III SA/Kr 543/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnim synem . Określając swój majątek wskazała, że poza udziałem w działce o powierzchni 0,1329 m2 należącej także do jej rodziców nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa oszacowała na kwotę 1237,75 zł brutto (1004,62 zł netto), wyjaśniając, że składa się na to jej wynagrodzenie i alimenty na dziecko. Uzasadniając swoje starania podniosła, że przy swoich dochodach nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania swego i dziecka ponieść kosztów sądowych. Wyjaśniła, że w miesiącach gdy nie otrzymuje alimentów do dyspozycji ma 750 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi z urzędu należy uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości płatniczych. Przy znikomym majątku i niewielkich bieżących dochodach, konieczność wygospodarowania sum na koszty postępowania stanowi istotnie problem dla matki z dzieckiem. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że przy aktualnych cenach dochody te wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że aktualnie skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bo odbyłoby się to z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania jej i dziecka to należało przyznać skarżącej zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnić przy tym trzeba, że zgodnie z art. 241 ppsa zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia – oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych (art. 212 §1 ppsa) jak i ponoszenia wydatków (art. 213 ppsa). Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.