P-4 jest słabo widoczna (według osoby egzaminowanej linia jest bardzo dobrze widoczna, natomiast w złożonym odwołaniu od egzaminu osoba egzaminowana stwierdziła, że linia podwójna ciągła jest niewidoczna). Zgodnie z § 86 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1393), linia podwójna ciągła P-4 rozdziela pasy ruchu o kierunkach przeciwnych i oznacza zakaz przejeżdżania przez te linię i najeżdżania na nią. Przeprowadzając wizję lokalną stwierdzono, że szerokość pasa ruchu wynosi ok. 4,5 m, szerokość pojazdu wynosi 1,67 m (szerokość ustalona na podstawie warunków technicznych pojazdu marki [...]), a łącznie z lusterkami ok. 1,85 m. Mając na uwadze ukształtowanie skrzyżowania oraz dojazd do niego (duży łuk) organ I instancji stwierdził, że jest możliwe ustawienie pojazdu równolegle do linii podwójnej ciągłej, jednakże wykonanie takiego manewru jest bardzo trudne (należy wykonać powyższy manewr z bardzo małą prędkością, gdyż siła odśrodkowa "wyrzuca" pojazd na sąsiedni pas ruchu). Zdaniem organu I instancji, jeżeli osoba egzaminowana ustawiłaby pojazd przy linii podwójnej ciągłej, to rzeczywiste miejsce zatrzymania pojazdu, ze względu na pokonanie łuku wynosiłoby ok. 40 cm od linii podwójnej ciągłej (potwierdzają to przeprowadzone próby). Dodając szerokość pojazdu z lusterkami daje to wartość ok. 2,20 m. Taki sam pojazd, który chciał wykonać na tym samym skrzyżowaniu manewr skręcania w prawo potrzebowałby również około 2,20 m. Jednakże trzeba doliczyć odległość pomiędzy pojazdami (ok. 20 cm) oraz miejsce, aby pojazd mógł pokonać łuk i ustawić się równolegle do pojazdu egzaminacyjnego. Pokonywanie łuku musi odbywać się na przestrzeni większej niż szerokość pojazdu. W ocenie organu I instancji, z powyższych obliczeń wynika, że na przedmiotowym skrzyżowaniu w przypadku, gdy jeden pojazd ustawi się równoległe do linii podwójnej ciągłej, to drugi pojazd nie ma miejsca na ustawienie się równolegle do tego pojazdu (ze względu na ukształtowanie skrzyżowania). Ustawienie dwóch pojazdów równolegle do siebie i podwójnej linii ciągłej zachodzi w przypadku, gdy jeden z pojazdów naruszy podwójną linię ciągłą. Organ I instancji uznał, iż zeznania osoby egzaminowanej są niespójne. Z jednej strony osoba egzaminowana stwierdziła, że nie przejechała podwójnej linii ciągłej (sprawdziła ustawienie pojazdu otwierając drzwi pojazdu), z drugiej strony uważa, że przy takim ustawieniu pojazdu była możliwość przejechania obok pojazdu egzaminacyjnego. Zdaniem organu - być może takie ustawienie pojazdu egzaminacyjnego było wynikiem interwencji egzaminatora oraz korekty toru jazdy przez osobę egzaminowaną, co wydaje się bardzo prawdopodobne. Organ zaznaczył, że podnoszona przez osobę egzaminowaną kwestia, iż powiedziano jej, że nie ma odwołania, również nie znajduje potwierdzenia w złożonych zeznaniach. Osoba egzaminowana stwierdziła, że wiedziała o sposobie złożenia skargi na egzamin, gdyż taką informację przeczytała na tablicy informacyjnej, która znajdowała się w "starym" budynku ośrodka egzaminowania. Według niej taką informację pozyskała jeszcze przed przystąpieniem do egzaminu w dniu [...] 2005 r. Od tego dnia osoba egzaminowana przystępowała do egzaminu jeszcze 10 razy i za każdym razem powyższa informacja o sposobie złożenia skargi była znana. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji uznał, że egzaminator podejmując decyzję o ustaleniu oceny negatywnej z egzaminu nie naruszył kryteriów oceny egzaminu i z tego względu brak podstawy do unieważnienia egzaminu. Po rozpatrzeniu odwołania E. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2008r., nr [...] ponownie uchyliło powyższą decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] 2008r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wykonał co prawda szereg czynności wskazanych przez Kolegium w decyzji z dnia [...] 2007 r. [...] (przeprowadzono przede wszystkim rozprawę administracyjną w dniu 14 grudnia 2007 r., w której uczestniczył E. S., do akt dołączono także szereg brakujących dokumentów), to jednak postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie w stopniu nakazującym uchylenie wydanej w jego wyniku decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, iż w ramach realizacji jego wskazań organ I instancji przeprowadził wizję lokalną (oględziny) skrzyżowania ul. A z ul. B , którą udokumentował zdjęciami tego skrzyżowania. Z przebiegu wizji została sporządzona notatka służbowa z dnia 3 stycznia 2008 r., przy czym organ II instancji podkreślił, iż była to ostatnia czynność organu I instancji w sprawie, po której w dniu [...] 2008 r. nastąpiło wydanie decyzji. Kolegium podniosło, iż organ I instancji naruszył dyspozycje art. 79 K.p.a., albowiem strona nie została zawiadomiona o dowodzie z oględzin, jaki ma zostać przeprowadzony, a tym samym została pozbawiona możliwości udziału w przeprowadzonej czynności i udziału w części prowadzonego postępowania. Sama czynność została również przeprowadzona wadliwie. W związku z tym Kolegium uznało, iż organ I instancji naruszył ogólne zasady postępowania co do obowiązku zapewnienia stronie udziału w postępowaniu, tym bardziej, iż nie zapewnił jej także po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w aktach sprawy i wypowiedzenia się co do niego (art. 10 § 1 K.p.a.). Odnosząc się do zarzutu strony, że organ przyjął do obliczeń wielkość 15 km/h, jako podaną przez stronę prędkość, z którą poruszał się pojazd na drodze z pierwszeństwem przejazdu, Kolegium zauważyło, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby strona dokonała takiego stwierdzenia. W szczególności, na rozprawie przeprowadzonej w dniu 14 grudnia 2007 r. E. S. stwierdził, że "pojazd po prawej stronie drogi z pierwszeństwem przejazdu znajdował się w odległości 30 m a on jechał z prędkością 15 km/h". Ponadto organ I instancji podał - w ślad, jak stwierdzono, za oświadczeniem strony w tym względzie - że pojazd egzaminacyjny w momencie zauważenia go przez stronę znajdował się w odległości 15 m od skrzyżowania. Jednak z akt sprawy nie wynika, aby strona podała taką odległość pojazdu na drodze z pierwszeństwem przejazdu (w szczególności nie stwierdziła tego na rozprawie oraz w znajdujących się w aktach sprawy pismach z dnia 14 maja 2007 r. oraz z dnia 18 lipca 2007 r.). Zdaniem Kolegium – wbrew treści art. 107 § 3 K.p.a. – organ nie wskazał dowodów, na których oparł się stwierdzając powyższe fakty. Odnosząc się do zarzutu zawartego w piśmie z dnia 5 maja 2008 r., iż do akt sprawy nie dołączono oryginału arkusza przebiegu egzaminu (stanowiącego dowód w sprawie), który znajduje się w posiadaniu strony, Kolegium wskazało, że organ administracyjny w toku postępowania może zwrócić się do strony o udostępnienie określonych dokumentów. Taka czynność organu również wchodzi w zakres postępowania, do którego zobowiązany jest organ administracyjny zgodnie z art. 77 K.p.a. i organ I instancji powinien był wezwać stronę do przedstawienia przedmiotowego dokumentu. Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji nie jest opatrzona pieczęcią nagłówkową, co oznacza, że nie zostały w pełni zachowane wymagania odnośnie oznaczenia organu wydającego przedmiotowy akt. Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1998r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów samorządu województwa (Dz. U. Nr 160, poz. 1073 z późn. zm.), pismo załatwiające sprawę powinno być pod względem formy zewnętrznej dostosowane do blankietów korespondencyjnych formatu A4 lub A5 w układzie pionowym lub poziomym i powinno zawierać m.in. nagłówek – druk lub podłużną pieczęć nagłówkową (§ 27 ust. 1). Z powyższych względów Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję nakazując aby organ I instancji ponownie przeprowadził dowód z oględzin (wizję lokalną) zapewniając udział stronie i prawidłowo sporządził protokół z tej czynności. Organ powinien także zapewnić stronie możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów przed podjęciem w sprawie rozstrzygnięcia. Materiał dowodowy powinien zostać wszechstronnie i starannie rozpatrzony, a podjęta decyzja – uzasadniona, stosownie do wymagań wskazanych w art. 107 § 3 K,p.a. z odniesieniem się do dowodów, na podstawie których organ uznał dane fakty za udowodnione. III. Decyzją z dnia [...] 2008 r., nr [...] Marszałek Województwa po raz trzeci odmówił unieważnienia egzaminu praktycznego przeprowadzonego w dniu [...] 2007 r. w związku z ubieganiem się przez E. S. o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji kolejny raz podał, iż niniejsza sprawa ma charakter indywidualnej sprawy administracyjnej, bowiem jej rozstrzygnięcie ma dla strony istotne znaczenie (wskazując na względy finansowe). Ponadto rozstrzygnięcie sprawy poprzez wydanie decyzji jest rozwiązaniem najlepszym dla strony, która w razie rozstrzygnięcia niezgodnego z jej oczekiwaniem, może takie rozstrzygnięcie zaskarżyć w przewidzianym trybie. W dalszej części organ I instancji wyjaśnił, że pismem z dnia 23 września 2008 r. zawiadomiono stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego i poinformowano o możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego, z którego to uprawnienia strona nie skorzystała. Ponadto w wykonaniu wytycznych organu II instancji w dniu 24 lipca 2008 r. zawiadomiono osobę egzaminowaną oraz egzaminatora przeprowadzającego egzamin o przeprowadzeniu wizji lokalnej (oględzin) przedmiotowego skrzyżowania ul. A i ul. B (ustalono termin na [...] 2008 r. godz. 11:00). Na podstawie przekazanej dokumentacji organ I instancji ustalił, że brak jest nagrania z przedmiotowego egzaminu wyjaśniając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005r. w sprawie szkolenia i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.), zarejestrowany obraz i dźwięk z przebiegu egzaminu jest przechowywany przez ośrodek egzaminowania przez okres co najmniej 14 dni od daty przeprowadzenia egzaminu. E. S., który brał udział w egzaminie w dniu [...] 2007 r. złożył pismo o rozpatrzenie wyniku egzaminu w dniu [...] 2007r., a więc już po okresie 14 dni obowiązkowego przechowywania nagrania. Na podstawie przeprowadzonego postępowania organ I instancji ponownie ustalił, że egzamin praktyczny na prawo jazdy kat. B, do którego w dniu [...] 2007r. przystąpił E. S. został przerwany i zakończył się wynikiem negatywnym, ponieważ osoba egzaminowana naruszyła przepisy ruchu drogowego ujęte w tabeli nr 12 pkt 9 i 10 Instrukcji przeprowadzania egzaminów państwowych na prawo jazdy lub pozwolenie stanowiącej załącznik nr 5 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005r. Egzaminowany nie zastosował się bowiem do znaku poziomego i najechał na linię podwójną ciągłą oraz nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniu. Z przekazanych wyjaśnień egzaminatora i zeznań do protokołu wynika (rozprawa administracyjna i wizja lokalna), że E. S. podczas egzaminu w ruchu drogowym zbliżając się do skrzyżowania (ul. A z ul. B) jadąc drogą podporządkowaną oznakowaną znakiem A-7 nie powstrzymał się od jazdy celem ustąpienia pierwszeństwa przejazdu pojazdowi wjeżdżającemu na skrzyżowanie drogą z pierwszeństwem przejazdu przejeżdżając przez "linię podwójną ciągłą" P-4 na lewy pas ruchu (przeznaczony do ruchu w przeciwnym kierunku) z zamiarem wjechania na skrzyżowanie razem z pojazdem nadjeżdżającym z prawej strony. Widząc, że osoba egzaminowana nie ma zamiaru zatrzymać pojazdu przed skrzyżowaniem oraz widząc pojazd wjeżdżający z prawej strony na skrzyżowanie, egzaminator interweniował zatrzymując pojazd egzaminacyjny. Odnosząc się do uwag E. S. wymienionych we wniosku jak również złożonych do protokołu po przeprowadzeniu wizji lokalnych w dniu 3 stycznia 2008r. i 1 sierpnia 2008r. przedmiotowego skrzyżowania organ I instancji stwierdził, że linia warunkowego zatrzymania (w postaci trójkątów) na przedmiotowym skrzyżowaniu jest co prawda niewidoczna, jednakże skrzyżowanie jest oznakowane znakiem A-7 "ustąp pierwszeństwa", który jest bardzo dobrze widoczny przy dojeżdżaniu do skrzyżowania. Przedmiotowe skrzyżowanie jest to skrzyżowanie w kształcie litery T. Dojeżdżając do skrzyżowania możliwa jest tylko obserwacja drogi po prawej stronie, natomiast obserwacja drogi po lewej stronie jest niemożliwa ze względu na stojące budynki. Lewą stronę można obserwować dopiero będąc na skrzyżowaniu. Dodatkowo dojeżdżając do skrzyżowania trzeba pokonać łuk (w odległości od skrzyżowania ok. 10 m), który "wymusza" ustawienie pojazdu na skrzyżowaniu. Ponadto osoba egzaminowana na pierwszej rozprawie nie potrafiła jednoznacznie stwierdzić, jaka była sytuacja drogowa na skrzyżowaniu podczas jazdy egzaminacyjnej. Najpierw stwierdziła, że samochód nadjeżdżając z prawej strony już opuszczał skrzyżowanie, później (po złożeniu wyjaśnień przez egzaminatora) stwierdziła, że pojazd znajdujący się po prawej stronie był w odległości ok. 30 m od skrzyżowania, a osoba egzaminowana poruszała się z prędkością ok. 10-15 km/h. Natomiast podczas wizji lokalnej w dniu 1 sierpnia 2008r. E. S. stwierdził, że pojazd znajdujący się po prawej stronie był w odległości ok. 30 m od skrzyżowania i poruszał się z prędkością ok. 40 km/h (potwierdza to również egzaminator w zeznaniach do protokołu). Organ I instancji wskazał również, iż osoba egzaminowana jak również egzaminator na szkicach skrzyżowania dokładnie określili pozycję pojazdu egzaminacyjnego w momencie zauważenia pojazdu po prawej strome (pozycja na łuku drogi – ul. A – odległość ok. 10 m). Osoba egzaminowana podczas przeprowadzania wizji lokalnej w dniu 1 sierpnia 2008r. stwierdziła, że egzaminator zahamował pojazd. Gdyby tego nie zrobił wjechałby na skrzyżowanie, gdyż według niego była taka możliwość, na co wskazuje wskazane przez osobę egzaminowaną miejsce pojazdu osobowego (na wysokości skrzyżowania). Biorąc podane przez osobę egzaminowaną i egzaminatora odległości i prędkości organ I instancji stwierdził, że osoba egzaminowana rozpoczęła wjazd na skrzyżowanie w chwili, gdy z prawej strony nadjeżdżał pojazd (w rozważaniach przyjęto wartości podane przez osobę egzaminowaną, gdyż podana prędkość pojazdu egzaminacyjnego przez egzaminatora ok. 20 km/h nie zmienia niczego – zbyt mała różnica w podanych prędkościach). W momencie zauważenia pojazdu osoba egzaminowana znajdowała się na łuku drogi (ul. A) i poruszała się z prędkością ok. 10-15 km/h. Pojazd jadący z prawej strony przy podanej prędkości ok. 40 km/h przebywał w ciągu 1 s. ok. 11 m. Mając na uwadze odległość od skrzyżowania (ok. 30 m) potrzebował ok. 3 s. aby znaleźć się na skrzyżowaniu. Osoba egzaminowana jadąc z prędkością ok. 10-15 km/h i mając do pokonania ok. 10 m po to, aby znaleźć się przy linii warunkowego zatrzymania potrzebowałaby ok. 2,5 s. Dodatkowo organ I instancji wziął pod uwagę szerokość pasów na drodze z pierwszeństwem ok. 4,5 m (ok. 1 s.), którą osoba egzaminowana musiałaby również pokonać oraz konieczność zaobserwowania drogi po lewej stronie pojazdu. Z powyższego wynika, że drogi obu pojazdów znajdowały się na torach kolizyjnych (praktycznie taki sam czas dojazdu do miejsca kolizyjnego) i dalsza jazda mogłaby spowodować konieczność zatrzymania pojazdu na pasie ruchu przeznaczonym do kierunku przeciwnego oraz nie ustąpienie pierwszeństwa pojazdowi znajdującemu się po prawej stronie (potwierdza to zasadność reakcji egzaminatora – zahamowanie pojazdu). Organ I instancji zauważył przy tym, iż art. 25 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zabrania wjazdu na skrzyżowanie, jeżeli na skrzyżowaniu lub za nim nie ma miejsca do kontynuowania jazdy. Ponadto zgodnie z art. 25 ust. 1 omawianej ustawy kierujący pojazdem zbliżając się do skrzyżowania jest obowiązany nie tylko zachować szczególną ostrożność, ale ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. Organ I instancji stwierdził zatem, że w takiej sytuacji jak powyżej egzaminator musi percepcyjnie odbierać informacje, dokonywać obserwacji w czasie jazdy, zapewniać jednocześnie bezpieczeństwo jazdy. Egzaminator dokonując oceny zachowań sytuacyjnych w danej chwili powinien przewidzieć ich następstwa podejmując odpowiednią decyzję i moment podjęcia tej decyzji należy wyłącznie do egzaminatora, który jest obowiązany do podjęcia decyzji o interwencji w związku z możliwym zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego w ostatnim momencie kiedy istnieje możliwość zapobiegnięcia zagrożeniu. Odnosząc się do kwestii najechania na podwójną linię ciągłą organ I instancji stwierdził, że linia podwójna ciągła P-4 jest słabo widoczna (według osoby egzaminowanej linia jest bardzo dobrze widoczna, natomiast w złożonym odwołaniu od egzaminu osoba egzaminowana stwierdziła, że linia podwójna ciągła jest niewidoczna). Zgodnie z § 86 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1393), linia podwójna ciągła P-4 rozdziela pasy ruchu o kierunkach przeciwnych i oznacza zakaz przejeżdżania przez te linię i najeżdżania na nią. Organ I instancji podniósł, że przeprowadzając wizję lokalną w dniu 3 stycznia 2008r. stwierdzono, iż szerokość pasa ruchu wynosi ok. 4,5 m, szerokość pojazdu wynosi 1,67 m (szerokość ustalona na podstawie warunków technicznych pojazdu marki [...]), a łącznie z lusterkami ok. 1,85 m. Mając na uwadze ukształtowanie skrzyżowania oraz dojazd do niego (duży łuk) stwierdzono, że jest możliwe ustawienie pojazdu równolegle do linii podwójnej ciągłej, jednakże wykonanie takiego manewru jest bardzo trudne (należy wykonać powyższy manewr z bardzo małą prędkością, gdyż siła odśrodkowa "wyrzuca" pojazd na sąsiedni pas ruchu). Jeżeli osoba egzaminowana ustawiłaby pojazd przy linii podwójnej ciągłej, to rzeczywiste miejsce zatrzymania pojazdu, ze względu na pokonanie łuku wynosiłoby ok. 40 cm od linii podwójnej ciągłej (potwierdzają to przeprowadzone próby i taką odległość również wskazał E. S. w swoim zeznaniu). Dodając szerokość pojazdu z lusterkami daje to wartość ok. 2,20 m. Taki sam pojazd, który chciał wykonać na tym samym skrzyżowaniu manewr skręcania w prawo potrzebowałby również około 2,20 m. Jednakże trzeba tutaj doliczyć odległość pomiędzy pojazdami (ok. 20 cm) oraz miejsce, aby pojazd mógł pokonać łuk i ustawić się równolegle do pojazdu egzaminacyjnego. Pokonywanie łuku musi odbywać się na przestrzeni większej niż szerokość pojazdu. Z powyższych obliczeń - zdaniem organu I instancji - wynika, że na przedmiotowym skrzyżowaniu w przypadku, gdy jeden pojazd ustawi się równoległe do linii podwójnej ciągłej, drugi pojazd nie ma miejsca na ustawienie się równolegle do tego pojazdu (ze względu na ukształtowanie skrzyżowania). Ustawienie dwóch pojazdów równolegle do siebie i podwójnej linii ciągłej zachodzi w przypadku, gdy jeden z pojazdów naruszy podwójną linie ciągłą. Organ I instancji wskazał, iż w swoich wyjaśnieniach złożonych do protokołu z dnia 1 sierpnia 2008r. zarówno E. S., jak i egzaminator stwierdzili ponownie, że ustawienie pojazdu było takie, że drugi pojazd miał możliwość ustawienia się obok pojazdu egzaminacyjnego i wykonanie manewru skręcania w prawo (co potwierdza fakt naruszenia podwójnej linii ciągłej). Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji uznał, iż zeznania osoby egzaminowanej wzajemnie się wykluczają. Z jednej strony osoba egzaminowana stwierdza, że nie przejechała podwójnej linii ciągłej (sprawdziła ustawienie pojazdu otwierając drzwi pojazdu), z drugiej strony stwierdza, że przy takim ustawieniu pojazdu była możliwość przejechania obok pojazdu egzaminacyjnego. Organ I instancji stwierdził, że również podnoszona przez osobę egzaminowaną kwestia poinformowania jej, iż nie przysługuje jej odwołanie, nie znajduje potwierdzenia w złożonych zeznaniach. Na powyższą okoliczność, na żądanie strony został przeprowadzona w dniu 1 sierpnia 2008r. wizja lokalna Ośrodka Egzaminowania przy ul. C. Podczas przeprowadzonej wizji lokalnej E. S. zeznał, że po egzaminie, ale w dniu [...] 2007r. postanowił odwołać się od jego wyniku. W tym celu udał się do Ośrodka Egzaminowania, gdzie uzyskał informację, że taśmy z przebiegu egzaminu znajdują się w Urzędzie Wojewódzkim na ul. D. Z taką informacją zgłosił się do w/w Urzędu w dniu 10 maja 2008r., gdzie został poinformowany o sposobie wniesienia skargi na przebieg egzaminu. Na podstawie złożonych zeznań dopiero w dniu 14 maja 2007r. E. S. złożył odwołanie od egzaminu przeprowadzonego w dniu [...] 2007r. A zatem wniesienie odwołania do Urzędu Marszałkowskiego nastąpiło po okresie 14 dni, w ciągu którego Ośrodek Egzaminowania ma obowiązek przechowywać nagrania z egzaminu. Co więcej, osoba egzaminowana stwierdziła, że wiedziała o sposobie złożenia skargi na egzamin, gdyż taką informację przeczytała na tablicy informacyjnej, która znajdowała się w "starym" budynku ośrodka egzaminowania. Według niej taką informację pozyskała jeszcze przed przystąpieniem do egzaminu w dniu [...] 2005r. Od tego dnia osoba egzaminowana przystępowała do egzaminu jeszcze 10 razy i za każdym razem powyższa informacja o sposobie złożenia skargi była znana (osoba egzaminowana zeznała, że informację o sposobie wniesienia odwołania zapisała na kartce, którą cały czas przechowywała w portfelu). Biorąc pod uwagę powyższe Marszałek Województwa uznał, że egzaminator podejmując decyzję o ustaleniu oceny negatywnej z egzaminu nie naruszył kryteriów oceny egzaminu, co stanowi podstawę do odmowy unieważnienia egzaminu. Od powyższej decyzji E. S. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że w dniu 7 maja 2007r. był w Ośrodku Ruchu Drogowego złożyć odwołanie. Stwierdził również, że prawo przewiduje pomoc przy składaniu odwołania, tymczasem koordynator złamał prawo. Odwołujący się zarzucił także, że w sprawie ma miejsce manipulowanie dowodami przez osoby z Ośrodka i Urzędu Marszałkowskiego. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2009r., nr [...], wydaną na podstawie art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), § 21 ust. 1, § 22, § 25, § 30 ust. 4, załącznika Nr 5 tabela 12 pkt 9 i 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005r. w sprawie szkolenia i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] 2008r., nr [...]. Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji wskazał, że w dniu 27 lutego 2009r. przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym przeprowadzona została rozprawa administracyjna. Na rozprawie byli obecni: E. S., kierownik zespołu ds. bezpieczeństwa ruchu drogowego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa, egzaminator przeprowadzający egzamin i egzaminator nadzorujący egzaminowanych kandydatów na kierowców. Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy, zeznania świadków oraz wyjaśnienia E. S. organ odwoławczy przyjął, iż odwołujący się skargę na przebieg egzaminu złożył w dniu 14 maja 2007r. bezpośrednio w Urzędzie Marszałkowskim, a więc po upływie 14 dni od daty kiedy odbył się egzamin praktyczny na prawo jazdy. Z przeprowadzonych dowodów nie wynika, aby E. S. w dniu 7 maja 2007r. oraz w dniu 10 maja 2007r. złożył ustnie lub pisemnie skargę na przeprowadzony egzamin praktyczny na prawo jazdy. Biorąc pod uwagę treść § 21 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005r. w sprawie szkolenia i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów, Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji nie naruszył procedury przechowywania zarejestrowanego obrazu i dźwięku. Odnosząc się do samego przebiegu egzaminu, organ odwoławczy wskazał, że warunki i tryb egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.). W § 30 ust. 4 tego rozporządzenia określono przypadki, w których egzamin zostaje przerwany przez egzaminatora. Następuje to m.in. w przypadkach, gdy zachowania osoby egzaminowanej świadczą o możliwości stworzenia zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego (pkt 2), osoba egzaminowana spowodowała zagrożenie dla zdrowia lub życia uczestników ruchu w trakcie egzaminu praktycznego na placu manewrowym lub w ruchu drogowym (pkt 3) oraz gdy osoba egzaminowana naruszyła przepisy ruchu drogowego w sposób określony w tabeli nr 12 załącznika nr 5 do rozporządzenia (pkt 5). Kolegium wskazało przy tym na § 30 ust. 6 rozporządzenia, zgodnie z którym przyjmuje się, iż osoba uzyskała negatywny wynik egzaminu m.in. w przypadku określonym w ust. 4 pkt 1-6. W tabeli numer 12 – jako naruszenia przepisów ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego na prawo jazdy – wskazano m.in. w pkt 9 niezastosowanie się do znaków "zakaz wjazdu", "zakaz ruchu w obu kierunkach", "zakaz skręcania w lewo", "zakaz skręcania w prawo", "nakaz jazdy...." oraz "linia podwójna ciągła". W pkt 10 do naruszeń tych zaliczono nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu m.in. na skrzyżowaniu oznaczonym znakami określającymi pierwszeństwo przejazdu. Z akt przesłanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że przyczyną przerwania egzaminu E. S. w dniu [...] 2007r. było nieprawidłowe zachowanie w odniesieniu do znaków poziomych – niezastosowanie się do P4 oraz nie ustąpienie pierwszeństwa przejazdu. Kolegium podniosło, iż w trakcie przeprowadzonej w dniu 1 sierpnia 2008r. wizji lokalnej E. S. stwierdził, że podczas egzaminu w momencie zatrzymania pojazdu na skrzyżowaniu było miejsce dla pojazdu, który chciałby wykonać manewr skrętu w prawo. Twierdzi, że pojazd egzaminacyjny był równolegle ustawiony do linii P-4 (odległość pojazdu od linii P-4 określił jako wielkość stopy). Egzaminator w trakcie tej wizji również wskazał, że pojazd egzaminacyjny został zatrzymany w taki sposób, że była możliwość aby drugi pojazd wykonał manewr "prawoskrętu" na skrzyżowaniu. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia, przeprowadzone przez organ pierwszej instancji pomiary pasa drogowego ul. A i B, dane techniczne samochodu marki [...] oraz widok powyższych, Kolegium zgodziło się z twierdzeniami organu I instancji zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż przy pojeździe, który prawidłowo zatrzymuje się aby wykonać manewr skrętu w lewo nie ma możliwości skręcenia w prawo (bok pojazdu zahacza o pojazd stojący). Kolegium wobec powyższych dowodów nie dało wiary twierdzeniom E. S., iż podczas egzaminu praktycznego na prawo jazdy nie przekroczył podwójnej linii ciągłej. W związku z powyższym, zdaniem Kolegium, w trakcie egzaminu praktycznego przeprowadzanego w dniu [...] 2007r., egzaminowany naruszył przepisy ruchu drogowego ujęte w tabeli Nr 12 pkt 9 – niezastosowanie się do znaków – linia podwójna ciągła, instrukcji przeprowadzania egzaminów państwowych na prawo jazdy lub pozwolenie. Powyższe naruszenie skutkuje obligatoryjnym przerwaniem przez egzaminatora egzaminu (§ 30 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia). Odnosząc się do kolejnego naruszenia, które zgodnie z arkuszem przebiegu egzaminu E. S. było powodem jego przerwania, Kolegium stanęło na stanowisku, iż biorąc pod uwagę wyjaśnienia odwołującego się, że samochód egzaminacyjny poruszał się z prędkością 10-15 km/h, a samochód po prawej stronie pojazdu egzaminacyjnego znajdował się około 30 metrów od niego i najprawdopodobniej poruszał się z prędkością około 40 km/h, przyjąć należy za wiarygodne twierdzenia egzaminatora, że dalsza jazda stwarzała zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Biorąc pod uwagę dane podane przez egzaminowanego jak i egzaminatora odnośnie prędkości z jaką poruszały się samochody, oraz odległości w jakich znajdowały się od skrzyżowania, Kolegium przyjęło, że drogi obu pojazdów znajdowały się na torach kolizyjnych. Organ II instancji podniósł, że w wyjaśnieniach z dnia 25 maja 2007r. egzaminator stwierdził, że E. S. nie miał zamiaru zatrzymać się przed skrzyżowaniem i dlatego egzaminator interweniował zatrzymując pojazd egzaminacyjny. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, iż wyjaśniania E. S. w zakresie tego, gdzie znajdował się pojazd na drodze z pierwszeństwem przejazdu w sytuacji, gdy on dojeżdżał do skrzyżowania są niespójne. W trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 14 grudnia 2007r. podał on, że w sytuacji gdy dojeżdżał do skrzyżowania pojazd znajdujący się po prawej strome opuścił skrzyżowanie. Natomiast w trakcie wizji lokalnej w dniu 1 sierpnia 2008r. E. S. wyjaśnił, że dojeżdżając do skrzyżowania znajdował się prawie na równi pojazdu egzaminacyjnego. Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 25 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z prawej strony. Ponadto kierującemu pojazdem zabrania się między innymi wjeżdżania na skrzyżowanie, jeżeli na skrzyżowaniu lub za nim nie ma miejsca do kontynuowania jazdy. Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy i poczynione ustalenia organ II instancji stwierdził, że przepisy te zostały przez egzaminowanego naruszone. Kolegium wskazało również, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami każde z opisanych naruszeń (niezastosowanie się do znaku – linia podwójna ciągła oraz nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu) stanowi samodzielną przesłankę przerwania egzaminu. Dodatkowo zgodnie z § 12 ust. 4 rozporządzenia po zakończeniu egzaminu praktycznego dla osoby egzaminator informuje ją o wyniku egzaminu, a jeżeli wynik jest negatywny – podaje przyczyny jego uzyskania; wpisuje wynik egzaminu do listy osób zakwalifikowanych na egzamin; przekazuje jej wypełniony arkusz przebiegu egzaminu praktycznego, jeżeli wynik tego egzaminu jest negatywny. W trakcie rozprawy administracyjnej w dniu 27 lutego 2009r., E. S. wyjaśnił, że po przerwaniu egzaminu praktycznego w dniu [...] 2007r. egzaminator coś do niego mówił, ale on nie chciał go słuchać, bo egzaminator nie chciał nawet popatrzeć czy rzeczywiście przekroczył linię ciągłą. Kolegium przyjęło, iż E. S. został poinformowany o przyczynach uzyskania negatywnego wyniku egzaminu. Podsumowując, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że egzamin przeprowadzony w dniu [...] 2007r. w związku z ubieganiem się przez E. S. o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. B prowadzony był zgodnie z przepisami, a zatem zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji o odmowie unieważnienia egzaminu praktycznego przeprowadzonego w dniu 23 kwietnia 2007r. jest prawidłowa. Z powyższą decyzją nie zgodził się E. S. i w dniu 15 maja 2009r. wniósł na nią skargę, w której podniósł, iż zarówno egzaminator jak i koordynator ośrodka dopuścili się w niniejszej sprawie oszustwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na wstępie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że żaden przepis prawa nie przewiduje dopuszczalności skarżenia w trybie odwoławczym przebiegu i oceny egzaminu państwowego na prawo jazdy. Stanowisko to znajduje oparcie w literaturze prawniczej, a w szczególności zawarte w artykule Adama Ostapskiego zatytułowanym: "Egzamin państwowy na prawo jazdy - skargi i zastrzeżenia co do jego przebiegu i oceny, przerwanie oraz unieważnienie". (opubl. NZS.2008.4.68): "Żaden przepis szczególny nie przewiduje dopuszczalności skarżenia w trybie odwoławczym przebiegu i oceny egzaminu państwowego na prawo jazdy. Postępowanie skargowe wszczęte na skutek wniesienia skargi osoby, która przystąpiła do egzaminu państwowego kończy się zawiadomieniem marszałka województwa o sposobie załatwienia skargi." Sąd zwraca uwagę na treść art. 112 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. Z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) "Art. 112. 1. Nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych sprawuje marszałek województwa. 2. Organ sprawujący nadzór może w szczególności:(...) 2) przerwać lub unieważnić egzamin państwowy prowadzony niezgodnie z przepisami;" Zdaniem Sądu – z treści powyższego przepisu wynika samodzielne uprawnienie marszałka województwa do przerwania lub unieważnienia egzaminu państwowego prowadzonego niezgodnie z przepisami, nie wynika jednak, aby mogło to nastąpić na czyjś wniosek rozumiany jako wniosek wszczynający postępowanie administracyjne. Oczywistym jest, że organ nadzoru skorzysta z tego uprawnienia w związku z powziętą informacją o nieprawidłowościach w zakresie prowadzonego egzaminu i oczywistym jest, że źródłem takiej informacji może być skarga złożona przez osobę egzaminową, nie mniej – z uwagi na to, że skarga ta (czy zastrzeżenie) jest skargą lub wnioskiem o jakich mowa w Dziale VIII kpa - w żadnym wypadku osoba będąca źródłem informacji nie staje się stroną postępowania prowadzonego przez marszałka województwa a zmierzającego do zrealizowania uprawnienia z art. 112 ust. 2 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Uprawnienie strony postępowania musiałoby wynikać z konkretnego przepisu prawa, a takiego brak w omawianym zakresie. Innymi słowy: czynności nadzorcze Marszałka Województwa nad WORD, podobnie jak czynności nadzorcze starosty wobec ośrodków szkolenia kierowców, są wykonywane w ramach szczególnego nadzoru. Nadzór ten sprawuje Marszałek Województwa w trybie skargowym przewidzianym w rozdz. VIII kpa. Sąd zwraca uwagę na treść art. 115 ust. 1 pkt 1-4 omawianej ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym: "Art. 115. 1. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając konieczność właściwego przygotowania osób ubiegających się o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami oraz zapewnienie obiektywnego sprawdzenia ich kwalifikacji, określi, w drodze rozporządzenia: 1) wymagania w stosunku do podmiotów prowadzących szkolenie w zakresie wyposażenia dydaktycznego, warunków lokalowych, placu manewrowego, pojazdów przeznaczonych do szkolenia; 2) wymagania w stosunku do podmiotów prowadzących egzaminy państwowe w zakresie wyposażenia, warunków lokalowych, placu manewrowego i pojazdów przeznaczonych do egzaminowania; 3) program szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, tramwajami oraz kandydatów na instruktorów i egzaminatorów; 4) warunki i tryb: a) uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi i tramwajami, szkolenia i egzaminowania osób ubiegających się o te uprawnienia lub podlegających sprawdzeniu kwalifikacji oraz wzory dokumentów z tym związanych, b) szkolenia i egzaminowania kandydatów na instruktorów i egzaminatorów, pracy komisji egzaminacyjnych oraz wzory dokumentów z tym związanych;" W oparciu o wyżej przytoczoną delegację ustawową art. 115 ust. 1 pkt 1 -4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. Z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) zostało wydane Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.), które w § 31 ust. 8 stanowi: "§ 31. 8. Osoba, która przystąpiła do egzaminu państwowego, może zgłaszać, za pośrednictwem dyrektora ośrodka egzaminowania, do właściwego organu nadzoru, skargi i zastrzeżenia co do jego przebiegu i oceny." Z treści tego przepisu wynika, że osoba, o której w nim mowa może składać skargi i zastrzeżenia, a nie odwołanie od wyniku egzaminu zmierzające do przerwania czy unieważnienia tego egzaminu, za jakie w rzeczywistości uznały organy administracyjne pismo skarżącego E. S. z dnia 14 maja 2007r. złożone do organu nadzoru, tj. do Marszałka Województwa. Sąd zwraca uwagę, że kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie rozróżnia pojęcie "odwołania", które reguluje w Rozdziale 10 Działu II zatytułowanym "Odwołania" od pojęcia "skargi" czy "wniosku", o jakich mowa w Dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (kpa) zatytułowanym: "Skargi i wnioski" i jednoznacznie reguluje tryb, w jakim powinny być rozpoznane. Dla Sądu pozostaje poza wszelkimi wątpliwościami to, że pismo skarżącego E. S. z dnia 14 maja 2007r. złożone do organu nadzoru jest skargą z Działu VIII kpa. Sąd podziela w tym zakresie ustalone orzecznictwo sądownictwa administracyjnego. Procedura skargowa wszczęta przed Marszałkiem jest realizowana w trybie rozdz. VIII k.p.a. i nie wszczyna postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania prawa jazdy. Stanowisko Marszałka realizowane w ramach nadzoru nad czynnościami Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego nie jest decyzją administracyjną ani też innym aktem z zakresu administracji, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to bowiem zawiadomienie o załatwieniu skargi, do czego zobowiązuje treść przepisu art. 237 § 3 k.p.a. (orzeczenie WSA w Białymstoku z dnia 21.05.2008 r., II SA/Bk 22/08 opubl. OSP 2009/10/103 i LEX nr 523142). O prawidłowości zajętego stanowiska świadczy ust. 9 § 31 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów dodany już po wydaniu zaskarżonej decyzji organu II instancji przez § 1 pkt 6 Rozporządzenia z dnia 8 maja 2009 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 653) zmieniającego omawiane Rozporządzenie z dniem 9 czerwca 2009 r.: "9. Właściwy organ nadzoru przesyła do dyrektora ośrodka egzaminowania informację o sposobie załatwienia złożonej skargi lub zastrzeżenia." Tak więc osoby egzaminowane winny być pouczone o treści § 31 ust. 8 omawianego Rozporządzenia, a więc o możliwości zgłoszenia za pośrednictwem dyrektora ośrodka egzaminowania, do właściwego organu nadzoru, skargi i zastrzeżenia co do przebiegu egzaminu i oceny, które zostaną rozpoznane w trybie Działu VIII Kpa. Sąd podkreśla, że w ustawie - Prawo o ruchu drogowym przewidziano dwa etapy postępowania w sprawie przyznania uprawnień do kierowania pojazdami, uwieńczonego wydaniem prawa jazdy na rzecz osoby ubiegającej się oto uprawnienie. Pierwszy etap to uczestnictwo w egzaminie teoretycznym i praktycznym, poprzedzone odbyciem kursu w dowolnym ośrodku szkolenia kierowców. Drugi etap to weryfikacja przez organ uprawniony do wydawania decyzji, zgromadzonej przez WORD dokumentacji, w tym sprawdzenie, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające przyznanie danej osobie prawa jazdy. Etap egzaminowania w procesie uzyskiwania przez kandydatów uprawnień do kierowania pojazdami nie stanowi jeszcze postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne przed organem właściwym do wydania przedmiotowych uprawnień zostaje wszczęte dopiero z momentem wpływu do starostwa, przesłanego przez WORD wniosku wraz z pełną dokumentacją kandydata na kierowcę. Zatem czynność egzaminowania ma miejsce jeszcze przed wszczęciem indywidualnego postępowania administracyjnego w sprawie uzyskania prawa jazdy, które zakończy się wydaniem przez starostę stosownej decyzji (pozytywnej bądź negatywnej). Z powyższego wynika, że na etapie egzaminowania w procesie uzyskiwania przez kandydata uprawnień do kierowania pojazdami nie mamy w ogóle do czynienia ze sprawą administracyjną, a ocena z egzaminu praktycznego na prawo jazdy nie jest decyzją administracyjną. Sam egzamin praktyczny na prawo jazdy stanowi formę oceny poziomu umiejętności praktycznych w zakresie kierowania pojazdem w warunkach ruchu miejskiego oraz na placu manewrowym, sprawdza poziom wiedzy z zakresu przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym i umiejętności wykorzystania tej wiedzy w praktyce (zastosowania jej w ruchu ulicznym i na placu manewrowym przez zgodne z prawem wykonywanie określonych w przepisach wykonawczych zadań). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela w pełni stanowisko zawarte w uzasadnieniu powołanego wyżej orzeczenia WSA w Białymstoku (II SA/Bk 22/08): "Punktem wyjścia dla rozważań, czym jest zajęte przez Marszałka stanowisko w sprawie wyniku egzaminu praktycznego na prawo jazdy, jest prawna analiza przepisów ustawy z 20.VI.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), pozwalająca na ustalenie pozycji Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego i czynności tego ośrodka w procesie uzyskiwania przez kandydatów na kierowców uprawnień do prowadzenia pojazdów. W świetle przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym i przepisów wykonawczych do tejże ustawy, w szczególności rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 21.I.2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2004 r. Nr 24, poz. 215 ze zm.) organem uprawnionym do wydawania decyzji w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami jest starosta. Zarówno wydanie, jak też odmowa wydania prawa jazdy następuje w drodze decyzji starosty (§ 2 ww. rozporządzenia), od którego służy typowa droga odwoławcza na podstawie przepisów k.p.a. (art. 127 k.p.a.). Starosta ma szerokie kompetencje w procesie uzyskiwania przez kandydatów na kierowców uprawnień do kierowania pojazdami. W ramach swoich uprawnień starosta przed wydaniem decyzji w przedmiocie prawa jazdy weryfikuje, czy w stosunku do danej osoby nie zachodzą okoliczności wyłączające (art. 91 pkt 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym), nadzoruje działalność ośrodków szkolenia kierowców w zakresie szkolenia kandydatów na kierowców i kontroluje samych instruktorów nauki jazdy (art. 104-108 przywołanej ustawy). Przepisy prawa o ruchu drogowym i wskazanego rozporządzenia z 21.I.2004 r. wprost określają uprawnienia i kompetencje starosty w procesie wydawania prawa jazdy oraz sytuacje, w których wydaje on decyzje administracyjne. Rola Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego (dalej: WORD) w procesie uzyskiwania przez kandydatów na kierowców uprawnień do kierowania pojazdami ogranicza się wyłącznie do zorganizowania i przeprowadzenia egzaminu państwowego na prawo jazdy i skompletowania dokumentacji niezbędnej do wydania przez starostę tych uprawnień (vide § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a-f rozporządzenia z 21.I.2004 r.). Czynności przeprowadzane przed WORD w procesie uzyskiwania przez kandydatów na kierowców uprawnień do kierowania pojazdami nie są etapem postępowania administracyjnego, a wynik egzaminu państwowego na prawo jazdy przeprowadzonego przez WORD nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a., od której obywatelowi przysługuje odwołanie do Marszałka Województwa. WORD pośredniczy tylko w jednym z etapów procesu uzyskiwania przez osoby uprawnień do kierowania pojazdami (vide § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), tj. w etapie samego sprawdzenia umiejętności teoretycznych i praktycznych do kierowania pojazdami, a zatem w etapie egzaminowania. Marszałek Województwa spełnia wyłącznie czynności nadzorcze nad WORD, które są samorządowymi wojewódzkimi osobami prawnymi, powołanymi do życia przez Zarząd Województwa (vide: art. 116 ust. 2 i 3 Prawa o ruchu drogowym). Umocowanie do wydania decyzji w indywidualnej sprawie musi wynikać z przepisów prawa materialnego, zaś w przypadku czynności nadzorczych Marszałka, podjętych w stosunku do nadzorowanej placówki samorządowej, jaką jest WORD, zachodzi oczywisty brak materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Żaden przepis szczególny nie przewiduje dopuszczalności skarżenia w trybie odwoławczym wyniku egzaminu na prawo jazdy. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 27.X.2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów mówi w § 31 ust. 8 o możliwości zgłoszenia organowi nadzoru zastrzeżeń i skarg na przebieg i ocenę egzaminu, a nie odwołania do organu drugiej instancji. Na marginesie należy wskazać, że ocena, o której mowa we wskazanym § 31 ust. 8 rozporządzenia, zdaniem sądu powinna być rozumiana w tym przypadku także jako wynik (ogólny) egzaminu.(...) Istotne w sprawie jest, że wyniku (oceny) egzaminu praktycznego na prawo jazdy nie można uznać za decyzję administracyjną. "Decyzja administracyjna jest to oświadczenie woli kompetentnego organu administrującego, podjęte w wyniku zastosowania normy materialnego prawa administracyjnego lub w określonym zakresie normy prawa procesowego do ustalonego stanu faktycznego, w trybie, formie, strukturze uregulowanej prawem procesowym, zakomunikowanym stronie, w celu wywołania skutku prawnego w sferze stosunku materialnoprawnego (decyzja rozstrzygająca sprawę co do jej istoty w całości lub w części) bądź w sferze stosunku procesowego (decyzja w inny sposób kończąca sprawę w danej instancji", "władcze działanie prawne organu administracji skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych" - B. Adamiak, w: Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 22-23). Decyzja administracyjna konkretyzuje stosunek administracyjny, rozstrzygając we władczy sposób o prawach i obowiązkach strony. Ocena z egzaminu praktycznego na prawo jazdy nie ma natomiast takiego charakteru, ponieważ ani uprawniony egzaminator, ani Marszałek nie rozstrzygają w sposób władczy o przyznaniu komuś określonego prawa, a rolą egzaminatora jest wyłącznie sprawdzenie umiejętności praktycznych obsługi i kierowania pojazdem w warunkach określonych przepisami wykonawczymi do ustawy - Prawo o ruchu drogowym. WORD reprezentowany przez egzaminatora, ustalając wynik części praktycznej egzaminu na prawo jazdy w zakresie wykonania poszczególnych manewrów na podstawie oceny tego egzaminatora wpisanej do arkusza przebiegu egzaminu praktycznego, nie kreuje żadnego stosunku prawnego. Należy zatem uznać, że ocena z egzaminu praktycznego na prawo jazdy nie stanowi decyzji administracyjnej ze względu na brak bezpośredniego oddziaływania zewnętrznego. W ślad za orzecznictwem sądownictwa administracyjnego – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zwraca uwagę na to, że charakter prawny egzaminu na prawo jazdy pokrywa się zasadniczo z egzaminem maturalnym, albowiem oba te egzaminy są egzaminami państwowymi. Mimo różnej skali ocen - zarówno ocena z egzaminu maturalnego jak i ocena z egzaminu na prawo jazdy, w tym ocena egzaminatora z egzaminu praktycznego na prawo jazdy osoby egzaminowanej nie mają charakteru decyzji administracyjnej, lecz są jedynie ocenami klasyfikacyjnymi wyrażającymi opinie o stanie wiedzy osoby egzaminowanej. Wskazują na to w szczególności orzeczenia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.02.1985r., SA/Gd 1174/84 (opubl. ONSA 1985, nr 1, poz. 9), Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.02.2000r., I SA 1428/99 (opubl. LEX nr 55328) czy WSA w Warszawie z dnia 28.07.2006 r., I SA/Wa 2027/05 (opubl. LEX nr 308907). Z powyższego wynika, że jedyną możliwością dla kandydata na kierowcę niezadowolonego z wyniku egzaminu na tym etapie procesu uzyskiwania prawa jazdy, jest złożenie do organu nadzoru (Marszałka) skargi w trybie rozdz. VIII kpa, o czym przekonuje treść § 31 ust. 8 (i obecnie ust. 9) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27.10.2005r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów, co automatycznie nie tylko nie uruchamia procedury postępowania o unieważnienie egzaminu państwowego na prawo jazdy i nie czyni z kandydata na kierowcę niezadowolonego z egzaminu strony postępowania nadzorczego, ale w ogóle nie uruchamia postępowania administracyjnego, w którym taki kandydat miałby uprawnienia strony postępowania. Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdza, że zaskarżone decyzje wydane w związku z pismem z dnia 14 maja 2007r. E. S. o rozpatrzenie wyniku egzaminu praktycznego na prawo jazdy przeprowadzonego w dniu [...] 2007r. w Ośrodku Ruchu Drogowego zostały wydane w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a zatem – na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a Sąd orzekł – jak w pkt I wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. - jak w pkt II wyroku.